Isabella van Habsburg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Isabella van Habsburg
1501-1526
Isabella of Spain Denmark.jpg
Koningin-gemalin van Denemarken
Koningin-gemalin van Noorwegen
Periode 1515-1523
Voorganger Christina van Saksen
Opvolger Sophia van Pommeren
Koningin-gemalin van Zweden
Periode 1520-1521
Voorganger Christina van Saksen
Opvolger Catharina van Saksen-Lauenburg
Vader Filips de Schone
Moeder Johanna van Castilië
Isabella van Habsburg in het Stadsmuseum Gent

Isabella van Habsburg (Brussel, 18 juli 1501 - Zwijnaarde, 19 januari 1526) was de dochter van Filips I van Castilië, bijgenaamd Filips De Schone en Johanna van Castilië, bijgenaamd Johanna de Waanzinnige, en zuster van keizer Karel V. Zij was koningin van Denemarken en Noorwegen (1514-1523) en koningin van Zweden onder de Kalmarunie (1520-1521).

Leven[bewerken]

Isabella wordt samen met haar broer Karel V en zusjes Eleonora van Habsburg en Maria in Mechelen opgevoed door haar tante Margaretha van Oostenrijk, regentes van de Nederlanden.Op 11 juli 1514 wordt zij door haar grootvader Maximiliaan I van Oostenrijk met de handschoen uitgehuwelijkt aan Christiaan II van Denemarken. Een jaar later werd zij opgehaald door de aartsbisschop van Noorwegen en vergezeld naar Kopenhagen; Daar werd het huwelijk geratificeerd op 12 augustus 1515. In Denemarken krijgt zij een nieuwe naam: Elisabeth.

Het huwelijk van Isabella en Christiaan is te kenmerken als ongelukkig. Dit komt vooral door de relatie van Christiaan met zijn Nederlandse maîtresse Dyveke Sigbritsdochter. Als Maximiliaan in 1515 eist dat Dyveke het hof verlaat, weigert de koning dit. De vierendertigjarige Christiaan is op dat moment al acht jaar samen met Dyveke en hij is niet van plan deze relatie op te geven voor zijn nieuwe echtgenote van slechts veertien jaar oud. Wanneer Dyveke in 1517 overlijdt (vermoedelijk door vergiftiging), krijgt haar moeder Sigbrit steeds meer macht aan het hof. Sigbrit heeft een enorme invloed op staatszaken en wordt aangesproken met de eerbiedige naam 'moeder Sigbrit'.

Christiaans politieke bewind zorgt voor veel tegenstand bij de Zweedse adel en later ook bij de Deense en Noorse adel. In 1520 ontstaat er in Zweden een oproer dat wordt beëindigd met het bloedbad van Stockholm. Door alle tegenstand en door Sigbrits invloed wordt de macht van Christiaan steeds kleiner. Wanneer er in april 1523 weer een opstand uitbreekt, vlucht het koningspaar samen met kinderen, Sigbrit en bedienden naar Vlaanderen.

In Vlaanderen proberen ze hulp te krijgen, maar zowel Karel V als Margaretha van Oostenrijk weigeren dit. In dezelfde periode wordt Christiaan aanhanger van het lutherse geloof. Isabella volgt hem daarin maar blijft diep in haar hart katholiek. Het nieuwe geloof doet de Deense zaak geen goed en Ferdinand I verklaart zelfs dat Isabella geen zus meer van hem is. Christiaan en Isabella zitten in een zeer pijnlijke situatie: het geld raakt snel op en er is geen uitzicht op hulp. Ondanks de huwelijkse problemen vatte Isabella een diepe liefde op voor haar echtgenoot en blijft hem steunen in zijn acties én geloofsovertuiging. Dit zorgt ervoor dat zij weigert regentes te worden voor haar zoon en voorbestemde troonopvolger Hans (die echter jong en vroeger dan zijn vader komt te overlijden).

Uiteindelijk wijst Margaretha van Oostenrijk Lier aan als residentie voor het koninklijke gezin. Wanneer het gezin in december 1525 voor een bezoek naar het kasteel van Zwijnaarde vertrekt, wordt Isabella ziek. Ze overlijdt er en wordt bijgezet in de Sint-Pietersabdij te Gent. Later wordt haar stoffelijk overschot teruggebracht naar Denemarken.

Kinderen[bewerken]

Isabella baarde zes of zeven kinderen, van wie er nog drie leefden bij haar dood in 1526: