Jam (voedingsmiddel)
Jam of confituur is een voedingsmiddel bestaande uit een pasta van vruchten, dat op diverse wijzen wordt toegepast, waaronder als broodbeleg en in gebak. Volgens de Warenwet bevat jam ('huishoudjam') ten minste 350 gram vruchtenpulp per kg, bij 450 gram vruchtenpulp of meer mag het 'extra jam' (of extra confituur) heten. Voor sommige vruchten gelden lagere percentages.[1] Ook de termen (extra) gelei en marmelade zijn wettelijk beschermd.
Ook het percentage suiker is wettelijk beschermd. Sommige lightproducten, die veel minder suiker bevatten, mogen daarom geen jam meer heten en worden dan bijvoorbeeld 'vruchtenspread' genoemd.
Verder is er ook een duidelijk verschil in woordkeuze tussen jam en confituur. Jam wordt vooral in Nederland gebruikt, terwijl men in België vasthoudt aan het woord confituur.
Inhoud |
[bewerken] Het bereiden van jam
Jam wordt traditioneel gemaakt door een massa vruchten in te koken met een grote hoeveelheid suiker. Behalve dat de suiker het product extra zoet maakt, heeft het ook een conserverende werking. Ook wordt er een bindmiddel toegevoegd, zodat de jam beter smeerbaar is. Een biologisch bindmiddel is pectine.
Tegenwoordig worden de vruchten met kant en klare geleisuiker met eventueel wat extra toegevoegde geleipoeder voor pectine-arme vruchten 4 minuten gekookt en direct daarna in steriele potjes gedaan. De geleisuiker bevat naast suiker ook pectine en citroenzuur. Voor minder zoete jam is er geleisuiker met meer pectine.
Naast koken is het geheel onder grote druk brengen ook een manier om jam te bereiden. Dit is economisch echter niet rendabel.
[bewerken] Soorten jam
Populaire soorten jam zijn:
- Aardbeienjam
- Kersenjam
- Abrikozenjam
- Bosvruchtenjam
In de jaren vijftig van de vorige eeuw was 60 procent van de jam huishoudjam, slechts 10 procent van de jam was 'extra jam'; het was voor veel mensen te duur.[2]
Een groot gevarieerd aanbod aan jam en aanverwante producten is te vinden op de Nationale Jammarkt. Deze wordt elk jaar op de laatste woensdag van de schoolvakantie gehouden in het Gelderse plaatsje Neede (gemeente Berkelland). Er worden vele honderden soorten jam aangeboden. De markt trekt elk jaar zo'n 30.000 tot 40.000 bezoekers.
In België is er een naslagwerk te vinden over alle mogelijke recepten op de blog Madam Confituur.
[bewerken] Jam, confituur, gelei of marmelade?
Naast jam bestaat er ook confituur en marmelade. Ze worden alle drie op dezelfde manier gemaakt, met dit verschil:
- In confituur worden hele vruchten gebruikt, al kan het zijn dat tijdens de bereiding vruchten stuk gaan.
- Bij de bereiding van jam worden de vruchten gepureerd of tijdens de bereiding fijngehakt.
- Bij de bereiding van gelei wordt alleen het sap van de vruchten gebruikt.
- Marmelade wordt gemaakt met (de schillen van) citrusvruchten en heeft hierdoor een bitterzoete smaak.
[bewerken] Jam inkoken
Het inkoken van jam blijft iets dat voor de meeste mensen niet echt duidelijk is. Toch is het een van de belangrijkste zaken die bij het maken van jam komen kijken. Wat er feitelijk wordt ingekookt zijn de jampotten. Door de jampotten in te koken wordt de jam langer houdbaar. Het inkoken gebeurt door de jampotten te vullen met kokend water. Door het water vervolgens even in de potten te laten staan wordt de jampot warm. Na 5 tot 10 minuten kan de jampot worden leeggegooid en kan deze afkoelen op een theedoek. De nog warme jam gaat direct de jampot in en de deksel wordt op de pot geschroefd. Indien de pot niet helemaal vol is dan kan de jam zelf de jampot afsluiten. Dit gebeurt door de jampot ondersteboven neer te zetten. Door het afkoelen van de warme lucht in de jampot zal het volume afnemen. De jampot zal zichzelf hierdoor luchtdicht afsluiten.
[bewerken] Externe link
 |
Wikikookboek bevat een recept voor Confituur. |
 |
Zie de categorie Jam van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
Bronnen, noten en/of referenties:
- ↑ Warenwetbesluit Verduurzaamde vruchtenproducten 2002
- ↑ Johan Romijn van jamfabriek 'De Betuwe' in: "Next Question - Waarom staat er op een pot jam de slogan 'extra jam'. - NRC Next 4 februari 2010."
