Mannen die vrouwen haten (film)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Män som hatar kvinnor
('Mannen die vrouwen haten')
Regie Niels Arden Oplev
Hoofdrollen Michael Nyqvist
Noomi Rapace
Muziek Jacob Groth
Distributie Nordisk Film
Première 20 mei 2009 Vlag van België
Genre Thriller
Speelduur 152 min/105 min/180 min (tv)
Taal Zweeds
Land Zweden
Denemarken
Vervolg De vrouw die met vuur speelde
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Mannen die vrouwen haten (oorspronkelijke titel Män som hatar kvinnor en in de Verenigde Staten uitgebracht als The Girl with the Dragon Tattoo) is een Zweedse thriller uit 2009 onder regie van Niels Arden Oplev. Het verhaal is een verfilming van het gelijknamige eerste boek uit de Millennium-trilogie van schrijver Stieg Larsson. De film werd tijdens de European Film Awards 2009 genomineerd voor de publieksprijs, de prijs voor beste actrice (Noomi Rapace) en die voor beste filmmuziek (van Jacob Groth).

Mannen die vrouwen haten werd in 2010 opgevolgd door De vrouw die met vuur speelde, de verfilming van het tweede deel van de Millennium-trilogie.

Verhaal[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

Proloog[bewerken]

Mikael Blomkvist (Mikael Nyqvist) publiceert als journalist en uitgever van het Zweedse tijdschrift Millennium onderzoeksverhalen en probeert zo een idealistische waakhond van de samenleving te zijn. Hiermee loste hij in de jaren '80 onder meer een serie bankovervallen op. Met zijn exposés heeft hij over de jaren heen zowel mede- als tegenstanders gemaakt. Tot die laatste categorie behoort de corrupte zakenman Hans-Erik Wennerström (Stefan Sauk). Hij spant een rechtszaak over smaad aan tegen Blomkvist nadat die een artikel over Wennerström schreef waarin hij illegale praktijken van de zakenman aan het licht brengt. Doordat na publicatie al Blomkvists getuigen spoorloos verdwenen en de documenten die hem toegespeeld waren allemaal vals bleken, wordt Blomkvist veroordeeld tot drie maanden gevangenisstraf. Hij heeft zes maanden om zijn zaken te regelen voordat hij die tijd uit moet zitten. Op aanraden van zijn collega Janne Dahlman (David Dencik) verlaat hij Millennium een tijdje zodat de zaak over kan waaien.

Verdwijning[bewerken]

Blomkvist weet niet dat hij al een tijdje in de gaten gehouden wordt door de individualistische computerhacker Lisbeth Salander (Noomi Rapace). Zij heeft zijn hele doopceel gelicht en brengt hierover rapport uit bij haar opdrachtgever, advocaat Dirch Frode (Ingvar Hirdwall) die haar heeft ingehuurd via het bedrijf Milton Security waarvoor ze werkt. Die wilde zeker weten dat Blomkvist brandschoon is voordat hij hem benadert. Voor Salander lijkt dat zeker zo te zijn en ze vermoedt dat Blomkvist erin geluisd is. Frode neemt contact op met Blomkvist en stelt hem voor aan zijn cliënt, de 82-jarige Henrik Vanger (Sven-Bertil Taube), voormalig topman van het Vanger-concern. Vanger wil dat Blomkvist een jaar lang een poging doet om licht te werpen op de verdwijning van zijn nichtje Harriet (Ewa Fröling). Zij verdween in 1966 op zestienjarige leeftijd en er is nooit meer iets van haar vernomen. Vanger weet zeker dat één van zijn familieleden haar vermoord heeft, maar de onderlinge haat binnen de omvangrijke Vanger-familie is zo groot dat iedereen het geweest kan zijn. De laatste keer dat Harriet gezien is, was ze op het eiland Hedeby bij Hedestad waar de bestuursvergadering van het Vanger-concern zou doorgaan. Op het diner van die avond kwam ze niet meer opdagen. Harriet heeft vroeger nog op Blomkvist gepast als peuter, wat Henrik hem vertelt om hem zo een emotionele reden te geven. Uiteindelijk gaat Blomkvist akkoord om een jaar lang naar daar te verhuizen. Henrik regelt een lokale verblijfplaats voor Blomkvist en levert hem alle spullen die voortkwamen uit eerdere zoektochten naar Harriet.

Seriemoorden[bewerken]

Blomkvist begint met het uitspitten van de achtergrond van de familie Vanger. Daarbij komt hij er achter dat er drie familieleden tot de nazi's behoorden, Harald, Richard en Gottfried. Daarvan leeft alleen de eerstgenoemde nog, in afzondering. Gottfrieds zoon Martin (Peter Haber) is het huidige hoofd van het Vanger-concern. Blomkvist vindt ook Harriets bijbel. Op één bladzijde hierin heeft ze vijf namen van vrouwen geschreven met achter iedere naam een reeks cijfers. Andere Vangers hebben eerder geprobeerd uit te zoeken wat dit betekent, maar niemand kent de oplossing. Niemand kent de namen en de cijferreeksen zijn geen kloppende telefoonnummers. Blomkvist slaat alle aanwijzingen op in zijn computer. Hoewel haar opdracht is afgelopen, kijkt Salander niettemin nog steeds mee naar alles wat hij daarin zet. Ze stuurt Blomkvist een e-mail waarin ze bij de getallenreeksen schrijft dat het de nummers van bijbelverzen zijn en welke. Stuk voor stuk blijken die te gaan over vrouwen die in het vertelde ergens voor vermoord dienen te worden.

Nadat Blomkvist met de e-mail naar advocaat Frode stapt, weet die dat Salander erachter moet zitten en stuurt hij Blomkvist naar haar toe. Ze houdt een beetje af, maar Blomkvist weet dat ze gevonden wilde worden, want anders had hij een briljante hacker nooit zo makkelijk op kunnen sporen. Omdat zij zomaar oploste wat talloze anderen voor haar niet lukte, vraagt hij haar om tijdelijk bij hem in te trekken en hem te helpen in zijn zoektocht naar Harriet. Daar verraadt ze per ongeluk dat ze behalve over een geniaal brein ook beschikt over een fotografisch geheugen. Salander heeft niettemin ook een traumatisch leven achter de rug, dat haar zwijgzaam, moeilijk benaderbaar en explosief gemaakt heeft. Samen komen Blomkvist en Salander er via de krantenarchieven achter dat de vijf namen in Harriets bijbel dezelfde zijn als die van vijf vrouwen die sinds 1949 exact zo gemarteld en vermoord zijn zoals geboden in de bijbelteksten, waarnaar de nummers achter hun namen verwijzen. Daarmee blijft onduidelijk hoe Harriet in het verhaal past. De moorden zijn verspreid over tientallen jaren gepleegd en de eerste dode werd gevonden nog voordat Harriet geboren werd.

Wanneer Blomkvist Cecilia Vanger (Marika Lagercrantz) tegenkomt, ziet hij dat ze een ketting draagt die in zijn herinnering vroeger van Harriet was. Cecilia weet alleen niet waar hij het over heeft, omdat zij hem geëerfd heeft van haar zus Anita. Wanneer Blomkvist hierover nadenkt, realiseert hij zich dat Harriet vaak niet in haar eentje op hem paste, maar dat Anita daar doorgaans ook bij was. Zij en Harriet leken sprekend op elkaar en daardoor heeft hij ze door elkaar gehaald. Anita blijkt op 37-jarige leeftijd te zijn gestorven aan borstkanker. Iemand blijkt niettemin te vinden dat Blomkvist te dichtbij komt, want wanneer hij in het bos gaat joggen, wordt hij achtervolgd en beschoten door iemand met een jachtgeweer. Blomkvist en Salander realiseren zich dat de vermoorde vrouwen Sara, Mari, Magda, Liv en Rebecka allemaal namen droegen met een Joodse herkomst. De familie Vanger-herbergt drie oud-nazi's, waarvan Harald de enige is die nog leefde tijdens Harriets verdwijning. Zijzelf moest waarschijnlijk verdwijnen omdat uit de aantekeningen in haar bijbel bleek dat ze het moordpatroon ontdekt had. Blomkvist gaat naar het huis waar de oude Harald (Gösta Bredefeldt) woont en wordt daar met een geweer belaagd door de verzwakte oude man. Martin loopt op tijd binnen om te voorkomen dat hij Blomkvist verwondt. Hij neemt Harald het geweer af en Blomkvist gaat mee voor een borrel in de woonkamer.

Nieuw spoor[bewerken]

Salander vindt op datzelfde moment elders een oude familiefoto van de Vangers. De jonge Martin draagt daarop dezelfde trui als de vermoedelijke moordenaar, naar wie Harriet vlak voor haar verdwijning keek tijdens de optocht op de onscherpe archiefbeelden. Salander realiseert zich dan dat Martin verantwoordelijk is voor de verdwijning van Harriet. Blomkvist komt daar achter wanneer Martin hem bewusteloos slaat en hij even later vastgebonden bijkomt. Hij bevindt zich in een geïmproviseerde operatiekamer waarin Martin al zijn slachtoffers martelde en vermoordde en dat waren er tientallen meer dan de vijf die Blomkvist vond. Gottfried begon met de serie op basis van zijn antisemitische denkbeelden, maar Martin zette de reeks vanaf zijn zestiende voort door willekeurige vrouwen af te maken omdat hem dat een kick geeft. Hoewel Martin met genoegen vertelt over zijn sadistische moordpraktijken, ontkent hij niettemin iets met de verdwijning van Harriet te maken te hebben. Hij hangt Blomkvist vervolgens een strop om en hangt hem op, maar Salander komt op tijd aan op haar motorfiets om te beletten dat Blomkvist sterft en om Martin op de vlucht te jagen. Hij gaat ervandoor in zijn wagen, maar zij zet de achtervolging in. Hij rijdt met hoge snelheid expres tegen een vrachtwagen en en overlijdt in zijn beklemde wagen.

Salander krijgt een bericht van de bevriende mede-hacker Plague (Thomas Köhler). Hij is erachter gekomen dat Anita Vanger weliswaar dood is, maar dat er een tweede Anita Vanger in 1966 naar Australië is geëmigreerd. Blomkvist gaat de vrouw daar opzoeken en ziet zijn vermoeden bevestigd: 'Anita' is de nog levende Harriet. Hij overtuigt haar ervan dat het veilig is om met hem mee terug te gaan om de oude Henrik op te zoeken, die altijd gek is geweest op zijn nichtje. Harriet vertelt hem dat ze vanaf haar veertiende werd misbruikt door Gottfried en daar kwam later ook Martin bij, die nog vele malen erger was dan Gottfried en een sadist. Toen Gottfried haar op een dag achtervolgde naar een roeiboot, viel hij in het water en heeft ze hem ondergehouden met de roeispaan tot hij verdronken was. Martin verdween ook uit haar leven omdat hij naar een kostschool in Uppsala ging. Op de dag dat Harriet gefotografeerd werd toen ze naar de optocht keek, zag ze aan de overkant de teruggekeerde Martin staan. Doodsbang is ze toen zo snel mogelijk spoorloos verdwenen.

Epiloog[bewerken]

Blomkvist heeft de helft van zijn gevangenisstraf erop zitten, wanneer Salander hem bezoekt. Ze heeft een tas vol documenten bij om aan hem te geven voordat ze weer verdwijnt. Als Blomkvist de papieren doorleest, blijkt dat Salander zakenman Wennerström volkomen heeft doorgelicht. Voor zijn neus liggen bewijzen waarmee Blomkvist een nieuw verhaal over Wennerström kan schrijven voor Millennium waarin hij diens financiële misdrijven met betrekking tot drugskartels en illegale wapenhandel in de derde wereld met harde feiten kan staven. Later ziet Blomkvist op televisie dat de op de vlucht geslagen Wennerström is gevonden nadat hij vermoedelijk zelfmoord heeft gepleegd. Er blijken verschillende miljoenen van zijn rekening te zijn gehaald door een op camerabeelden vastgelegde, maar daarop onherkenbare vrouw. Blomkvist herkent Salander wel, maar van hem heeft ze niets te vrezen.

Rolverdeling[bewerken]

Externe links[bewerken]