Neger
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Neger is een etnische aanduiding voor de oorspronkelijke donkerhuidige bewoners van Afrika ten zuiden van de Sahara. Neger is afgeleid van het Spaanse en Portugese negro, wat zwart betekent (het is niet duidelijk of het daarvoor een afgeleide is van het Latijnse niger of het Griekse necro).
De benaming 'neger' of 'negroïde' wordt soms ook gebruikt voor de oorspronkelijke bewoners van Melanesië, die eveneens negroïde trekken hebben, ofschoon ze niet direct verwant zijn met zwarte Afrikanen.
Inhoud |
Connotatie
Bij sommigen roept het woord 'neger' negatieve associaties op. Dit wordt dan toegeschreven aan een lange geschiedenis die racistische ondertonen kent en daarvan moeilijk los gezien kan worden. Zo werd het woord door de slavenhandelaren gebruikt om 'zwarte goederen' (slaven afkomstig uit Afrika) mee aan te duiden. Anderen argumenteren dat het woord, ook in dit verband, vooral gebruikt werd als feitelijke omschrijving van de donkere huidskleur en niet per se denigrerend of racistisch was.
Met name in de VS, maar ook in sommige andere westerse landen, is een cultuur ontstaan waarbij woorden die op 'neger' lijken als niet politiek correct worden beschouwd. Afro-Amerikanen vinden het normaal om blacks of 'zwarten' genoemd te worden, waarbij opgemerkt moet worden dat van de Engelse varianten nigger en negro, vooral de eerste, als erg stuitend wordt ervaren. Na de invoering van de termen African Americans en Blacks aan het einde van de zestiger jaren van de 20e eeuw wordt het woord "negro" eigenlijk nauwelijks meer gebruikt en klinkt erg ouderwets. Opvallend is dan weer dat in bepaalde Afro-Amerikaanse subculturen (rap, hiphop) de urban-versie van het woord nigga juist weer als een soort onderlinge geuzennaam wordt gebruikt, terwijl de term van buitenstaanders (goeddeels ongeacht huidskleur) totaal niet geaccepteerd wordt.
Deze Amerikaanse gevoeligheden over het woord zijn niet zonder meer naar het Nederlandse taalgebied te transponeren. Hier wordt wel het Afrikaanse leenwoord nikker (of kaffer) doorgaans aan zeer negatieve gevoelens, racisme en discriminatie gekoppeld en als een echt beladen scheldwoord ingeschaald, maar voor het woord 'neger' is dat niet zonder meer het geval. Dit wordt in Nederland en België nog gezien als een gewone, onbeladen aanduiding voor mensen met een (zeer) donkere huidskleur, vergelijkbaar met de term blanke. Het is zelfs maar de vraag of zwarte in ons taalgebied niet eigenlijk een negatievere bijklank heeft - dit dus in tegenstelling tot de gevoelens hierover zoals die in met name de VS ervaren worden. Met name in Vlaanderen heeft zwarte de connotatie van een scheldwoord, weliswaar niet met de betekenis van neger maar wel van fascist of collaborateur. Ook het Franse scheldwoord boche (wat "mof" betekent, een oud scheldwoord voor Duitsers in de Tweede Wereldoorlog) zou via Frans-Guyana afgeleid zijn van het Surinaams-Nederlandse woord bos(neger).
Woordenboek
Bij met name Surinaamse Nederlanders is niettemin de connotatie van het woord neger niet positief; zij ervaren er een, uiteraard negatieve, associatie mee uit het slavenverleden. Door mensen die deze connotatie hebben, kan het woord zelfs als beledigend worden ervaren.
Dit heeft ertoe geleid dat verschillende groeperingen in het verleden hebben geprobeerd het woord 'neger' uit de woordenboeken te doen verwijderen, juist omdat zij het als beledigend beschouwen. Van Dale en andere woordenboekenmakers zijn hier, gesteund door de Commissie Gelijke Behandeling, niet op ingegaan omdat "de functie van een woordenboek is niet meer dan het registreren van de betekenis van woorden in overeenstemming met het feitelijk woordgebruik". Daarmee werd niet gezegd dat het woord een neutrale klank zou hebben; de zaak ging veeleer over de functie van een woordenboek, en dat heeft nu eenmaal tot taak woorden te omschrijven, daarbij woorden waarvan het gebruik omstreden is of gevoelig ligt, niet uit de weg gaand.
Wel merkt Van Dale in de nieuwere edities de opmerking "(door sommigen als scheldwoord ervaren)" in de omschrijving van het woord.
Trivia
- In 2006 veranderde de fabrikant van negerzoenen de naam van dat product omdat die door sommige consumenten als beledigend ervaren zou worden. Uit enkele onderzoeken bleek dat ongeveer 5% van de Nederlanders zich aan de naam stoorde en dat 94% de naamsverandering hekelde. Later bleek dit echter een marketingstunt van fabrikant Buys te zijn, waarbij de naamsbekendheid groter werd en de fabrikant andere kleurtjes 'zoenen' kon maken.
- De ondertitel van de officiële biografie van voetballer Winston Bogarde luidt "Deze neger buigt voor niemand".
Externe links
Negatieve connotaties en rechtszaak
