Atlanta

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Icoontje doorverwijspagina Zie Atlanta (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Atlanta.
Atlanta
Stad in de Verenigde Staten Vlag van de Verenigde Staten
Flag of Atlanta, Georgia.png Seal of Atlanta.png
Locatie van Georgia
Locatie van Atlanta
Situering
Staat Flag of Georgia (U.S. state).svg Georgia
County Fulton County
DeKalb County
Algemeen
Oppervlakte 343,0 km²
- land 341,2 km²
- water 1,8 km²
Inwoners (2000) 416.474 (1221 inw/km²)
- agglomeratie 5.618.431
Portaal  Portaalicoon   Verenigde Staten
Atlanta
Skyline van de buurt Midtown
Atlanta
Buitenwijken van Atlanta

Atlanta is de hoofdstad en tegelijk grootste stad van de staat Georgia in de Verenigde Staten en telt 416.474 inwoners (2000). De gehele agglomeratie van Atlanta telt 5.618.431 inwoners (2010), de 10e grootste van de VS. Het is het belangrijkste industrie-, verkeers-, handels- en financiële centrum van het zuidoosten van de Verenigde Staten. Belangrijke attracties zijn onder meer het Martin Luther King, Jr. National Historic Site, het Georgia Aquarium, 's werelds grootste aquarium, en de World of Coca-Cola.

Geschiedenis[bewerken]

Atlanta anno 1864. Winkelstraat incl. slavenhandel

De stad werd in 1837 gesticht als eindpunt van een spoorlijn, met de toepasselijke naam Terminus. In 1843 werd de plaats omgedoopt tot Marthasville, en in 1845 kreeg het de huidige naam Atlanta (afkorting van "Atlanta-Pacifica", vanwege het idee dat de spoorwegverbindingen die via Atlanta liepen de west- en oostkust van de VS één dag zouden verbinden). Tussen 1845 en 1854 kwamen spoorlijnen aan uit vier verschillende richtingen, en werd Atlanta ineens het spoorwegknooppunt van de hele zuidelijke VS. Toen in 1861 de Amerikaanse Burgeroorlog uitbrak, had de stad al 9.000 inwoners. Atlanta was een belangrijk doelwit van de Unionisten, vanwege het belang als handelsknooppunt. In 1864 werd de stad 107 dagen belegerd en na evacuatie van de bewoners goeddeels in de as gelegd. Daarna werd Atlanta in korte tijd weer opgebouwd en hoofdstad van Georgia in 1868.[1]

In 1886 werd Coca-Cola voor het eerst verkocht in een drogisterij in Atlanta. In 1889 kreeg de stad voor het eerst elektrische trams, en er ontstonden tussen 1890 en 1920 veel nieuwe wijken. De mooie eengezinswoningen van die periode zijn nog te zien in wijken zoals Inman Park en Virginia-Highland. In 1949 werden de laatste tramlijnen opgeheven en werden trolleybussen ingezet, die zelf in 1963 zouden worden opgeheven ten gunste van bussen.[1]

Beath-Dickey House (1890) in de wijk Inman Park, Atlanta

In 1865 werden de zwarte slaven bevrijd, mochten in sommige gevallen stemmen, en werd de eerste van meerdere prestigieuze zwarte universiteiten opgericht, Atlanta University. Ondanks het feit dat in de laatste decennia van de 19e eeuw zwarten veel rechten verloren, en ondanks Jim Crow-wetten in het bijzonder vanaf 1910, ontstond er in Atlanta toch een zwarte middenklasse en opperklasse. In de eerste helft van de 20e eeuw werd Auburn Avenue ("Sweet Auburn") de "rijkste zwarte straat ter wereld" benoemd. Aan het begin van de jaren 50, begonnen zwarten huizen te kopen in wijken die voor ze tot toen toe verboden waren, terwijl een groeiende stadssnelwegssysteem het blanken mogelijk maakte naar de buitenwijken te verhuizen.[1]

Martin Luther King kwam uit en predikte in Atlanta, en Atlanta was een belangrijk centrum van de zwarte burgerrechtenbeweging in de jaren 60. Met steun van de federale overheid, werd rassensegregatie geleidelijk afgeschaft over het decennium heen. Atlanta kende in die periode weinig rassengeweld zoals het geval in andere Amerikaanse steden, vooral vanwege een proactieve acties door de blanke politieke leiders zoals burgemeester Ivan Allen, Jr.[1]

Vanaf 1965 tot 1975 werden veel winkelcentra in de buitenwijken gebouwd, en het stadshart als winkelgebied begon achteruit te gaan. Maar in het centrum ontstond daarvoor in de plaats een groot kantoor- en congresgebied inclusief een nieuw congrescentrum en meerdere wolkenkrabbers, veel door John Portman ontworpen, een architect uit Atlanta bekend om zijn atrium hotels.[1]

In 1970 werden zwarten de meerderheid van de stad, en kreeg Atlanta in 1973 haar eerste zwarte burgemeester, Maynard Jackson. Daarna werkten de zwarte politieke leiders succesvol met hoofdzakelijk blanke bedrijven en handelskamer om voor economische groei van de stad de zorgen, terwijl ze de zwarte MKB toch nog steunden. In de jaren 70 was het meeste deel van het metrosysteem (MARTA) gebouwd.[1]

In 1996 was de stad gastheer van de Olympische Zomerspelen, en kreeg het vanwege de hitte de bijnaam Hotlanta. De in Atlanta gevestigde luchtvaartmaatschappij Delta Air Lines bleef groeien, en sinds 1998-9 is de luchthaven van Atlanta 's werelds drukste een het belangrijkste knooppunt van het luchtverkeer binnen de Verenigde Staten.

Centennial Olympic Park, herdenking aan de Olympische Zomerspelen van 1996

Sinds de jaren 90 heeft gentrificatie nieuw leven in veel de oudste buurten van de stad ingeblazen. Eengezinswoningen uit de jaren (19)10 en 20 werden gerenoveerd, verlaten fabrieken werden tot woon-, winkel- en horecacomplexen gemaakt, en nieuwe complexen werden gebouwd onder het concept "mixed-use" (wonen/werken/winkels/horeca in een complex of gebouw). In 2005 kocht de stad de BeltLine, een 35-km-lang voormalige spoorweglijn om de binnenstad heen, die naar een loop- en fietspad tevens tramlijn wordt geconverteerd.[1]

Geografie[bewerken]

Atlanta kent drie belangrijke commerciële centra binnen de stadsgrenzen: Downtown (centrum), maar daarnaast ook wijken die ontstonden als buitenwijken: Midtown en Buckhead. Commerciële centra en clusters kantoorgebouwen zijn er ook in de buitenwijken, met name het gebied Cumberland/Galleria (in Cobb County) en Perimeter (net buiten de stadsgrenzen van Atlanta in de stad Sandy Springs), maar ook tientallen kilometers verder langs de snelwegen I-75 in Cobb County, Georgia 400, en I-85 in Gwinnett County. Deze gebieden bevatten belangrijke voorsteden zoals Marietta, Kennesaw, Sandy Springs, Alpharetta, en Duluth.

Economie[bewerken]

In Atlanta staat het hoofdkantoor van over de hele wereld bekende bedrijven zoals The Coca-Cola Company, UPS en CNN. Het vliegveld van Atlanta, Hartsfield-Jackson Atlanta International Airport, is met 89 miljoen mensen die vliegen per jaar de drukste ter wereld. Dit komt ook door de aanwezigheid van Delta Air Lines. Deze luchtvaartmaatschappij is de grootste werkgever van de stad, en de derde van de regio.[2]

Nederlandse bedrijven[bewerken]

De Nederlands-Amerikaanse Kamer van Koophandel voor de zuidoostelijke VS is in Atlanta gevestigd. Er is ook een Atlanta Holland Club. Beide houden maandelijkse borrels en vieren Koninginnedag.[3] Air France-KLM heeft in Atlanta management-personeel zitten als onderdeel van de joint venture met Delta Air Lines m.b.t. transatlantische vluchten.

Nederlandse investering financierde de bouw van de wolkenkrabber 191 Peachtree. In 1989 waren er 85 Nederlandse bedrijven aanwezig in Atlanta, incl. de ABN, de ING, en Nationale Nederlanden. Noro, een bedrijf van Paul Fentener van Vlissingen, opende een kantoor in Atlanta in de jaren 80 en bezat meerdere gebouwen en complexen in de stad. Grand Cypress Resort, Inc., een investeringsbedrijf van de PGGM, was gevestigd in Atlanta.[4]

Cultuur[bewerken]

Muziek[bewerken]

In 2009 noemde de New York Times Atlanta "het zwaartepunt van de hip-hop'".[5] Veel sterren van de hip-hop, R&B en neo soul hebben Atlanta als thuisbasis.[6]

De volgende hip-hop-, rap-, R&B- en soulartiesten hebben met singles of albums nummer 1 of nummer 2 in de VS bereikt:

Artiest Jaar Rang. Singlenaam Jaar Rang. Albumnaam
B.o.B 2010 1 Nothin' on You 2010 1 B.o.B Presents: The Adventures of Bobby Ray
Cee Lo Green 2010 2 F**k You!
Ciara 2004 1 Goodies 2006 1 Ciara: The Evolution
D4L 2006 1 Laffy Taffy
Kris Kross 1992-1995 1 4 nr. 1 singles 1992 1 Totally Krossed Out
Lil Jon 2004 2 Get Low
Lloyd 2007 2 Street Love
Ludacris 2003-2006 1 4 nr. 1 singles 2003-2010 1 4 nr. 1 albums
Monica 1998-1999 1 3 nr. 1 singles 2003 1 2 nr. 1 albums
Outkast 2000-2003 1 3 nr. 1 singles 2003 1 Speakerboxxx/The Love Below
Shop Boyz 2007 2 Party Like a Rockstar
The-Dream 2009 2 Love vs. Money
T.I. 2008 1 2 nr. 1 singles 2006-2008 1 3 #1 albums
Toni Braxton 1996-2000 1 2 nr. 1 singles 1993 1 Toni Braxton
Usher 1998-2010 9 nr. 1 singles 2004-2010 3 nr. 1 albums
Young Jeezy 2006-2008 1 2 nr. 1 albums

Andere artiesten uit Atlanta zijn o.a.:

De stad was een zwaartepunt van de countrymuziek vanaf de ontwikkeling van die muzieksoort in de jaren 1910 met de Georgia Old-Time Fiddlers' Conventions, tot de jaren 1950; daarna nam Nashville definitief over als hoofdstad van de countrymuziek.

Atlanta was en is een zwaartepunt van de zwarte en blanke gospelmuziek. De jaarlijkse Dove Awards van de Gospel Music Association worden daar sinds 2011 uitgereikt.

Demografie[bewerken]

Van de bevolking is 9,7% ouder dan 65 jaar en bestaat voor 38,5% uit eenpersoonshuishoudens. De werkloosheid bedraagt 5,1% (cijfers volkstelling 2000).

Ongeveer 4,5% van de bevolking van Atlanta bestaat uit hispanics en latino's, 61,4% is van Afrikaanse oorsprong en 1,9% van Aziatische oorsprong. Maar over de gehele agglomeratie Atlanta is de bevolkingsindeling anders: 57,8% blank, 31,7% zwart, en 4,2% aziatisch (2008). Hispanics (die van elke ras kunnen zijn) waren in 2008 9,6% van de bevolking.

Het aantal inwoners steeg van 393.760 in 1990 naar 416.474 in 2000.

In 2010 beweerden 2.594 (0.6%) van de bevolking van Nederlandse afkomst zijn[7] en rond 200 mensen die in Nederland werden geboren.[8]

Klimaat[bewerken]

In januari is de gemiddelde temperatuur 5,0 °C, in juli is dat 26,0 °C. Jaarlijks valt er gemiddeld 1289,6 mm neerslag (gegevens op basis van de meetperiode 1961-1990).

Openbaar vervoer[bewerken]

De stad Atlanta en de kerngebieden van de agglomeratie, Fulton County en DeKalb County, sturen samen een openbaar vervoerdienst aan, MARTA (Metropolitan Atlanta Rapid Transit Authority). MARTA verzorgt busvervoer en bedruipt de metro van Atlanta, die bestaat uit een noord-zuid- en een oost-westlijn. De metro bedient de luchthaven, Atlanta-centrum en drie van de vier andere belangrijkste commerciële wijken, Midtown, Buckhead en Perimiter. Een groot probleem is dat werkgevers en commerciële centra zijn verspreid over diverse gebieden in de agglomeratie, vooral over de zgn. "buitenwijken" in het noorden (noorden van Fulton County, Cobb County en Gwinnett County). Deze gebieden hebben geen metro- of spoorverbindingen, er is grote drukte op de weinige snelwegen die er zijn en vanwege de grote afstanden kan het uren duren om er met de bus heen te komen vanuit andere delen van Groot-Atlanta. Er wordt steeds meer over gesproken om een regionaal spoorsysteem op te zetten om belangrijke commerciële centra in de buitenwijken met de rest van de agglomeratie te verbinden, en ook een tramlijn langs Cobb Parkway in Cobb County, die Kennesaw, Marietta, en het gebied Cumberland/Galleria zou verbinden.

Bekende inwoners[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Lijst van personen uit Atlanta (Georgia)

Stedenbanden[bewerken]

Plaatsen in de nabije omgeving[bewerken]

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 12 km rond Atlanta.

Plaatsen in de omgeving
AtlantaAtlanta
Plaats met 28294 inwoners (2000)Candler-McAfee (12 km)
Plaats met 18147 inwoners (2000)Decatur (10 km)
Plaats met 12741 inwoners (2000)Druid Hills (8 km)
Plaats met 39595 inwoners (2000)East Point (10 km)
Plaats met 9215 inwoners (2000)Gresham Park (10 km)
Plaats met 6180 inwoners (2000)Hapeville (11 km)
Plaats met 15270 inwoners (2000)North Decatur (12 km)
Plaats met 18852 inwoners (2000)North Druid Hills (10 km)

Externe links[bewerken]

Logo Wikimedia Commons
Commons heeft meer mediabestanden op de pagina Atlanta.

Referenties[bewerken]

  1. a b c d e f g "Atlanta", Engelse Wikipedia
  2. Atlanta's top employers, 2006 (PDF). Metro Atlanta Chamber of Commerce Geraadpleegd op 2007-08-08
  3. Atlanta Holland Club
  4. "Dutch find new treats in America", New York Times, 24 september 2989
  5. John Caramanica, "Gucci Mane, No Holds Barred ", New York Times, December 11, 2009
  6. NPR: "Atlanta soul scene reborn"
  7. US Census Bureau
  8. City-data.com