Noord-Oostzeekanaal
| Noord-Oostzeekanaal | ||||
 |
||||
| Noord-Oostzeekanaal met spoorbrug bij Rendsburg | ||||
| Lengte | 98,637 km | |||
| Jaar ingebruikname | 1895 | |||
| Van | Brunsbüttel, Elbe (Noordzee) | |||
| Naar | Kiel-Holtenau, Oostzee | |||
| Loopt door | Schleswig-Holstein, Duitsland | |||
 |
||||
| De sluizen bij Brunsbüttel | ||||
|
||||
Het Noord-Oostzeekanaal of Kielerkanaal (Duits: Nord-Ostsee-Kanal, afgekort: NOK) vormt de verbinding tussen de Noordzee en de Oostzee. Het behoort tot de druktst bevaren kanalen in de wereld (ca 33.500 schepen in 2011). Door de economische groei van de Baltische landen en Rusland groeide de scheepvaartlading in dit kanaal van 48 miljoen ton in 1996 naar 98 miljoen ton in 2011.
Inhoud |
Ligging [bewerken]
Het kanaal doorsnijdt de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein met als eindpunten Brunsbüttel aan de Elbemonding en het noordoostelijker gelegen Kiel, een afstand van 96,8 kilometer. Schepen die varen van de Oostzee naar de Noordzee, of omgekeerd, hoeven nu de reis niet om Denemarken te maken. Een schip dat vaart tussen de haven van Rotterdam naar het Poolse Stettin kan zo de reis met iets meer dan 325 kilometer bekorten.
De bodem van het kanaal ligt op 11 meter diep. Het is zo'n 162 meter breed gemeten aan het oppervlakte al zijn er smallere delen met een breedte van 102 meter. De bodembreedte is 90 meter, maar ook hier zijn enkele trajecten smaller van 44 meter. Het kanaal is afgesloten met sluizen, de oude sluizen zijn 125 meter lang en 22 meter breed en het duurt circa 30 minuten om deze te passeren. Voor de nieuwe sluizen zijn de vergelijkbare afmetingen 310 en 42 meter. De passeertijd bedraagt ongeveer 45 minuten. Van de nieuwe sluizen kunnen schepen gebruik maken met een maximale diepgang van 14 meter, voor de oude sluizen is dit circa 10 meter. Aan beide uiteinden van het kanaal liggen twee oude en twee nieuwe sluizen.
Geschiedenis [bewerken]
De eerste plannen voor een kanaal tussen beide zeeën stammen al uit de 16e eeuw. In 1784 werd het Eider kanaal geopend, geschikt voor schepen tot circa 300 ton. Het was slechts 29 meter breed en tot drie meter diep. Het werd al snel te klein. Kanselier Otto von Bismarck was een voorstander van een groter kanaal, maar slaagde niet zijn plannen hiervoor ten uitvoer te brengen. In 1878 wist Herman Dahlström, een reder en zakenman uit Hamburg, de regering te interesseren voor een kanaal voor zakelijk maar ook militair gebruik. In 1886 werd het besluit tot de aanleg genomen; een jaar later startte de bouw en het kanaal werd op 21 juni 1895 door de Duitse keizer Wilhelm II in gebruik genomen. Het kanaal is nog enkele keren verbreed. Tot 1948 droeg het kanaal de naam van zijn grootvader keizer Wilhelm I (Kaiser-Wilhelm-Kanal). In het internationale scheepvaartverkeer wordt de Engelse naam Kiel Canal gebruikt.
Een markant punt aan het kanaal is de hoge spoorbrug bij Rendsburg met het daaraan hangende zweefveer.
Verkeersstatistieken [bewerken]
In de onderstaande figuur een overzicht van het verkeer door het kanaal. In de jaren 2007 en 2008 was er sprake van een piek in het verkeer; nadien zijn de vervoersstromen gedaald mede door de aanhoudende lage economische groei in Europa.
| Jaar | Aantal schepen | Vervoerde lading (ton) | Bruto tonnage (ton) |
|---|---|---|---|
| 2011 | 33 522 | 98,0 miljoen | 154,5 miljoen |
| 2010 | 31 933 | 83,8 miljoen | 133,0 miljoen |
| 2009 | 30 314 | 70,5 miljoen | 115,9 miljoen |
| 2008 | 42 811 | 105,9 miljoen | 175,2 miljoen |
| 2007 | 43 231 | 99,6 miljoen | 168,2 miljoen |
| 2006 | 41 472 | 95,8 miljoen | 149,8 miljoen |
| 2005 | 42 552 | 88,2 miljoen | 138,7 miljoen |
| 2000 | 38 377 | 57,9 miljoen | 95,1 miljoen |
