Paprika

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Paprika 'Rumba'
Rijpe paprika 'Rumba'
Rode paprika
Bloemen
Verschillende kleuren paprika's
Paarse paprika

De paprika is de vrucht van bepaalde gekweekte vormen van Capsicum annuum. Andere gekweekte vormen van deze zelfde soort kunnen er heel anders uitzien, zoals cayennepeper. De soort komt oorspronkelijk uit Midden-Amerika, maar is in Europa bekend geworden via Hongarije. De soort werd daar, net als rode peper, geïntroduceerd door de Turken toen het land nog deel uitmaakte van het Ottomaanse Rijk. In Hongarije werden andere rassen opgekweekt. Ook de naam paprika is afkomstig uit het Hongaars.

Beschrijving[bewerken]

De paprika wordt gekweekt in verschillende kleurvariaties. Rood, geel, oranje en groen zijn de bekendste, maar er bestaan ook witte, paarse, lila, mintgroene en bruine paprika's.[1] Bekend is het zogenaamde stoplicht, dat bestaat uit een samen verpakte rode, gele en groene paprika. De meeste paprika's die in Nederland geteeld worden zijn van het California Wondertype dat min of meer vierkant is. Witte paprika's zijn langwerpiger van vorm, bitterder van smaak en hebben een dunnere vruchtwand. Er zijn ook langwerpige rode, gele en oranje paprika's die zeer zoet van smaak zijn, de zoete puntpaprika's of Ramiro. Een ander soort paprika is de Lamuyo, zeer grote en grove paprika's, die vooral in Zuid-Europa worden gekweekt.

Als ze groeit is de paprika groen, paars, bruin of wit. Tijdens het rijpen verandert de kleur naar rood, geel, bruin of oranje. De smaak van de paprika verandert ook in deze periode, rijpe paprika's zijn zoet terwijl onrijpe paprika's eerder kruidig met een bittere smaak zijn.

De bekende paprika's in de winkels rijpen vaak van groen naar rood of geel, maar er zijn ook paprika's die van groen naar bruin gaan of van bruin naar rood.

De paprika is verwant aan de scherpe rode pepers maar is niet 'heet' in de mond, omdat de paprika's die in supermarkten worden verkocht nagenoeg capsaïcinevrij zijn. Paprika is rijk aan vitamine C; ook bevat de vrucht een hoog gehalte aan foliumzuur.

Teelt[bewerken]

De teelt van paprika vindt in Nederland hoofdzakelijk op industriële wijze op een kunstmatige bodem in kassen plaats. Ook zijn er telers die biologische paprika's in de volle grond (maar wel onder glas) telen. Het is, na tomaat, het belangrijkste gewas in de kasteelt. Per plant worden twee, drie of vier stengels aangehouden, die aan een touw omhooggeleid worden. De eerste bloem van een plant wordt meestal verwijderd, omdat deze een onregelmatige vrucht vormt, doordat die in het hart van de plant gevormd wordt en dan tijdens de uitgroei tegen de stengels aangedrukt wordt. Doordat er telkens enige bloemen tegelijk bloeien ontstaan er meerdere vruchten tegelijk (zetsels) aan de plant. Bestuiving door hommels bevordert de vruchtzetting.

Allergie[bewerken]

Veel werknemers in de tuinbouw zijn allergisch voor het stuifmeel van de paprika, hetgeen zich uit in neus-, oog- en huidklachten en kortademigheid. Als er voldoende bijen ingezet worden nemen de klachten af, omdat bijna al het stuifmeel dan door de bijen verzameld wordt.[2]

Ziekten en beschadigingen[bewerken]

De belangrijkste schimmelziekten zijn meeldauw (Leveillula taurica), botrytis of grauwe schimmel (Botryotinia fuckeliana), sclerotiënrot (Sclerotinia sclerotiorum), fusarium-voetziekte (Fusarium solani), Rhizoctonia-ziekte (Thanathephorus cucumeris) en voet- en wortelrot (Phytophthora capsisci). Bij aantasting door Rhizoctonia solani is de stengelvoet ingezonken en bruinzwart verkleurd. Het merg blijft aanvankelijk nog gezond en het wortelstelsel wordt niet aangetast. De eerste symptomen zijn een verminderde groei gevolgd door verwelking van de plant.

Belangrijke virusziekten zijn het tomatenmozaïekvirus (TMV), tomatenbronsvlekkenvirus (TSWV) en paprikamozaïekvirus (PeMV). Virusoverdracht kan voorkomen worden door de vingers of het mesje na elke plant in magere melk te dopen. Schadelijke insecten zijn trips, luis, spint, witte vlieg, rupsen, wantsen, begoniamijt en mineervlieg, waarvan de Californische trips de schadelijkste is.

Bewaren[bewerken]

Paprika's kunnen het beste goed verpakt bewaard worden bij een temperatuur van 10 - 13°C.[3] Bewaren in de koelkast tast de smaak aan.

Inhoudsstoffen[bewerken]

De voedingswaarde van 100 gram verse (rode) paprika is: [4]

Energetische waarde 109 kJ
Koolhydraten 4,5 gram
Eiwit 1 gram
Vitamine C 150 mg
Vitamine A 0,09 mg
Vitamine B1 0,03 mg
Vitamine B2 0,06 mg
Calcium 20 mg
IJzer 0,4 mg
Per 100 gram product

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamine C bedraagt 60 milligram.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties