Paprika

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Rode paprika
Oranje paprika
Paprika 'Rumba'
Gesealde paprika
Verschillende kleuren paprika's
Paarse paprika
Pimientos de Padrón

De paprika is de vrucht van bepaalde gekweekte vormen van Capsicum annuum. Andere gekweekte vormen van deze zelfde soort hebben heel anders uitziende vruchten die bekendstaan als chilipeper. De soort komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika, maar de paprika is naar ons gekomen via Hongarije. De soort werd, net als rode peper, in Hongarije geïntroduceerd door de Turken: Hongarije is jaren lang deel geweest van het Groot Ottomaanse Rijk. In Hongarije is verder gekweekt tot veel meer rassen. De naam paprika is afkomstig uit het Hongaars.

Inhoud

[bewerken] Beschrijving

Van de paprika zijn er vele verschillende kleurvariaties. Rood, geel, oranje en groen zijn de bekendste. Maar er bestaat ook: wit, paars, lila, mintkleurig en bruin. Populair is het zogenaamde stoplicht, dat bestaat uit een samen verpakte rode, gele en groene paprika. De meeste paprika's die in Nederland geteeld worden zijn van het geblokte type (California wonder type). De witte paprika's zijn meer langwerpig van vorm, bitter van smaak en hebben een dunnere vruchtwand. Er zijn ook langwerpige rode , gele en oranje paprika`s die zeer zoet van smaak zijn. Ze worden zoete puntpaprika's of Ramiro (rasnaam) genoemd en zijn steeds meer in de supermarkt te verkrijgen. Een ander type paprika is het type Lamuyo. Dit zijn zeer grote en grove paprika's, die vooral in Zuid-Europa worden gekweekt.

Als ze groeit is de paprika groen, tijdens het rijpen verandert de kleur naar rood, geel of oranje. De smaak van de paprika verandert ook in deze periode, de rijpe paprika's zijn zoet terwijl de groene en witte een veel bitterder smaak heeft.

De paprika is verwant met de scherpe rode pepers en bevat iets capsaïcine, dat direct de warmtezintuigen in de mond prikkelt (dus niet de smaakzin) en daardoor het idee geeft dat het gerecht te heet is zodat de smaak vaak als 'heet' wordt omschreven. Paprika's bestaan in veel variëteiten. De paprika's in Nederlandse supermarkten zijn echter nagenoeg capsaïcinevrij, en nauwelijks meer heet. Paprika is rijk aan vitamine C. Uit onderzoek is gebleken dat Zoetpuntpaprika en direct gevolgd door de oranje, gele en rode paprika's van alle paprika's de meeste vitamine C bevat. Ook bevatten paprika`s een hoog gehalte aan foliumzuur.

Een populaire variëteit in Spanje is de pimiento de Padrón, die gekweekt wordt rondom het dorp Padrón aan de kust van Galicië. Deze wordt gebakken en als tapa gegeten. Ze kunnen tamelijk pittig zijn.

[bewerken] Teelt

De teelt van paprika vindt in Nederland in kassen plaats en is, na tomaat, het 2e belangrijkste gewas in de kasteelt van groenten. Per plant worden twee, drie of vier stengels aangehouden, die omdat ze slap zijn aan een touw omhoog geleid worden. De eerste bloem van een plant wordt meestal verwijderd, omdat deze een onregelmatige vrucht vormt, doordat die in het hart van de plant gevormd wordt en dan tijdens de uitgroei tegen de stengels aangedrukt wordt. Doordat er telkens enige bloemen tegelijk bloeien ontstaan er meerdere vruchten tegelijk (zetsels) aan de plant. Bestuiving door hommels bevordert de vruchtzetting.

Bloemen

[bewerken] Allergie

Steeds meer tuinders worden allergisch voor het stuifmeel van de paprika, dat zich uit in neus- en oog-, huidklachten en kortademigheid. Als er voldoende bijen ingezet worden nemen de klachten af, omdat bijna al het stuifmeel dan door de bijen verzameld wordt.

[bewerken] Ziekten en beschadigingen

De belangrijkste schimmelziekten zijn meeldauw (Leveillula taurica), botrytis of grauwe schimmel (Botryotinia fuckeliana), sclerotiënrot (Sclerotinia sclerotiorum), fusarium-voetziekte (Fusarium solani), Rhizoctonia-ziekte (Thanathephorus cucumeris) en voet- en wortelrot (Phytophthora capsisci). Bij aantasting door Rhizoctonia solani is de stengelvoet ingezonken en bruinzwart verkleurd. Het merg blijft aanvankelijk nog gezond en het wortelstelsel wordt niet aangetast. De eerste symptomen zijn een verminderde groei gevolgd door verwelking van de plant.

Belangrijke virusziekten zijn tomatenmozaïkvirus (TMV), tomatenbronsvlekkenvirus (TSWV) en paprikamozaïekvirus (PeMV). Virusoverdracht kan voorkomen worden door de vingers of mesje na elke plant in magere melk te dopen. Schadelijke insecten zijn trips, luis, spint, witte vlieg, rupsen, wantsen, begoniamijt en mineervlieg, waarvan de Californische trips de schadelijkste is.

Spint
Grauwe schimmel
Rhizoctonia-ziekte

[bewerken] Opslag

Paprika's kunnen het beste geseald bewaard worden bij een temperatuur van 10 - 13°C.[1]

[bewerken] Inhoudsstoffen

De voedingswaarde van 100 gram verse paprika is [2]:

Energetische waarde 100 kJ
Koolhydraten 5 gram
Eiwit 1 gram
Vitamine C 100 mg
Vitamine A 0,70 mg
Vitamine B1 0,03 mg
Vitamine B2 0,07 mg
Calcium 25 mg
IJzer 0,4 mg

Rode, gele en oranje paprika's bevatten tweemaal zoveel vitamine C als groene, die onrijp zijn. De rode paprika bevat zelfs 3 [3]keer zoveel vitamine C als een sinaasappel. De oranje paprika bevat zelfs nog iets meer vitamine C en duidelijk meer vitamine A.

Omdat oranje paprika's sappiger en zoeter zijn dan de andere paprika's en zij minder dan de helft van de energie van een sinaasappel bevatten, zijn met name oranje paprika's geschikt als verfrissende slankhouder, zowel op zich en in elk gerecht. Ook kunnen oranje paprika's prima rauw gegeten worden, bijvoorbeeld als snack, zonder dat men last van maag en/of darmen krijgt.[4]

[bewerken] Zie ook


Referenties
Persoonlijke instellingen
Naamruimten
Varianten
Handelingen
Navigatie
Informatie
Hulpmiddelen
Afdrukken/exporteren
In andere talen