Pindasaus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Recept Nederlandse pindasaus
Ingrediënten

En eventueel:

Bereidingswijze

Fruit de ui en de knoflook in een pan. Voeg beetje bij beetje de pindakaas en de helft van de vleesbouillon toe op een zacht vuur. Blijf roeren totdat er een gladde massa is ontstaan. Voeg de overige bouillon en het citroensap toe. Voeg de ketjap, sambal en de kruiden en specerijen naar smaak toe. Als de saus te dik is, voeg dan meer bouillon toe. Bij te dunne saus voeg je meer pindakaas toe. De vleesbouillon kan ook vervangen worden door (kokos)melk of water.

Portaal  Portaalicoon   Eten en drinken
Saté met pindasaus in Singapore

Pindasaus zoals in Nederland gebruikelijk is, is een afgeleide van een product uit Indonesië, waarbij de vervanging van pinda's door pindakaas en de toevoeging van melk of kokosmelk uit de (gemengde) Indische keuken afkomstig is. Deze variant is vanuit de voormalige kolonie naar Nederland gebracht door de Indische Nederlanders samen met onder andere saté, Bami goreng, Nasi goreng en Kroepoek. Pindasaus wordt in Indonesië gemaakt van gemalen pinda's maar in Nederland gebruikt men vaker pindakaas. Ketjap kan één van de ingrediënten zijn en geeft pindasaus dan zijn zoutige smaak. Pittige varianten bevatten chilipeper. De saus wordt onder andere gegeten bij saté babi en saté ayam, varianten worden geserveerd bij gadogado. Nederlandse pindasaus wordt veelal gegeten bij vlees (bijvoorbeeld bij de barbecue en gourmet), met patates frites en bij allerhande snacks zoals de berehap, frikandel of mexicano. Patates frites met pindasaus en frietsaus of mayonaise, eventueel met gesnipperde ui is ook populair, en wordt 'patat oorlog' of 'patat flip' genoemd. Pindasaus wordt ook wel gegeten met stokbrood, brood, komkommer of aardappel. Dit is echter wat minder algemeen.

Er bestaan verschillende recepten voor het maken van pindasauzen. Een recept dat vaak in Nederland wordt gemaakt bevat onder andere: pindakaas, melk, ketjap en kruiden (zoals gedroogde spaanse pepers om het pittiger te maken). Sommige pindasauzen bevatten ook gebakken uien, korianderzaad, komijnzaad, citroengras, kentjoer, trassie en tamarinde. Pindasaus voor over gadogado bevat vaak santen.

Pindasaus wordt ook vaak "satésaus" genoemd. Dit is eigenlijk niet correct omdat er vele verschillende andere dipsauzen bestaan voor saté. Ook zal een pindasausrecept die voor saté geschikt is, niet geschikt zijn om gebruikt te worden als saus voor, bijvoorbeeld, gadogado. Bij bijvoorbeeld saté kambing (saté van geit), wordt geen pindasaus gegeten.

Vaak gebruikte vervangers[bewerken]

Toen Indische Nederlanders in Nederland kwamen waren niet alle ingrediënten voor pindasaus en andere Indonesische en Indische gerechten te verkrijgen waardoor men op zoek moest naar vervanging. De in Nederland bekend geworden versie van pindasaus is dan ook sterk verbasterd ten opzichte van de originele versie. Zo worden in Nederland vaak uien in plaats van sjalotjes gebruikt. In sommige pindasausrecepten wordt gevraagd om basterd-suiker; dit is een gangbare vervanger voor gula jawa (Javaanse palmsuiker). Ook azijn en citroensap komt men vaak tegen- dit zijn gangbare vervangers voor asam (tamarindewater) en sereh (citroengras) alhoewel de smaak niet authentiek is. Melk is een gangbare vervanger wanneer men geen santen of kokosmelk heeft. Doorgaans wordt in pindasaus-recepten gevraagd om pindakaas, omdat het aanmerkelijk minder tijd kost dan zelf pinda's te roosteren en dan fijn te malen. In een authentieke pindasaus wordt olijfolie niet gebruikt omdat deze olie te veel een eigen smaak heeft: oorspronkelijk gebruikt men kokosolie of arachide(pinda)olie, welke aan de pindasaus weinig of geen smaak toevoegen. Ook zonnebloemolie is geschikt aangezien het een neutrale smaak heeft.

Schiften[bewerken]

De saus kan gemaakt worden op basis van water of melk. Melk (vooral volle melk) heeft als voordeel dat het de saus beter bindt, waardoor het minder snel gaat schiften. De melk mag niet te hard gekookt worden, want dan schift de saus. Bij eventuele schifting dienen kleine laagjes melk onder roeren toegevoegd te worden tot de saus weer compleet gebonden is. Pindasaus laat men echter juist schiften in Singapore en Maleisië omdat men daar de mening is toegedaan dat alleen dan de juiste geuren tevoorschijn komen van de vele kruiden en specerijen die erin zijn verwerkt.

Houdbaarheid[bewerken]

Gesteriliseerde melk in plaats van gepasteuriseerde melk zorgt ervoor dat de pindasaus (in de koelkast) langer houdbaar is.[bron?]

Variatie[bewerken]

In Indonesië worden verschillende variaties aangetroffen die bij verschillende gerechten horen. Zo wordt de pindasaus bij ketoprak gekenmerkt door het gebruik van veel Javaanse suiker (gula jawa). De saus die bij pecel hoort bevat kentjoer en de variant waarmee gadogado wordt overgoten heeft nogal eens santen in zich.

Voedingswaarde[bewerken]

De voedingswaarde van pindasaus is ongeveer 300 kilocalorieën per 100 gram.