Stamppot

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een stamppot is in Nederland en in Vlaanderen, waar het veelal stoemp wordt genoemd,[1] een traditioneel gerecht dat wordt bereid uit diverse onderdelen, meestal uit aardappelen en groenten.

Algemene bereidingswijze[bewerken]

De onderdelen van de stamppot worden al dan niet in één pan in ruim water met zout goed gaar gekookt. Daarna wordt het water afgegoten en worden alle onderdelen door elkaar gestampt met een stamper, en af en toe geroerd. Naar smaak wordt zout, peper en eventueel boter of ander vet toegevoegd. Direct daarna wordt het gerecht geserveerd. Daarbij kan nog los vlees gegeven worden. Favoriet bij sommigen is een kuiltje jus in de stamppot.

Stamppotten[bewerken]

Stamppot andijvie met gehaktbal en een kuiltje jus
Gefrituurde stamppotballen met coleslaw. In Nederland commercieel op de markt gebracht als "Stampbal®".
Stamppot rauwe andijvie
gaar gekookte aardappelen worden door rauwe fijngesneden andijvie gestampt. Daar doorheen kunnen blokjes kaas en uitgebakken spek(jes) worden geroerd, waarbij de kaas enigszins moet smelten. Dit recept ook wel stimpestamp of stimpstamp genoemd.
Stamppot andijvie
gaar gekookte andijvie wordt vermengd met gaargekookte aardappelen en vervolgens gestampt. Serveren met een kuiltje jus.
Hete bliksem
een stamppot op basis van aardappelen en appels. Door het vocht in vooral de appel blijft deze stamppot erg lang warm. Vaak geserveerd met spek of bloedworst. In Oost-Nederland wordt dit gerecht ook wel 'hemel en aarde' genoemd. In het Noorden: 'stamppot zoete appeltjes' en 'pronkjewail'.
Stamppot boerenkool
meestal geserveerd met rookworst of metworst. In Groningen wordt dit recept mous genoemd.
Stamppot spinazie
meestal geserveerd met spek en pijnboompitten.
Stamppot Postelein
meestal geserveerd met spek
Stamppot zuurkool
meestal geserveerd met rookworst of metworst. De zuurkool dient apart te worden gekookt van de aardappelen, want anders worden deze door de invloed van het zuur uit de kool niet gaar.
Hutspot
een stamppot van aardappelen, wortels en uien. In België noemt men dit ook wortelstoemp.
Stamppot Hawaï
Een stamppot op basis van aardappelen, ananas, appel en rode paprika meestal geserveerd met gebarbecuede kipfilet. Soms doet men er ook maïs door.
Stamppot raapstelen
Rauwe raapstelen worden vermengd met gekookte aardappelen en evt. spekjes en vervolgens door elkaar gestampt. In Noord-Brabant heet dit 'keeltjesstamppot'. Het is een typische voorjaarsstamppot, die in februari-maart wordt gegeten, meestal met spek.
Stamppot zalm
licht gebakken witlof wordt vermengd met gekookte aardappelen, rauwe zalmfilet of zalmsnippers, crème fraîche en dille.
Stamppot snijbonen
Een stamppot van zoute snijbonen vermengd met gekookte aardappelen geserveerd met varkensworst. In sommige streken van Nederland is het een traditie om met Nieuwjaar stamppot snijbonen te eten.
Stamppot prei
Stamppot op basis van aardappelen en prei en blokjes belegen kaas. Vaak geserveerd met een gehaktbal. De moderne variant is met schimmelkazen zoals roquefort in de plaats van Hollandse kaas.
Stamppot spitskool
Stamppot gemaakt van aardappelen en spitskool. Serveer deze, vaak wat waterige stamppot, met rookworst en/of speklapjes.
Stamppot koolraap
Aardappelen en koolraap worden apart gekookt en gaar door elkaar gestampt. Wordt vaak geserveerd met sudderlapjes.
Blote billetjes in het gras
Ook wel blote kindertjes in het gras genoemd. Een stamppot gemaakt van aardappelen, gekookte sperziebonen en witte bonen. De aardappels en sperziebonen worden samen gestampt en de verwarmde witte bonen daarna door de massa geroerd. (Een optie is om de helft van de witte bonen mee te stampen en de andere helft er heel doorheen te roeren. Vaak geserveerd met rookworst, maar ook erg lekker met kippenworst. De naam slaat op de witte bonen (die op blote billen lijken) die in het gras liggen (de gestampte sperziebonen).
Stamppot rodekool
Stamppot gemaakt van aardappelen en rodekool. Vaak geserveerd met gehakt of braadworst.
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Van Dale vermeldt zowel "stamp", "stomp" als "stoemp" als gewestelijke varianten; het WNT vermeldt 'stampe'
Wikibooks Wikibooks Kookboek bevat een recept voor Stamppot.