Vruchtbare Sikkel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Deze kaart toont de uitbreiding van de 'Vruchtbare Sikkel'.

De Vruchtbare Sikkel of Vruchtbare Halvemaan - de laatste naam is bedacht door de bij leven aan de Universiteit van Chicago verbonden archeoloog James Henry Breasted - is een gebied in het Midden-Oosten, gelegen tussen de Eufraat en de Tigris in, dat (delen van) het huidige Egypte, Israël, Palestina, Jordanië, Libanon, Syrië, Irak, Iran en Turkije omvat. De term wordt meestal gebruikt om het archeologische gebied aan te geven waar zeer vroeg landbouw is ontstaan. Dit en de verspreiding van de landbouw staat bekend als de Neolithische revolutie. De Neolithische revolutie houdt in dat jagers en verzamelaars overgingen op landbouw en veeteelt. Onder andere Syrië en Mesopotamië behoren tot de Vruchtbare Sikkel.

De oudste bewijzen van landbouw zijn koolstofdateringen van emmerkoren die gedateerd zijn op 8500 v.Chr.. Hiermee is het de oudste bewezen landbouw ter wereld, want andere landbouwgebieden, zoals China en in verschillende delen van Amerika, ontwikkelden zich pas later.

Het gebied was geschikt voor landbouw omdat het gekenmerkt werd door een beperkte, maar regelmatige regenval. Er valt op te merken dat de zogeheten Vruchtbare Sikkel in realiteit geen bijzonder vruchtbare streek is of was. Zij was echter een ideale voedingsbodem voor de eerste landbouw omdat er veel voor domesticatie geschikte plantensoorten voorkomen. Juist omdat er een relatief droog klimaat heerste, waren er zeer veel grassoorten beschikbaar, van waaruit verschillende graansoorten gedomesticeerd konden worden. In deze zin waren huidige vruchtbare akkerbouwgebieden als West-Europa veel minder geschikt voor deze proto-landbouw omdat men de uitgestrekte bossen eerst zou moeten rooien.

Oorspronkelijk ontstond deze landbouw in de heuvels rondom de riviervalleien in het huidige zuidoosten van Turkije en zuidwesten van Iran. Pas na de introductie van irrigatie rond 6000 v.Chr. werden de rivierdalen van de Eufraat en Tigris, geschikt voor landbouw omdat de regen daar in het verkeerde deel van het jaar valt en werden deze de centra van de eerste landbouwsamenlevingen.

De grenzen van het gebied zijn niet precies gedefinieerd, maar het gebied is zo'n 400.000 tot 500.000 vierkante kilometer groot. Velen zeggen dat Egypte ook bij de vruchtbare halvemaan hoort, aangezien rond diezelfde tijd in Egypte landbouw ontstond door de gunstige invloed van de Nijl. Algemeen wordt tegenwoordig dan ook aangenomen dat het gebied zich uitstrekte over Anatolië, de Levant, Mesopotamië, en het Oude Egypte[bron?].

Situering van de Vruchtbare Sikkel.