Charles-Jean de La Vallée Poussin

Charles-Jean Etienne Gustave Nicolas, baron de La Vallée Poussin (Leuven, 14 augustus 1866 - Watermaal-Bosvoorde, 2 maart 1962) was een wiskundige uit België. Hij is vooral bekend door zijn bewijs van de priemgetalstelling in 1896.

Biografie

Charles-Jean was de zoon van Charles-Louis de La Vallée Poussin, die gedurende ruim 40 jaar geologie en mineralogie college gaf aan de Université catholique de Louvain. Charles-Jean volgde les aan het Heilige-Drievuldigheidscollege bij de Jozefieten in Leuven en de jezuïeten te Bergen en ging in 1883 studeren in Leuven. Hij werd burgerlijk ingenieur in de mijnbouwkunde maar zijn latere promotor Louis-Philippe Gilbert zette hem ertoe aan wiskunde te gaan studeren. Hij promoveerde in 1890 in de wiskunde en natuurkundige wetenschappen.

Hij gaf vanaf 1891 college te Leuven onder de leiding van Louis-Philippe Gilbert. Hij werkte te Parijs onder leiding van Camille Jordan en Henri Poincaré en te Berlijn onder leiding van Hermann Schwarz. Gilbert overleed in 1892 en De La Vallée Poussin werd ondanks zijn jonge leeftijd gevraagd om zijn leerstoel over te nemen. Hij werd een jaar later tot hoogleraar benoemd.

Hij werd in 1909 lid van de Académie royale de Belgique en bleef daarvan lid tot aan zijn dood. Hij gaf gedurende de Eerste Wereldoorlog gastcolleges aan de Harvard-universiteit, aan het Collège de France, waar hij met Henri Lebesgue samenwerkte, en aan de Sorbonne, de universiteit van Parijs. Hij werd in 1920 tot de eerste voorzitter van de Internationale Wiskundige Unie gekozen, die het jaar ervoor opgericht was, zat in september 1920 het eerste congres van de unie voor te Straatsburg en hield er een voordracht.

Zijn 50-jarig hoogleraarschap werd in 1943 gevierd, maar hij zou zijn leerstoel meet dan 60 jaar bezetten. Hij brak in december 1961 zijn schouder bij een val. Hij is hiervan niet meer helemaal hersteld en enkele maanden nadien aan de gevolgen ervan overleden.

Werk

Charles-Jean de La Vallée Poussin begon in de wiskunde met differentiëren en integreren. Hij bewees in 1896 de priemgetalstelling. Hij deed dit onafhankelijk en gelijktijdig met Jacques Hadamard die eveneens deze stelling bewees. De La Vallée Poussin maakte voor zijn bewijs gebruik van de complexe functietheorie.

Hij schreef zijn belangrijkste werk: Cours d'Analyse Infinitésimale in twee delen, deel I in 1903 en deel II in 1906. Er verschenen in totaal 12 uitgaven. Het werk wordt in de 21e eeuw nog steeds gebruikt, de laatste herdruk vond plaats in 2003. Hij deed in de periode 1908-1925 vooral onderzoek naar de wiskunde van benaderingen. Hij promoveerde in 1920 bij Georges Lemaître, de bedenker van de oerknal. Het proefschrift van De La Vallée Poussin ging over L'approximation des fonctions de plusieurs variables réelles. Hij deed na 1925 vooral onderzoek op het gebied van de complexe functietheorie en de potentiaaltheorie. Hij schreef hierover in 1949 in zijn boek Le potentiel logarithmique et représentation conforme.

Hij hielp met zijn werk mee aan de basis van lineair programmeren.

Belangrijkste werken en publicaties

Cours d'Analyse Infinitésimale, 1903 (deel I) en 1906 (deel II)
Intégrales de Lebesgue, fonctions d'ensemble, classes de Baire, 1916
Leçons sur l'approximation des fonctions d'une variable réelle, 1919
Leçons de mécanique analytique, 1924
Les nouvelles méthodes de la théorie du potentiel et le problème généralisé de Dirichlet, 1937
Le potentiel logaritmique et représentation conforme, 1949

Erkenning

Koning Albert I verleende hem in 1928 ter gelegenheid van zijn 35-jarig hoogleraarschap de titel van baron.

Het belangrijkste auditorium op de wetenschappelijke campus te Louvain-la-Neuve is in 1987 naar hem genoemd. Tevens werd in 2001, ook aan de UCLouvain, de gastleerstoel De La Vallée Poussin opgericht.

De Académie royale de Belgique heeft tussen 2000 en 2017 in vier delen de verzamelde wetenschappijke werken van De La Vallée Poussin uitgegeven.

Websites

MacTutor. Charles-Jean de La Vallée Poussin.
(fr) FN LeRoy. Histoire De Jouvenet, 1860.