D14 (hunebed)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hunebed D14 te Eext (Eexterhalte), 2008
Er zijn duidelijk gaten in deze - in de grafkelder gevallen - stenen zichtbaar
Er zijn enkele stenen in de grafkelder gevallen

Hunebed D14 ligt ten zuiden van Eext schuin tegenover het voormalige station Station Eext in de Nederlandse provincie Drenthe. Deze plaats wordt ook wel aangeduid als Eexterhalte. Het hunebed ligt ten oosten van de Stationsstraat en is hiervandaan via een graspad te bereiken.

D14 is een van de grotere hunebedden in Nederland, het hunebed is 18 meter lang. Het heeft 18 draagstenen en 2 sluitstenen. Tegenwoordig zijn nog zes dekstenen aanwezig, waarschijnlijk waren dit er oorspronkelijk acht of negen. Er zijn nog 3 poortstenen en 8 kransstenen overgebleven.

Op enkele stenen zijn duidelijk sporen te zien, er is in het verleden in geboord. In de gaten werd buskruit gestopt en tot ontploffing gebracht of men stopte wiggen in de gaten en brak de steen. De stenen werden op deze manier kleiner gemaakt. In de middeleeuwen werden de stenen van hunebedden gebruikt voor de bouw van kerken en in de 18e eeuw werden zeeweringen versterkt. In de 19e eeuw werd vergruisd graniet gebruikt voor wegverharding. In 1734 kwam een verbod op de beschadiging van de monumenten, maar desondanks verdwenen er nog stenen na die tijd.

Society of Antiquaries[bewerken]

Rond 1870 waren de meeste hunebedden in bezit van de overheid en men besloot deze monumenten 'op te knappen'. Bezorgd om de 'restauraties' die door provincie en lokale overheden werden uitgevoerd, zoals het weggraven van de dekheuvels, stuurde de Society of Antiquaries in 1878 twee Engelse oudheidkundigen naar Drenthe. William Colling Lukis en sir Henry Dryden maakten in de periode van 1 tot 22 juli plattegronden en aangezichten van veertig Drentse hunebedden. Deze tekeningen (met beschrijvingen) waren van ongekend hoog niveau voor Nederlandse begrippen.

Hunebed D14 is weergegeven op Plan IX. De heren beschrijven de aanwezigheid van 20 draagstenen. De ingang ligt aan de zuidzijde. Er zijn nog sporen van de dekheuvel, deze was 30 meter lang en 18 meter breed. Er zijn talloze fragmenten van urnen en mogelijk verbrande menselijke botten vlak onder het oppervlakte. De heren geven veel fragmente, een deel van een stenen bijl en een pijlpunt aan het Drents Museum. Willem Pleyte van het Rijksmuseum van Oudheden heeft ook veel fragmenten die hij op locatie heeft gevonden, waaronder gedeelten van 4 bakplaten. De heren vermelden dat L.J.F. Janssen beschreef dat de 8e deksteen miste, er waren destijds nog 7 dekstenen aanwezig.

In 2015 werd het werk van de oudheidkundigen uitgegeven. In het Drents Museum was een tentoonstelling over het werk.[1][2]