Dactylorhiza markusii

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Dactylorhiza markusii
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: Eenzaadlobbigen
Orde: Asparagales
Familie: Orchidaceae (Orchideeënfamilie)
Onderfamilie: Orchidoideae
Geslachtengroep: Orchideae
Geslacht: Dactylorhiza (Handekenskruiden)
Soort
Dactylorhiza markusii
(Tineo) H.Baumann & Künkele (1981)
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Dactylorhiza markusii is een Europese orchidee van het geslacht Dactylorhiza (handekenskruiden).

Het is een soort van het westelijk Middellandse Zeegebied, die wat lijkt op de vlierorchis (Dactylorhiza sambucina), maar ongevlekte bloemen heeft.

Etymologie en naamgeving[bewerken]

  • basioniem: Dactylorhiza romana subsp. markusii (Tineo) Holub.
  • synoniemen: D. sambucina subsp. siciliensis (Klinge) Sundermann, D. romana subsp. siciliensis (Klinge) Soó, D. sulphurea subsp. siciliensis (Klinge) Franco nom. inval., D. sicula (Tineo) Averyanov

De botanische naam Dactylorhiza is ontleend aan het Oudgriekse δάκτυλος, daktulos (vinger) en ῥίζα, rhiza (wortel), wat slaat op de vingervormige wortelknollen van dit geslacht. De soortaanduiding markusii is een eerbetoon aan Dr. Markus, de arts van de Russische keizerin.

Kenmerken[bewerken]

Dactylorhiza markusii is een overblijvende, niet-winterharde geofyt. Het is een robuuste, tot 40 cm grote plant met vier tot zeven lichtgroene, in een rozet geplaatste, ongevlekte, lancetvormige bladeren en een dense, ovale tot cilindrische aar met tot 40 bloemen met groene schutbladen die langer zijn dan de bloemen.

De bloemen zijn klein en meestal geel, zeer zelden rood. De zijdelingse kelkbladen zijn asymmetrisch ovaal en staan rechtop, het bovenste kelkblad vormt samen met de smallere kroonbladen een helmpje. De lip is tot 14 mm breed en 10 mm lang, duidelijk drielobbig, licht convex, de zijlobben lichtjes naar achter teruggeslagen, afgerond, de randen gegolfd. De middenlob is smaller en langer dan de zijlobben. De lip is feller gekleurd dan de rest van de bloem, in het centrum ongevlekt. Het spoor is licht naar boven gebogen, fijn gebouwd, cilindrisch met afgeronde top, bijna of even lang als het vruchtbeginsel.

De bloeitijd is van maart tot juni.

Habitat[bewerken]

Dactylorhiza markusii komt voor op vochtige tot droge, min of meer zure bodems in volle zon of lichte schaduw, zoals voedselarme graslanden en lichte bossen. Vooral in middengebergtes tot op 2000 m komt de soort voor.

Voorkomen[bewerken]

Dactylorhiza markusii is een plant van het westelijke Middellandse Zeegebied, van Portugal en Spanje tot in Calabrië en Sicilië.

Taxonomie, verwante en gelijkende soorten[bewerken]

Dactylorhiza markusii behoort tot het geslacht van de handekenskruiden (Dactylorhiza), die alle sterk op elkaar gelijken. Ze kan van deze soorten onderscheiden worden door de gele, ongevlekte bloemen en het fijne, naar boven gebogen spoor. Net als de vlierorchis heeft Dactylorhiza markusii een rode vorm, maar die is veel minder algemeen.