Filips III van Spanje

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Filips III
1578 - 1621
Andres López 001.jpg
Koning van Spanje
Koning van Portugal
Koning van Sicilië
Koning van Napels
Koning van Sardinië
Periode 1598 - 1621
Voorganger Filips II / I
Opvolger Filips IV / III
Vader Filips II van Spanje
Moeder Anna van Oostenrijk
Wapen van de Habsburgse koningen van Spanje en de Nederlanden

Filips III (Madrid, 14 april 1578 - aldaar, 31 maart 1621) was van 1598 tot 1621 koning van Spanje, Napels, Sicilië en (als Filips II) van Portugal. Hij volgde zijn vader Filips II op na diens overlijden. Zijn bijnaam was "el piadazo" (de Vrome). In de dagelijkse praktijk liet Filips III het regeren over aan Francisco Gómez de Sandoval y Rojaz, de hertog van Lerma, omdat hij meer interesse had in dans, dichtkunst en jacht dan in politiek.

Vrijwel direct na zijn troonsbestijging brak Filips III met de gegroeide praktijk van Spaanse handel met de opstandelingen in de Noordelijke Nederlanden om de oorlog te betalen. Filips III liet alle in Spaanse en Portugese havens aanwezige Hollandse en Zeeuwse schepen met hun lading in beslag nemen en de bemanning gevangen nemen. Deze politiek bracht minstens evenveel schade toe aan de Spaanse economie als aan die van de Republiek.

In 1606 namen Filips en de hertog van Lerma een vredesinitiatief in de richting van de opstandige Nederlanders. Ook de aartshertogen Albrecht en Isabella waren van mening dat de Zuidelijke Nederlanden vrede met het Noorden nodig hadden. (Filips II had kort voor zijn dood de Zuidelijke Nederlanden aan de halfzus van Filips III, aartshertogin Isabella van Spanje, cadeau gegeven.) Ze gaven Spinola de opdracht te onderhandelen over een bestand. Hij kreeg als voorwaarde mee dat de VOC ontbonden moest worden; van de oprichting van een West-Indische Compagnie kon geen sprake zijn. Voor Spanje zou dat een nog grotere bedreiging betekenen. Door behendig manoeuvreren van Johan van Oldenbarnevelt kwam het Twaalfjarig Bestand er in 1609 zonder dat de Republiek haar handel op Oost-Azië moest opgeven.

Ook kwam onder de regering van Filips III de Spaans-Engelse Oorlog die sinds 1585 gaande was aan zijn einde. Dit was mogelijk omdat de koningin Elizabeth I van Engeland was overleden en werd opgevolgd door haar neef de Schotse koning Jacobus VI die in Engeland koning werd als Jacobus I. In 1604 werd het Verdrag van Londen door beide landen ondertekend.

Toen in Frankrijk koning Hendrik IV overleed op 14 mei 1610, een voorstander van de oorlog tegen Spanje, brak in Frankrijk een periode van onstabiliteit aan. De nieuwe koning Lodewijk XIII was te jong om zelf te regeren en zijn moeder werd regentes. Koningin-regentes Maria de' Medici vroeg Spanje om hulp tegen de hugenoten. Daarmee werd de vrede die koning Filips II in zijn laatste dagen had gesloten (de Vrede van Vervins) eindelijk in 1615 bezegeld met een huwelijk tussen Lodewijk XIII en de oudste dochter van Filips, Anna, en het huwelijk tussen de Spaanse kroonprins Filips en prinses Elisabeth van Frankrijk.

In 1621 liet hij Pedro Téllez-Girón terugroepen, die als onderkoning van het koninkrijk Sicilië en koninkrijk Napels iets te veel pretenties had gekregen. De hertog van Osuna had Spanje in verlegenheid gebracht in haar poging de macht van de Republiek Venetië te beperken.

Een standbeeld van Filips III staat op de Plaza Mayor van de Spaanse hoofdstad Madrid.

Huwelijk en kinderen[bewerken]

Koning Filips III trouwde met Margaretha van Oostenrijk (1584-1611), dochter van Karel II van Oostenrijk, zus van de latere keizer Ferdinand II van het Heilige Roomse Rijk; uit het huwelijk werden de volgende kinderen geboren: