Groot-Bijgaarden
Deelgemeente in België .svg){kind=small} | |||
|---|---|---|---|
  | |||
| Situering | |||
| Gewest |  Vlaanderen | ||
| Provincie |  Vlaams-Brabant | ||
| Gemeente |  Dilbeek | ||
| Fusie | 1977 | ||
| Coördinaten | 50° 52′ NB, 4° 16′ OL | ||
| Algemeen | |||
| Oppervlakte | 5,69 km² | ||
| Inwoners (1/1/2025) |
8.694 (1.529 inw./km²) | ||
| Hoogte | 52 m | ||
| Overig | |||
| Postcode | 1702 | ||
| NIS-code | 23016(C) | ||
| Oude NIS-code | 23026 | ||
| Detailkaart | |||
 | |||
| Foto's | |||
 | |||
| |||
Groot-Bijgaarden (Frans: Grand-Bigard) is een plaats in de Belgische provincie Vlaams-Brabant en een deelgemeente van Dilbeek gelegen in het Pajottenland. Op deelgemeente Dilbeek na is Groot-Bijgaarden met ruim zevenduizend inwoners binnen de fusiegemeente de kern met het hoogste inwoneraantal. Het dorp is sterk verstedelijkt en vergroeid met de Brusselse agglomeratie.
Toponymie
[bewerken | brontekst bewerken]De naam 'Bijgaarden' is afgeleid van het Germaanse woord gardaz "omheining; tuin" uit PIE *ǵʰortós of *ǵʰórdʰos. 'Groot-' werd er later aan toegevoegd om het verschil met Klein-Bijgaarden in Sint-Pieters-Leeuw aan te duiden. De eerste vermelding van Bijgaarden is onder de naam Bigardis in 1110.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]Volgens de sage, heeft Wivina van Bijgaarden in het jaar 1127 het ouderlijke huis ontvlucht, om samen met enkele gelijkgestemde zielen een kluizenaars bestaan te leiden in de bossen nabij Groot-Bijgaarden. Aldaar zouden ze een eenvoudig oratorium en enkele simpele kluizenaarswoningen gebouwd hebben: later Sint-Wivina-abdij.
Bezienswaardigheden
[bewerken | brontekst bewerken]- Het Kasteel van Groot-Bijgaarden: 17e-eeuws kasteel in zand- en baksteenstijl, met stenen brug
- Het Pampoelhuis: gebouwd met het materiaal van het afgebroken Pampoelhuis van Ganshoren
- Het Sint-Wivinaklooster: in de 12e eeuw gesticht door de later heilig verklaarde Wivina van Bijgaarden
- De Sint-Egidiuskerk: 18e-eeuwse kerk in classicistische stijl, met 16e-eeuwse toren
- De Heilige Familiekerk
- De Sint-Dominicus Saviokerk
- De Sint-Wivinakapel
- Het Signaal van Zellik: ontwerp van Jacques Moeschal
Galerij
[bewerken | brontekst bewerken]
Kasteel van Groot-Bijgaarden
Pampoelhuis
Sint-Egidiuskerk
Natuur en landschap
[bewerken | brontekst bewerken]Groot-Bijgaarden is sterk verstedelijkt. Het is vastgebouwd aan de Brusselse agglomeratie en wordt doorsneden door autowegen en een spoorlijn. De hoogte bedraagt 35-82 meter. Door Groot-Bijgaarden stroomt de Steenvoordbeek welke ook door de natuurgebieden Wolfsputten en Vallenbos vloeit.
Demografische ontwikkeling
[bewerken | brontekst bewerken]Groot-Bijgaarden was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1977.
- Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december
Taal
[bewerken | brontekst bewerken]De voertaal in Groot-Bijgaarden is het Nederlands. Daarnaast is er een minderheid Franstaligen woonachtig in de gemeente.
Televisie
[bewerken | brontekst bewerken]In het kasteel van Groot-Bijgaarden vonden opnamen van de Nederlands/Vlaamse jeugdsoapserie Het Huis Anubis plaats.
Verenigingen
[bewerken | brontekst bewerken]Groot-Bijgaarden heeft twee chirogroepen en een scoutsgroep 'De Pelgrims', die jaarlijks op de eerste zaterdag van mei een grote barbecue organiseren.
Mobiliteit
[bewerken | brontekst bewerken]Openbaar vervoer
[bewerken | brontekst bewerken]Groot-Bijgaarden heeft een station aan spoorlijn 50 tussen Brussel, Aalst en Gent, die door de gemeente loopt. Ze is ook aangesloten op het netwerk van de MIVB via tramlijn 19 en er passeren verschillende bussen van De Lijn:
- 129: Dilbeek Zuurweide - Brussel-Noord
- 136: Alsemberg - Brussel-Noord
- 355: Liedekerke - Ternat - Brussel-Noord
- 571: Dilbeek - Sint-Pieters-Leeuw - Halle (Schoolbus)
- 810: Jette - Dilbeek - Ruisbroek - Halle
- 820: Zaventem - Dilbeek.
Wegennet
[bewerken | brontekst bewerken]De gemeente heeft nationaal een zekere naamsbekendheid gekregen door de aanwezigheid van het zogenaamde knooppunt Groot-Bijgaarden. Dit is het aanknopingspunt van de E40 aan de Brusselse Ring (R0), waar zich regelmatig verkeersproblemen voordoen.
Economie
[bewerken | brontekst bewerken]In de industriezone Gosset is onder andere het mediabedrijf Vlaams Mediahuis gevestigd. De hoofdzetel van Puratos is gevestigd in Groot-Bijgaarden.
Folklore
[bewerken | brontekst bewerken]- De Sint-Wivinaprocessie wordt gehouden op de even jaren ter ere van Wivina van Bijgaarden
Onderwijs
[bewerken | brontekst bewerken]- Basisonderwijs
- Basisschool Groot-Bijgaarden
- Wivinaschool (vroeger Broederschool)
- Secundair onderwijs
- Don Bosco Groot-Bijgaarden (vroeger het Maria Mazzarello Instituut)
Sport
[bewerken | brontekst bewerken]- Handbalploeg G.B.S.K.
- Basketbalploeg B.C. Groot-Bijgaarden (BCGB)
- Volleybalploeg V.C. Groot-Bijgaarden (VCGB)
- Het dorp had ook een voetbalclub, VC Groot-Bijgaarden, die in 2013 fuseerde met Dilbeek Sport, om zo VC Groot Dilbeek te vormen
Bekende inwoners
[bewerken | brontekst bewerken]Nabijgelegen kernen
[bewerken | brontekst bewerken]Dilbeek, Sint-Agatha-Berchem, Zellik, Sint-Ulriks-Kapelle, Sint-Martens-Bodegem, Itterbeek
Bibliografie
[bewerken | brontekst bewerken]- Nicolas Huyghebaert, “De abdij van Sint-Jansberg te Ieper en de monialen van Groot-Bijgaarden in de XVIIe eeuw”, Handelingen van het Genootschap voor Geschiedenis vol 90(1-2). [1]
- ↑ Huyghebaert, N. (25 februari 1953). De abdij van Sint-Jansberg te Ieper en de monialen van Groot-Bijgaarden in de XVIIe eeuw. Handelingen van het Genootschap voor Geschiedenis 90 (1-2). DOI:10.21825/hvgg.v90i1-2.4141.
· 
· 
