Jordan Peterson

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Jordan Peterson
Peterson Lecture (33522701146).png
Persoonlijke gegevens
Volledige naam Jordan Bernt Peterson
Geboortedatum 12 juni 1962
Geboorteplaats Edmonton
Nationaliteit Vlag van Canada Canada
Wetenschappelijk werk
Vakgebied Psychologie
Alma mater Universiteit van Alberta
McGill-universiteit
Officiële website

Jordan Bernt Peterson (Edmonton, 12 juni 1962) is een Canadees klinisch psycholoog, cultuurcriticus en hoogleraar in de psychologie aan de Universiteit van Toronto.

Studie en carrière[bewerken]

Peterson groeide op in Fairview in Alberta. Hij studeerde aan de Universiteit van Alberta en behaalde in 1982 een bachelor in politieke wetenschappen en in 1984 een graad in psychologie. In 1991 behaalde hij een Ph.D. in klinische psychologie aan de McGill University. Vervolgens werkte hij als assistent en gaf les aan de Harvard University. In 1998 werd hij professor aan de Universiteit van Toronto.

Zijn onderzoeksgebieden liggen op het gebied van psychofarmacologie, abnormale, neuro, klinische, persoonlijkheid, sociale, industriële en organisatorische, religieuze, ideologische, politieke en creativiteitspsychologie. Peterson is auteur of co-auteur van meer dan honderd academische papers. Peterson heeft ruim 20 jaar een eigen klinische praktijk gehad, maar moest sinds 2017 de praktijk stopzetten vanwege nieuwe projecten, zoals het plaatsen van zijn lezingen op YouTube, en een eigen podcast.[1]

In 1999 schreef hij het boek Maps of Meaning: The Architecture of Belief over systemen van geloof en mythe, hun rol in het reguleren van emotie, het scheppen van betekenis en motivatie voor genocide. Op basis van dit boek werd een 13-delige tv-serie gemaakt door TVOntario. Dit boek wordt gezien als zijn belangrijkste werk; hij werkte er vijftien jaar aan. Zijn jongste boek is 12 Rules for Life: An Antidote to Chaos, dat eind 2017 verscheen en kan worden gezien als een filosofisch zelfhulpboek.[2] De belangrijkste stelling daarin is dat een mensenleven pas betekenis krijgt als je de chaos bestrijdt door te stoppen met slachtofferschap en wrevel en je wijdt aan wat Peterson 'logos' noemt: discipline, doorzettingsvermogen en idealen.

Standpunten[bewerken]

Aan de hand van zijn studie over de relatie tussen politieke overtuiging en persoonlijkheid, concludeert Peterson dat politieke correctheid twee vormen heeft: politiek correct egalitarisme en politiek correct autoritarisme, die een manifestatie van beledigingsgevoeligheid zijn. De progressieve groep klassieke liberalen hangen het egalitarisme aan, terwijl de, soms zo aangeduide, Social Justice Warriors het autoritarisme verkondigen en compassie als wapen inzetten. De studie toonde tevens een overlap aan tussen aanhangers van politiek correct autoritarisme en rechts georiënteerde aanhangers van autoritarisme.

In 2013 begon Peterson met het opnemen van zijn colleges en plaatste deze op YouTube. Peterson uit in zijn colleges scherpe kritiek op de politieke correctheid rondom onderwerpen als postmodernisme, feminisme, wit privilege, transgender-rechten, culturele toe-eigening en ecologisme. Hij spreekt zich verder uit tegen het postmodernisme, neomarxisme en identiteitspolitiek, met name in relatie tot de Canadese en Amerikaanse universiteiten waar deze ideologieën veel aanhang hebben onder studenten en leraren. Peterson is voorstander van het klassieke gezin en christelijke waarden.

Peterson waarschuwde met enige regelmaat voor identiteitspolitiek en -retoriek (zoals gebruikt door zowel de linker, als rechter vleugel van het politieke spectrum) als een van de gevaarlijkste trends in het hedendaagse discours.[3] Het indelen van individuen op basis van groepskarakteristieken geeft volgens hem een vertekend beeld omdat er meer variatie bestaat binnen groepen dan tussen groepen. Identiteitspolitiek leidt volgens Peterson onvermijdelijk tot tribalisme, en waar groepen niet langer met elkaar in gesprek willen gaan, rest er enkel nog het gebruik van geweld.

Peterson voorspelde meermaals een versplintering op links door een exponentieel toenemend aantal groepsidentiteiten. Peterson benoemde de ironie in het feit dat wanneer men maar voldoende groepsidentiteiten aanneemt, men uiteindelijk weer uitkomt bij een uniek individu. Het is volgens Peterson daarom ook contraproductief voor de ontwikkeling van individuen (en daarmee de samenleving) wanneer men groepsidentiteit (en bijvoorbeeld de historische onderdrukking van een groep) gebruikt als alternatief voor het nemen van individuele verantwoordelijkheid voor persoonlijke en maatschappelijke problematiek.

Peterson kreeg door zijn video's grote bekendheid en werd populair onder conservatieven. Hij is hierdoor een invloedrijk figuur geworden in het politieke debat en geldt als een uitgesproken criticus van de mainstream academische wereld in het Westen. Hoewel Peterson door zijn oppositie tegen extreemlinks, (neo)marxisme en postmodernisme enige bekendheid heeft gewonnen in uitgesproken rechtse kanalen, beschouwt Peterson zichzelf politiek gezien voornamelijk als een klassiek liberaal.[4]

Bill C-16[bewerken]

In 2016 nam Canada de wet C-16 aan, die genderidentiteit en genderexpressie beschermt onder de Canadese mensenrechtenwet en het strafrecht. De wet maakt haatuitingen jegens transgenders strafbaar. Peterson is uiterst kritisch op deze wet en stelt dat het potentieel gevolgen heeft voor de vrijheid van meningsuiting. Hij stelt dat het nu in theorie strafbaar is als men weigert om een transgender aan te spreken met het voornaamwoord dat deze persoon wenst, wat behalve het gebruikelijke hem of haar nu ook kunstmatige woorden als "ze" of "zir" kunnen zijn.[5]

Verder stelt Peterson dat werknemers of organisaties onder deze wet praktisch strafbaar zijn als een werknemer iets zegt dat direct of indirect als beledigend ervaren kan worden, of dit nu bewust geuit is of onbewust. De academische wereld is verdeeld over deze interpretatie van C-16 door Peterson. Hij krijgt zowel steun als kritiek. In mei 2017 sprak Peterson tegenover een senaatscommissie zijn bezwaar uit tegen de wet. Hij was een van de 24 getuigen die waren uitgenodigd om over de wet te spreken, die desondanks in juni 2017 in werking trad.

Zijn Youtubevideo's over dit onderwerp zorgden voor veel kritiek van transgenderactivisten, vakbonden en academici. Zij beschuldigden Peterson ervan bij te dragen aan het creëren van een klimaat van haat. Op de universiteitscampus ontstonden protesten door extreemlinkse actievoerders waarbij ook geweld werd gebruikt. Ongeveer 200 academici eisten zijn ontslag, waar zijn universiteit geen gehoor aan gaf.

Lindsay Shepherd-affaire[bewerken]

In november 2017 ontstond een affaire rondom Peterson die internationale aandacht kreeg. Lindsay Shepherd, een promovenda en assistent-docent aan de Wilfrid Laurier University, liet tijdens een les aan eerstejaars studenten een fragment zien uit een video met Jordan Peterson tijdens een debat over genderneutrale voornaamwoorden. Korte tijd later werd zij opgeroepen voor een bespreking met twee hoogleraren en een vertegenwoordiger van het universitaire diversiteits- en gelijkheidsbureau. Zij zagen het tonen van het fragment met Peterson als transfobisch en het scheppen van een giftig klimaat en vergeleken het met een toespraak van Hitler. Dit alles zou verboden zijn onder de wet C-16 en ze zou onder toezicht geplaatst worden. Shepherd had het gesprek opgenomen en bracht het naar de media, waarna de universiteit zware kritiek kreeg en formeel excuses aan Shepherd aanbood.[6]

YouTube[bewerken]

Petersons YouTubekanaal had begin 2018 ruim 700.000 abonnees en zijn video's waren ruim 40 miljoen keer bekeken. Peterson verscheen als gast ook in andere Youtubeshows van onder andere Joe Rogan, Steven Crowder, Ethan Klein en Dave Rubin. Hij financiert de productie van zijn video's via crowdfunding (via de website Patreon) waarmee hij gemiddeld 50.000 dollar per maand ophaalt (juli 2017).

Persoonlijk[bewerken]

  • Peterson is getrouwd en heeft een zoon en een dochter. In augustus 2017 werd hij grootvader. Hij beschrijft zichzelf als een klassieke Britse liberaal.
  • Peterson is diverse keren in Nederland geweest, o.a. omdat hij verbonden was aan de Erasmus Universiteit.
  • Peterson is wat dubbelzinnig over of hij zich 'christen' noemt of niet en of hij in God gelooft. In zijn academische werk gebruikt hij God vooral als archetype.

Bibliografie[bewerken]

Externe links[bewerken]