Kleinegeest

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Kleinegeest
Buurtschap in Nederland Vlag van Nederland
Kleinegeest
Kleinegeest
Situering
Provincie Friesland
Gemeente Tietjerksteradeel
Coördinaten 53° 12′ NB, 5° 54′ OL
Overig
Postcode 9255
Netnummer 0511
Woonplaats (BAG) Tietjerk
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Friesland

Kleinegeest (Fries: Lytse Geast of De Lytse Geast) is een buurtschap in de gemeente Tietjerksteradeel, in de Nederlandse provincie Friesland.

De kern van de buurtschap, die wordt aangegeven door witte plaatsnaamborden ligt circa twee kilometer ten zuidwesten van Tietjerk en ongeveer even ver van de oostelijke bebouwing van Leeuwarden. Het heeft een eigen buitengebied. De buurtschap ligt aan de Lytsegeast. De bewoning aan deze weg aan de oostelijke kant van het Nieuwe Diep wordt meestal bij het dorp Tietjerk zelf gerekend. Het deel van de Lytsegeast dat van de kern naar het dorp Tietjerk loopt, wordt lokaal ook wel de Geastmerdyk' genoemd

De bewoning aan de zuidkant van Kleinegeest, aan de Rusterburgerweg en de Symen Halbeswei tot aan het Nieuwe Diep wordt ook vaak bij het gebied van de buurtschap gerekend. Kleinegeest bestaat zo uit een vijftigtal huizen en boerderijen. De Friese naam van de nederzetting, Lytse Geast, dat letterlijk "kleine zandkop" betekent, is ontleend aan het feit dat de buurtschap is gelegen op een zandrug te midden van een voormalig veengebied.

De omgeving van Kleinegeest bestaat grotendeels uit weilanden. Direct ten zuiden ervan ligt het niet voor publiek toegankelijke natuurgebied Ketelermeer, dat wordt beheerd door It Fryske Gea. Daar vlakbij ligt de Mulderskooi, een van de twee eendenkooien van de buurtschap. De andere, de Casteleinskooi, ligt ten westen van Kleinegeest. Ten westen van Kleinegeest staat ook de voormalige poldermolen Swarte Prinsch.

Geschiedenis[bewerken]

Onderzoek door de Friese amateurarcheoloog Ealse Wadman (1926-2008) heeft aangetoond, dat op de zandrug waarop Kleinegeest ligt 7000 tot 8000 jaar geleden al mensen verbleven. Die zandrug was overigens toen nog door water omgeven: het veen eromheen zou pas later ontstaan. Wadman trof er resten aan van een tijdelijk kamp van jager-verzamelaars, waaronder een groot aantal uit vuursteen vervaardigde werktuigen. Ook uit de tijd van de opkomst van de landbouw in dit gebied, ongeveer 3000 jaar geleden, werden bewoningssporen aangetroffen.

Veel van de huidige weilanden om Kleinegeest, dat zijn naam al in de middeleeuwen droeg, bestonden ooit uit moerassen. Tijdens de winter kwamen grote delen daarvan onder water te staan, hetgeen veel overlast veroorzaakte. In de jaren vijftig van de twintigste eeuw werd begonnen met het ontginnen van deze gebieden en met verbetering van de wegen. Ook kwam er een bestemmingsplan, dat voorzag in een uitbreiding van het aantal woningen in de buurtschap. Toen de gemeente Tietjerksteradeel zich echter had gerealiseerd dat vergroting van het inwonertal een aantal dure voorzieningen noodzakelijk zou maken, werd besloten de bouwplannen stop te zetten.

Tot de jaren zeventig van de twintigste eeuw was de bevolking van Kleinegeest grotendeels werkzaam in de agrarische sector en de bouw. In die tijd waren in de buurtschap ook nog een kruidenier en een bakker gevestigd. Inmiddels wonen er ook forenzen, al zijn de bewoners van Kleinegeest in veel opzichten nog altijd op Tietjerk gericht.

Sinds 1974 heeft Kleinegeest een buurtvereniging, Wel en wee genaamd.

Externe link[bewerken]