Leopold Willem van Oostenrijk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Leopold Willem van Oostenrijk
Portret van Leopold Willem door David Teniers II. Kunsthistorisches Museum, Wenen
Portret van Leopold Willem door David Teniers II. Kunsthistorisches Museum, Wenen
Flag of the Low Countries.svg Landvoogd Spaanse Nederlanden
Regeerperiode 1647-1656
Voorganger Manuel de Castel Rodrigo
Opvolger Juan II van Oostenrijk
Militaire informatie
Rang Kapitein-generaal
Conflicten Dertigjarige Oorlog, Frans-Spaanse Oorlog
Huis Habsburg
Vader Ferdinand II van Habsburg
Moeder Maria Anna van Beieren
Geboren 5 januari 1614
Wiener Neustadt
Gestorven 20 november 1662
Wenen
Wapenschild

Leopold Willem van Oostenrijk (Wiener Neustadt, 5 januari 1614 - Wenen, 20 november 1662), Aartshertog uit het Huis Habsburg, was een Oostenrijkse Prins-bisschop, militaire aanvoerder, landvoogd van de Zuidelijke Nederlanden van 1647 tot 1656 en kunstmecenas.

Biografie[bewerken]

Als jongste zoon van Ferdinand II, Keizer van het Heilig Roomse Rijk, en Maria Anna van Beieren werd Leopold Willem in 1614 in Wiener Neustadt geboren.

Zijn oudere broer werd later Keizer Ferdinand III en diens zoon Keizer Leopold I. Terwijl zijn broer titulair hoofd werd van het Keizerlijk leger, was Leopold Willem zowel in de Dertigjarige Oorlog als Frans-Spaanse Oorlog een effectieve generaal. In deze laatste verloren de troepen uit de Spaanse Nederlanden onder aanvoering van Leopold Willem in 1648 de Slag bij Lens in een poging de stad te hernemen. Later in diezelfde oorlog, februari - maart 1652, neemt hij succesvol een aantal Noord-Franse burchten in waardoor de Fransen verplicht werden troepen terug te trekken uit Catalonië om zodoende hun noordgrenzen te versterken. Dit zorgde ervoor dat de Spaanse troepen Catalonië konden heroveren op de Catalaanse rebellen.

Hoewel Leopold Willem niet over enige canonieke kwalificaties beschikte mocht hij, door de invloed van zijn vader, de investituur van een aantal Bisdommen en Prinsbisdommen ontvangen om zichzelf van een inkomen te voorzien. Ongekwalificeerd voor deze posten als hij was hield hij in feite enkel de titel van apostolisch administrator. Zo was hij Prins-bisschop van Straatsburg(1626-1662) en Passau(1626-1662), Bisschop van Halberstadt(1628-1648), en Aartsbischop van Maagdenburg(1631-1638), Olomouc(1637-1662) en Breslau(1656-1662). In 1635 investeert Paus Urbanus VIII Leopold Willem ook nog als Prins-aartsbisschop van Bremen. Echter, door de Zweedse bezetting van Bremen slaagt Leopold Willem er nooit in de facto macht te krijgen.

Nadat hij bijna 10 jaar Landvoogd is geweest van de Spaanse Nederlanden voor Landsheer Filips IV verslechtert de situatie daar zo dat hij in1656 terugkeert naar Wenen. Daar houdt hij zich initieel bezig met de administratie van zijn verschillende bisdommen, de Duitse Orde waarvan hij Grootmeester is en de familiezaken van het Keizerlijke Huis.

Na de dood van zijn oudere broer Keizer Ferdinand III schuiven verschillende kiesmannen hem naar voren als opvolger. Echter, hij stelt enige bevestiging van zijn kandidatuur zodanig uit zodat zijn neef de benodigde 18 lentes zou kunnen bereiken nodig om de Keizerlijke troon te bestijgen. Dit doet hij uiteindelijk als Keizer Leopold I op 22 juli 1658. In zijn laatste jaren houdt Leopold Willem zich enkel nog bezig met administratie en zijn liefde voor kunst.

in 1662 sterft hij in Wenen op 48-jarige leeftijd.

Kunstmecenas[bewerken]

Aartshertog Leopold Willem bij de Vrede van Westfalen, gravure naar een schilderij van Anselmus van Hulle
Aartshertog Leopold Willem in zijn Galerij in Brussel, door David Terniers de Jonge, c. 1650

Aarsthertog Leopold Willem stond bekend als een enorme kunstverzamelaar, vooral schilderkunst. Daarbij liet hij zich sterk leiden door het advies van kunstenaars zelf.

Wanneer hij het bestuur van de Spaanse Nederlanden op zich nam als Landsvoogd liet hij zich omringen door verschillende schilders uit de Antwerpse Sint-Lucasgilde, zoals David Terniers de Jonge. Terniers werd niet enkel door Leopold Willem tewerkgesteld als schilder, maar ook als houder van de collectie in opbouw. Kortelings na 1647 nam Terniers zelfs verblijf in het Paleis op de Koudenberg, de verblijfplaats van de landvoogd, onder de titel "Ayuda de Camara", ofwel kamerbediende.

Immense bedragen werden uitgegeven in het verkrijgen van schilderijen voor de Aartshertog. Zijn uitgebreide en bijzonder waardevolle verzameling moest een afspiegeling zijn van het universele karakter van de macht van de Habsburger en bevatte oa. schilderijen van Frans Snyders, Peter Snayers, Daniel Seghers, Peter Franchoys, Jan Brueghel de Jonge, Frans Wouters, Jan van den Hoecke en Jan van de Venne. Een aantal waardevolle schilderijen van Italiaanse meesters kwamen oorspronkelijk uit de collecties van oa. Keizer Karel V, Karel I en de Hertog van Buckingham.

De collectie zelf werd ook vaak geschilderd in originele doeken van oa David Terniers de Jonge. Zo creëerde hij het bekende doek Aartshertog Leopold Willem in zijn Galerij in Brussel, al is het niet zeker of die werken waarheidsgetrouw zijn weergegeven. Daarnaast werden de meesterwerken vaak in olieverf nageschilderd op kleinere panelen waarop graveurs zich dan konden baseren om een getrouwe kopie te maken voor de rijkelijk geïllustreerde catalogus.

Leopold Willem, die een zeer devoot man was, ging vaak bidden in het bedevaartsoord van Jezus-Eik en zorgde er voor de bouw van een volwaardige kerk vanaf 1650.

Wanneer de Aartshertog terugkeerde naar Wenen werd ook zijn collectie overgebracht naar het Aartshertogdom Oostenrijk. Jan Anton van der Baren, een Vlaamse priester en schilder, werd aangesteld als conservator van Aartshertogelijke galerij. Leopold Willem droeg deze galerij op aan zijn neef Leopold I. Een groot deel van de collectie kunstwerken zouden later een deel van de basisverzameling van het Kunsthistorisch Museum van Wenen gaan vormen.


Voorouders[bewerken]

Voorouders van Leopold Willem van Oostenrijk
Overgrootouders Keizer Ferdinand I (1503-1564)
∞ 1521
Anna van Bohemen en Hongarije (1503-1547)
Albrecht V van Beieren (1528-1578)
∞ 1546
Anna van Oostenrijk (1528-1590)
Albrecht V van Beieren (1528-1578)
∞ 1546
Anna van Oostenrijk (1528-1590)
Frans I van Lotharingen (1517-1545)
∞ 1541
Christina van Denemarken (1521-1590)
Grootouders Karel II van Oostenrijk (1540-1590)
∞ 1571
Maria Anna van Beieren (1551-1608)
Willem V van Beieren (1548-1626)
∞ 1568
Renata van Lotharingen (1544-1602)
Ouders Keizer Ferdinand II (1578-1637)
∞ 1600
Maria Anna van Beieren (1574-1616)
Leopold Willem van Oostenrijk (1614-1662)


Voorganger:
Leopold van Oostenrijk
Bisschop van Straatsburg
1626-1662
Opvolger:
Frans Egon van Fürstenberg
Voorganger:
Leopold van Oostenrijk
Bisschop van Passau
1626-1662
Opvolger:
Karel Jozef van Oostenrijk
Voorganger:
Christiaan Willem van Brandenburg
Bisschop van Halberstadt
1628-1648
Opvolger:
opgeheven
Voorganger:
Christiaan Willem van Brandenburg
Aartsbisschop van Maagdenburg
1631-1638
Opvolger:
August van Saksen-Weißenfels
Voorganger:
Johann Kaspar I von Stadion
Grootmeester van de Duitse Orde
1641-1662
Opvolger:
Karel Jozef van Oostenrijk
Voorganger:
Manuel de Castel Rodrigo
Landvoogd van de Zuidelijke Nederlanden
1647-1656
Opvolger:
Juan II van Oostenrijk


Voorganger:
Johan Balthasar Liesch von Hornau
Bisschop van Breslau
1656-1662
Opvolger:
Karel Jozef van Oostenrijk