Rucphen (plaats)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Rucphen
Dorp in Nederland Vlag van Nederland
Rucphen (plaats) (Noord-Brabant)
Rucphen (plaats)
Situering
Provincie Vlag Noord-Brabant Noord-Brabant
Gemeente Vlag Rucphen Rucphen
Coördinaten 51° 32′ NB, 4° 34′ OL
Algemeen
Oppervlakte 18,10 km²
- land 18,05 km²
- water 0,05 km²
Inwoners (04-08-2017) 4.625
(256 inw./km²)
Overig
Postcode 4715
Netnummer 0165
Detailkaart
Locatie in de gemeente Rucphen
Locatie in de gemeente Rucphen
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Gemeentehuis

Rucphen is een plaats in de gelijknamige gemeente in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. Op 4 augustus 2017 had het dorp 4.625 inwoners (CBS)[1]. Ze ligt tussen St. Willebrord en Roosendaal.

Etymologie[bewerken]

De naam Rucphen zou zijn samengesteld uit rug (lange hoogte) of ruig, en ven of veen. Vroeger werd de plaatsnaam ook wel als Rucven gespeld.

Geschiedenis[bewerken]

Het gebied waarin ook Rucphen ligt werd vanaf 1300-1350 ter vervening uitgegeven. De oudste plaats in dit gebied was Sprundel. Reeds in de 14e eeuw was er ook sprake van bewoning in Rucphen. In 1357 werd Rucphen door de heer van Bergen op Zoom uitgegeven als heerlijkheid. Er werd een schepenbank ingesteld. Reeds begin 15e eeuw was er sprake van een kapel. In 1464 werd Ruckvenne cum appendicio de Swartcive (Rucphen en Schijf) tot een zelfstandige parochie verheven, gewijd aan Sint-Martinus.

De werkgelegenheid in de vervening, alsmede het graven van turfvaarten (Schijfse Vaart, Vlette Vaart, Zwarte Sloot) zorgde voor bevolkingsaanwas. Toen echter het veen uitgeput raakte bleef slechts schrale grond over, waardoor het dorp tot armoede verviel. Niettemin moest men voor lammeren en het gebruik van de heide nog belasting aan de Markies betalen, wat in 1560 al onmogelijk bleek. In 1583 was het dorp ontvolkt toen het werd belaagd door de troepen van Armand de Gontaut. Pas toen dit gevaar geweken was, keerden de bewoners terug in hun verwoeste en vervallen dorp. In de loop van de 17e eeuw nam het aantal inwoners weer toe maar de economische moeilijkheden bleven.

In 1888 vestigden de Franciscanessen van Oudenbosch zich te Rucphen, waar ze zich wijdden aan het onderwijs. Omstreeks 1960 vertrokken de laatste zusters weer.

In 1944 richtten de oorlogshandelingen tussen de bezetter en de bevrijders grote schade aan in het dorp.

In 1952 werd de gemeente, vanwege de economische moeilijkheden, aangewezen als kerngemeente (Ontwikkelingsgebied Zuid-West Brabant), teneinde de industrialisatie te bevorderen. Sindsdien ligt tussen Rucphen en Sprundel een bedrijventerrein.

Bezienswaardigheden[bewerken]

  • De Martinuskerk aan de Raadhuisstraat 3 is een bakstenen kerkgebouw uit 1933. Het gebouw toont kenmerken van het expressionisme. Architect was Johan Berben. De toren werd in 1944 verwoest en in gewijzigde vorm herbouwd.[2]
  • De pastorie, aan Raadhuisstraat 5, stamt uit 1869.
  • De Heimolen is een ronde stenen beltmolen uit 1866, die zich bevindt aan Heimolendreef 24, ten westen van het dorp. Oorspronkelijk behoorde deze molen tot de gemeente Hoeven.
  • Kapel Onze-Lieve-Vrouw van de Berg Carmel, uit 1936, tussen Raadhuisstraat en Sint-Martinusstraat.
  • Gemeentehuis, gebouwd in 1850 en daarna diverse malen verbouwd.
  • Heemtuin Rucphen, aan Baanvelden 12, is een heemtuin van 2 ha met 1 km aan wandelpaden. Er is een ontvangstgebouwtje waar ook consumpties en zaden te koop zijn.

Zie ook[bewerken]

Natuur en landschap[bewerken]

De omgeving van Rucphen omvat heide-ontginningen die voor een belangrijk deel voor de landbouw worden gebruikt. Het Zwarte Water en de Vlettevaart zijn restanten van turfvaarten binnen dit gebied. Ten zuidwesten van het dorp liggen de uitgestrekte Rucphense Bossen en de Rucphense Heide.

Ten zuidoosten van het dorp ligt de Molenheide, waar in 1461 de Rucphense Molen werd gebouwd. Tegenwoordig is dit gebied bebost en vormt een militair terrein, het Kamp Rucphen, aangelegd in 1945 en later een MOB-complex. Dit complex bleef in functie, ook nadat de meeste van dergelijke complexen door Defensie werden afgestoten. Wél wordt meer aandacht besteed aan de natuurwaarden van dit gebied, onder meer door de aanleg van bufferzones. De Schijfse Vaart, een oude turfvaart, loopt langs dit terrein.

Voorzieningen[bewerken]

  • Gemeenschapshuis De Vaart
  • R.K. Basisschool Sint Martinus
  • Munnikenheide College
  • Winkelcentrum
  • Bibliotheek

Recreatie[bewerken]

  • Indoorskibaan Skidôme
  • Dart Club De Nederlandse Alp (Naast de Skidôme)
  • Recreatiecentrum de Vijfsprong (binnenzwembad, openluchtbad, midgetgolf en sporthal)
  • Outdoor Centrum Steketee

Verkeer en vervoer[bewerken]

Rucphen is bereikbaar via de A58. Openbaar vervoer is er via de buslijn 312 van Arriva.

Geboren in Rucphen[bewerken]

Galerij[bewerken]

Nabijgelegen kernen[bewerken]

Bosschenhoofd, Roosendaal, Schijf, Sprundel, St. Willebrord en Zegge.