SKEPP

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Studiekring voor Kritische Evaluatie van Pseudo-Wetenschap en het Paranormale
SKEPP vzw logo.svg
Afkorting SKEPP
Ontstaansdatum 8 juni 1990
Voorzitter Paul De Belder
Algemeen-secretaris Tim Trachet
Erevoorzitter Tim Trachet, Jean Paul Van Bendegem, Etienne Vermeersch
Oprichter Willem Betz, Tim Trachet, Jean Paul Van Bendegem, Etienne Vermeersch, Herman Roelants, e.a.
Hoofdkantoor Firmin Lecharlierlaan 44 (bus 10), 1090 Brussel
Land België
Europees lidmaatschap European Council of Skeptical Organisations
Ledenaantal Ongeveer 1000
Website http://www.skepp.be

De Studiekring voor de Kritische Evaluatie van Pseudo-wetenschap en het Paranormale (SKEPP) is een onafhankelijke skeptische vereniging in België.[1]

Stichting[bewerken]

Deze vereniging zonder winstoogmerk[1] ontstond vanuit de Vereniging voor Sterrenkunde, en werd opgericht in 1990 door 13 mensen waaronder Etienne Vermeersch, Willem Betz, Tim Trachet en Jean Paul Van Bendegem.[2] De vereniging draait op de vrijwillige inzet van wetenschappers en filosofen. SKEPP haalt haar financiën voornamelijk uit lidgelden.

Doelstellingen[bewerken]

De doelstellingen van deze vereniging luiden als volgt:[1]

  • Het verrichten van kritisch onderzoek naar beweringen die hetzij op basis van de huidige stand van de wetenschappelijke kennis uiterst onwaarschijnlijk zijn, hetzij met deze kennis in tegenspraak zijn. In het bijzonder richt SKEPP zich op als pseudowetenschappelijk te kwalificeren verklaringen en als paranormaal aangeduide verschijnselen.
  • Daarbij claims of theorieën niet a priori af te wijzen. Hun waarde wordt slechts bepaald na kritisch onderzoek en objectieve evaluatie van alle argumenten. Beide zijn vrij van filosofische, levensbeschouwelijke en politieke opvattingen.
  • Het verzamelen en ontsluiten van literatuur, documenten en ander materiaal dat op deze bovenstaande beweringen betrekking heeft.
  • Het onder het groot publiek bekendmaken van de resultaten van haar eigen en ander kritisch onderzoek door het uitgeven van een periodiek, het organiseren van lezingen en congressen, het geven van voorlichting via media, scholen, etc.
  • Het onderhouden van contacten met organisaties die deze doelstellingen geheel of gedeeltelijk onderschrijven.

Activiteiten[bewerken]

SKEPP geeft sinds 2000 het tijdschrift Wonder en is gheen wonder uit dat zich op zowel pseudowetenschappelijke als wetenschappelijk-filosofische onderwerpen richt. Sinds 1996 reikt SKEPP bijna jaarlijks prijzen uit aan niet-leden, met name de Zesde Vijs en de Skeptische Put. In 2012 werd vanuit SKEPP een reeks lezingen van wetenschappers gehouden onder de naam Het Denkgelag, dat uitgroeide tot een onafhankelijke vzw die skeptische conferenties organiseert. Sinds 2015 organiseert SKEPP de "Zomerschool Kritisch Denken", gericht aan leerkrachten. SKEPP organiseert maandelijks lokaal een "Skeptics in the Pub" in Gent, Antwerpen en Leuven.

Zesde Vijs[bewerken]

De Zesde Vijs wordt toegekend aan "iemand die zich het voorbije jaar verdienstelijk heeft gemaakt in het verspreiden van objectieve kennis inzake pseudowetenschap en het paranormale, of door in de media op te vallen door een genuanceerde kritische kijk of door een grondig gedocumenteerd betoog". Deze prijs gaat gepaard met de pdw-trofee, genoemd naar Patrick De Witte, die jarenlang voorzitter was van de prijzencommissie van SKEPP. Deze prijs werd toegekend aan onder anderen:

Skeptische Put[bewerken]

De Skeptische Put wordt gegeven aan diegene die zich volgens SKEPP uitzonderlijk onkritisch heeft opgesteld en de popularisering van kennis en wetenschap totaal verkeerd heeft begrepen. Deze prijs werd onder andere toegekend aan de volgende laureaten:

Media[bewerken]

Sinds haar oprichting heeft SKEPP via de Belgische media vrij grote bekendheid verworven: er wordt geregeld beroep gedaan op haar kritische invalshoek wanneer een paranormaal of pseudowetenschappelijk onderwerp ter sprake komt. Hoewel de vereniging vooral een kritische informatieve functie vervult, haalde zij in 2004 de Vlaamse krantenkoppen toen dertig sceptici aan de Universiteit Gent een zelfmoordstunt uithaalden met een overdosis homeopathisch verdund slangengif, belladonna, en arseen.[6][7][8] Het doel van deze actie was aan te tonen dat er in homeopathische geneesmiddelen geen werkzame stoffen zitten. Tevens bekritiseerde ze de ziekenfondsen om de buitenwettelijke vergoeding van alternatieve behandelingen. Volgens SKEPP wordt daarmee de indruk gewekt dat deze echt werken.[9][10] De homeopathische zelfmoordstunt inspireerde in 2010 de Britse Merseyside Skeptics Society om de 10:23-campagne te lanceren, die internationaal veel gevolg kreeg en waaraan ook SKEPP opnieuw meedeed.[11]

Sisyphusprijs[bewerken]

De Sisyphusprijs is een geldprijs voor Nederlanders en Belgen die onder gecontroleerde omstandigheden hun paranormale begaafd weten aan te tonen. Kanshebbers zijn bijvoorbeeld wichelroedelopers en pendelaars, sterren- en tarotlezers, en degene die sterk gepotentieerde (oneindig verdunde) drankjes weet te onderscheiden.[12] De uitdager kan zelf een test bedenken mits de kans op slagen maar minder dan 1 op 1.000 is, zodat toeval uitgesloten kan worden. De prijs verwijst naar de Griekse mythologische figuur Sisyphus die een steen tegen een berg moest opduwen welke telkens terug rolde. Volgens Jan Willem Nienhuys zou het overtuigen van het grote publiek van dergelijke claims even zulk onbegonnen werk zijn.[12] Er zijn meerdere uitdagers geweest, maar geen wist de prijs te winnen. Het geldbedrag verbonden aan de prijs was aanvankelijk 10.000 euro, maar werd van 1 oktober 2012 tot 30 september 2013 opgehoogd naar 1 miljoen euro.[13] Sindsdien is het te winnen geldbedrag 25.000 euro.

SKEPP nodigde de winnares van het tv-programma Het Zesde Zintuig, Jacqueline Philips, uit voor de test, die echter weigerde.[14]

De uitdaging wordt gedeeld door tal van Europese sceptische verenigingen en geldt als het equivalent van de Amerikaanse One Million Dollar Paranormal Challenge die wordt uitgeloofd door James Randi.[15]

Externe links[bewerken]