Coronacrisis in België

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Actuele gebeurtenis In dit artikel wordt de coronapandemie beschreven.
De informatie op deze pagina kan snel veranderen of inmiddels verouderd zijn.
Uitbraak SARS-CoV-2 in België
Totaal aantal bevestigde gevallen per gemeente (per 25 october 2020)
Totaal aantal bevestigde gevallen per gemeente (per 25 october 2020)
Locatie België
Eerste besmetting Brussel
Datum eerste besmetting 3 februari 2020
Bevestigde besmettingen 570829 (27 nov)
Hersteld 37.705 (27 nov)
Overleden 16.339 (27 nov)
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde
Bevestigde besmettingen per 100.000 inwoners per provincie (Peildatum 15 juni 2020)
< 36
36–43
43–50
50–57
57–64
64+
Aantal besmettingen (blauw) en doden (rood) door COVID-19 (logaritmische schaal). De stippellijnen geven de dagelijkse verschil aan.

In België startte de coronacrisis op 3 februari 2020. Het coronavirus SARS-CoV-2 werd vastgesteld bij een van de negen Belgische geëvacueerden die de dag ervoor met een vliegtuig arriveerden uit de Chinese stad Wuhan. De patiënt verkeerde volgens de toenmalige Belgische federale minister van Volksgezondheid Maggie De Block op 4 februari in goede gezondheid en vertoonde geen symptomen.[1] Hij was op 15 februari 2020 weer volledig virusvrij.[2]

In tegenstelling tot omliggende landen (Nederland, Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk) besloten de Belgische autoriteiten om geen informatie en/of statistieken te publiceren waar de besmettingen werden gerapporteerd anders dan de regio en provincie waar zij plaatsvonden; zoals Vlaanderen, Wallonië of Brussel.[3] In het dagelijkse updaterapport van Sciensano wordt op 26 maart 2020 voor het eerst een kaart gepubliceerd waarbij op gemeentelijk niveau het aantal geregistreerde besmettingen per 100.000 inwoners wordt weergegeven zonder hierbij echter het precieze cijfer te vermelden. Uit deze kaart blijkt dat de hoogste geregistreerde concentraties aan besmettingen in Alken, Sint-Truiden en Quévy te vinden zijn.

Besmettingen[bewerken | brontekst bewerken]

Een tweede besmette persoon werd op 29 februari opgenomen in het Universitair Ziekenhuis Antwerpen. Deze kwam terug van een bezoek aan Frankrijk.[4]

De verspreiding van het virus ging vanaf 1 maart in stijgende lijn. Oorzaak hiervan was dat velen die tijdens de schoolvakantie in Noord-Italië op skivakantie waren geweest, terug naar het werk of naar school gingen. België riep op 1 maart fase 2 uit van het zogenaamde "Corona-noodplan". Als de overheid bij het uitvoeren van de contactopsporing het overzicht zou verliezen van wie er in contact waren gekomen met geïnfecteerden, dan zou fase 3 uitgeroepen worden.[5]

Op 11 maart maakte de overheid bekend dat het virus een eerste dode had geëist. Op dezelfde dag overleden nog twee patiënten.[6]

Op 27 maart raakte bekend dat in België, als eerste land van Europa, een dier besmet was geraakt. Het ging over een huiskat. Het werd ontdekt in de Universiteit van Luik. Eerder was al bekend dat twee honden uit Hongkong tevens besmet waren.[7]

Voorgebouwde containers geplaatst naast de spoedafdeling voor de COVID-19-crisis in het Universitair Ziekenhuis Antwerpen te Edegem; 14 maart 2020.

Evolutie[bewerken | brontekst bewerken]

Volgens het dagrapport van Sciensano zijn op 1 april 2020 bij een totaal van 18.540 vastgestelde besmettingen de grootste geregistreerde besmettingsconcentraties terug te vinden in Alken met 63,5, Sint-Truiden (46,1), Wichelen (40,3), Quévy (38,1), Borgloon en Wellen (33,9). Van de grote steden kent Bergen met 28,5 de hoogste concentratie en Charleroi met 3,9 de laagste. (aantallen per 10.000 inwoners). In België zijn op dat ogenblik de twee regio's die duidelijk een hogere besmettingsgraad kennen dan de rest van het land, het zuidwesten van de provincie Limburg (met Alken en Sint-Truiden als epicentrum) en de Borinage in de provincie Henegouwen.

Een maand later (dagrapport 3 mei) zijn er 14 gemeenten met meer dan 100 gemelde besmettingen per 10.000 inwoners. De regio Sint-Truiden is hierbij de enige cluster (6 van de 14 gemeenten), geen van deze andere gemeenten zijn onderling aangrenzend. Opgemerkt dient hierbij dat de toename in de loop van april voor deze cluster wel gelijk was aan deze voor heel België (facor 3,5).

Van de vijf grootsteden heeft enkel Luik een hoger dan gemiddelde besmettingsgraad (36% hoger dan nationaal gemiddelde). Gent zit 40% beneden het gemiddelde. Brussel (42,4) zit op het gemiddelde maar kent wel grote verschillen van gemeente tot gemeente (Schaarbeek 30,7 - Anderlecht 64,5).

Tussen de provincies is het verschil in vastgestelde besmettingsgraad (per 10.000 inwoners) eind april (data 30 april) duidelijk minder groot dan bij het begin van de epidemie. De provincie Limburg kende op 1 april een graad die 60% hoger lag dan het nationaal gemiddelde, op 30 april is dit nog 46,6%. In de provincie Namen is de besmettingsgraad over dezelfde periode het sterkst toegenomen (van 42% lager dan het gemiddelde naar slechts 11% lager). Waals-Brabant kent de laagste graad, 26,5% lager dan het nationaal gemiddelde en ongeveer de helft minder dan in Limburg. Opvallend is ook de toename van de besmettingsgraad in de provincie Luik (30% hoger dan gemiddeld), die ondertussen deze van Limburg benadert. In vergelijking met verschillende andere Europese landen valt op dat de regionale verschillen in besmettingen in België eerder gering zijn. Het besmettingsniveau per 100.000 inwoners varieert tussen de provincies in België maximaal met een factor 2, in Nederland met factor 6, in Duitsland voor de deelstaten met 7, en in Frankrijk voor de regio's 12.

Aantal afgenomen tests[bewerken | brontekst bewerken]

Op 1 april bedroeg het aantal afgenomen tests 63.115 (29,3% positief), op 30 april met 233.865 (20,7% positief) bijna vier keer meer. Vanaf 10 april werd het systematisch testen in de woon-zorgcentra opgestart, zowel bij personeel als bewoners. Op 30 april werden hier reeds 107.084 tests afgenomen waarvan 6,6% positief (bij personeel 4%, bewoners 10%). Op 10 april werd met 31,9% het hoogste percentage positieve tests gemeten (32.822 op 102.987) vanaf 22 april wanneer de testcapaciteit gevoelig verhoogd is daalt het percentage positieve tests erg snel, op 30 april bedraagt het nog 15,4% (gecumuleerd) en op dagbasis nog slechts 2,4%. Eind juni, wanneer het aantal besmettingen per dag nog ongeveer 80 bedraagt, is het aandeel positieve tests op dagbasis teruggevallen tot 0,62%. Begin augustus is het aandeel na de heropflakkering van de besmettingen in vooral Antwerpen en Brussel vervijfvoudigd tot 3,05% terwijl het aantal tests slechts toegenomen is met 50% (van ± 13.000/dag naar ± 20.000/dag). Na een beperkte terugval van de ratio afgenomen/positieve tests tot ± 2,1% eind augustus, steeg dit aandeel weer tot boven de 3,2% vanaf half september, ook al was het aantal afgenomen tests op dagbasis verder gestegen tot boven de 30.000.

Ratio positieve tests/afgenomen tests per regio - voortschrijdend 7-daags gemiddelde

Het hoge aandeel positieve tests begin april (op het hoogtepunt van de curve) is in grote mate te verklaren door het toen nog relatief gering aantal afgenomen tests (ongeveer 5.000/dag) die hoofdzakelijk afgenomen werden bij personen met duidelijk symptomen van COVID-19. Vanaf eind april ligt het aantal tests/dag systematisch boven de 10.000 om begin mei op te lopen tot 20.000.

Afvlakkende curve[bewerken | brontekst bewerken]

In onderstaande grafiek wordt de evolutie van het aantal nieuw geregistreerde besmettingen per dag op voortschrijdende wijze weergegeven dit betekent dat de eerste waarde in de grafiek betrekking heeft op het gemiddelde voor de zeven opeenvolgende dagen tot en met 1 maart, voor de volgende waarden schuift dit telkens 1 dag op (dus tot 2 maart enz). Uit deze grafiek blijkt dat een eerste piek van het aantal nieuw vastgestelde besmettingen bereikt werd rond 4 april. Op 11 april werd als gevolg van het hoger aantal afgenomen testen een nieuwe piek bereikt, waarna de curve neerwaarts afbuigt. Vanaf 23 april viel het aantal besmettingen, ondanks de sterke toename van het aantal uitgevoerde tests, snel terug tot midden juni, toen het gemiddeld aantal besmettingen per dag stabiliseerde rond 90. Midden juli begon het aantal besmettingen weer te stijgen om begin augustus een niveau van ongeveer 500 per dag te bereiken. Deze stijging deed zich in eerste instantie vooral voor in de stad Antwerpen maar nadien ook in andere gemeenten. Na een beperkte terugval tot ongeveer 400 besmettingen per dag trad vanaf begin september opnieuw een ditmaal forsere stijging op waarbij op 9 september voor het eerst sedert 21 april de kaap van 1000 besmettingen per dag overschreden werd. Gelijkaardige, soms nog sterkere, stijgingen doen zich ook voor in een aantal andere Europese landen. De situatie is echter niet helemaal te vergelijken met die van het voorjaar, omdat het aantal testen veel hoger lag in september en in het voorjaar vooral mensen met symptomen werden getest, waar dat later breder ging.[8]

Bevestigde nieuwe besmettingen per dag, voortschrijdend 7-daags gemiddelde
  • Opmerking: dit voortschrijdend weekaantal voor de laatste drie vermelde dagen kan de eerstkomende dagen nog evolueren door vertraging in de rapportering.

Midden juli begon het aantal besmettingen weer te stijgen om begin augustus een niveau van ongeveer 500 per dag te bereiken. Deze stijging deed zich in eerste instantie vooral voor in de stad Antwerpen maar nadien ook in andere gemeenten. Als gevolg hiervan werden een aantal maatregelen terug verscherpt in het hele land en werden in Antwerpen (o.a. algemene mondmaskerplicht en avondklok) en nadien Brussel (algemene mondmaskerplicht) nog extra specifieke verordeningen ingevoerd.

Bevestigde nieuwe besmettingen per dag per miljoen inw.: voortschrijdend 7-daags gemiddelde
Voortschrijdend aantal besmettingen per week per 100.000 inw. - 5 grootsteden

Opbouw groepsimmuniteit[bewerken | brontekst bewerken]

Viroloog Marc Van Ranst bevestigt het vermoeden dat sommige Belgen besmet zijn met het coronavirus zonder dat te weten. Uit de onderzoeken die UZ Brussel uitvoert op patiënten voor kleine ingrepen, die geen COVID-19-symptomen hebben, blijkt dat 10% toch het virus dragen en een infectie in de longen hebben.[9] Gedeeltelijke groepsimmuniteit mindert de verspreiding van het virus. Op 2 april 2020 kondigde het Rode Kruis aan van het bloed van bloeddonoren systematisch te gaan testen op antistoffen, om zo een beeld te krijgen van de immuniteit bij de Belgische burgers.[10]

Mortaliteit[bewerken | brontekst bewerken]

Vastgestelde oversterfte[bewerken | brontekst bewerken]

Vanaf week 12 (16 tot 22 maart) wordt ten opzichte van het verwachte aantal overlijdens (gebaseerd op het gemiddelde aantal sterfgevallen tijdens de laatste 5 jaren voor dezelfde periode) een duidelijke oversterfte vastgesteld. In week 12 enkel voor 2 van de 7 dagen, vanaf week 13 wordt elke dag een oversterfte waargenomen. Voor week 14 (30 maart tot 5 april) bedraagt de oversterfte 80,8%. Het niveau van de oversterfte overtreft voor deze week met 15,1% het aantal gemelde COVID-19-sterfgevallen. Voor week 15 ligt de gemelde oversterfte voorlopig bijna 2,9% lager dan het aantal voor deze week gemelde COVID-19-sterfgevallen (bevestigde en vermoede) en voor week 16 bedraagt dit verschil -11,5% (cijfers kunnen retroactief nog aangepast worden) . In het totaal ligt de oversterfte voor de periode van 16 maart tot 26 april bij 56,4% en ligt ze 5,7% hoger dan het aantal gemelde COVID-19-overlijdens. De oversterfte die voor week 15 nog bij 95,0% lag is voor week 17 teruggevallen naar 40,1%. Opvallend zijn de regionale verschillen, de oversterfte is veel hoger in Brussel (103,3%) dan in Wallonië (62,3%) waarvoor het cijfer dan weer beduidend hoger is dan in Vlaanderen (45,5%). Voor Vlaanderen is de oversterfte ondertussen lager dan het aantal gemelde COVID-19-overlijdens voor dezelfde periode (-7,2%), voor Brussel en Wallonië is de oversterfte nog licht hoger dan het aantal gemelde COVID-19 overlijdens (resp. 4,3% en 2,7%).

Periode Verwacht
Aantal
2020
Aantal
Oversterfte
Aantal
Oversterfte
%
COVID-19
Gemeld
Aantal
Verschil
COVID-19 met
Oversterfte
Verschil
%
week 12 (16 maa-22 maa) 2.276 2.543 267 11,7% 178 89 50,0%
week 13 (23 maa-30 maa) 2.250 3.184 934 41,5% 752 182 24,2%
week 14 (31 maa-5 apr) 2.219 4.013 1.794 80,8% 1.558 236 15,1%
week 15 (6 apr-12 apr) 2.189 4.269 2.080 95,0% 2.143 -63 -2,9%
week 16 (13 apr-19 apr) 2.159 3.681 1.522 70,5% 1.719 -197 -11,5%
week 17 (20 apr-26 apr) 2.126 2.979 853 40.1% 1.246 -393 -31,5%
Totaal België 13.219 20.669 7.450 56,4% 7.596 -146 -1,9%
Vlaanderen 7.620 11.087 3.467 45,5% 3.738 -271 -7,2%
Brussel 1.208 2.456 1.248 103,3% 1.196 52 4,3%
Wallonië 4.391 7.126 2.735 62,3% 2.662 73 2,7%

Oversterfte per provincie[bewerken | brontekst bewerken]

Voor de periode van week 12 tot en met week 16 heeft Statbel op 8 mei oversterftecijfers per provincie gepubliceerd. De sterftecijfers voor 2020 werden daarbij vergeleken met de gemiddelde waarde voor deze periode berekend over de laatste 10 jaar. In lijn met het geregistreerde aantal besmettingen is de oversterfte het grootst in de provincies Limburg en Luik, en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Antwerpen, Oost-Vlaanderen en West-Vlaanderen kennen een bijna identieke lager dan gemiddelde oversterfte.

Periode Gemid. 2009-2019
Aantal
2020
Aantal
Oversterfte
Aantal
Oversterfte
%
Antwerpen 1.661 2.423 762 45,9%
Oost-Vlaanderen 1.409 2.039 630 44,7%
West-Vlaanderen 1.240 1.842 602 48,5%
Vlaams-Brabant 983 1.669 686 69,8%
Limburg 720 1.562 842 116,9%
Vlaanderen 6.013 9.535 3.522 58,6%
Brussel 1.012 2.111 1.099 108,6%
Henegouwen 1.473 2.418 945 64,2%
Luik 1.139 2.037 898 78,8%
Namen 495 779 284 57,4%
Waals-Brabant 327 492 165 50,5%
Luxemburg 257 435 178 69,3%
Wallonië 3.691 6.161 2.470 66,9%
Totaal België 10.716 17.807 7.091 66,2%'

Maatregelen[bewerken | brontekst bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Maatregelen Coronacrisis in België voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Federale regering[bewerken | brontekst bewerken]

Organigram van de federale besluitvorming.
Mensen staan in rij om sociale afstand te bewaren.

De Belgische federale regering heeft een aantal maatregelen getroffen die er vooral op gericht waren de verspreiding van besmettingen te voorkomen. Dit gebeurde in verschillende fases naarmate de ernst van en de omvang van de crisis duidelijker werd.

Vlaamse regering[bewerken | brontekst bewerken]

De Vlaamse Regering nam vanaf 13 maart 2020 een hele reeks maatregelen inzake de sluiting van dienstencentra, woon-zorgcentra, dagopvang en dagverzorging, de rijopleiding, de autokeuring, bustickets, rauwe koemelk, noodsituatie volksgezondheid, uitstel van procedures, en allerlei tegemoetkomingen.

De Vlaamse Regering laat zich voor wat betreft het aanpakken van de economische gevolgen van de coronacrisis bijstaan door een relancecomité van zes onafhankelijke wetenschappers: Koenraad Debackere, Stijn Baert, Marion Debruyne, Wouter De Geest, Ans Devos, Geert Noels.[11]

Brusselse regering[bewerken | brontekst bewerken]

Eveneens vanaf 13 maart gold in het Brussels Gewest een verbod op grootschalige evenementen en bijeenkomsten, bezoeken aan rust- en verzorgingstehuizen, schoolreizen in het buitenland, uithuiszettingen, afsluiting elektriciteits- of gasvoorziening, werd uitstel verleend van sommige verval- en beroepstermijnen, en een eenmalige premie van 4.000 euro toegekend aan een aantal bedrijven.

Vanaf 8 oktober moesten cafés, bars en feestzalen opnieuw sluiten voor een maand. Restaurants mochten open blijven.[12]

Gebrek aan beschermend materiaal voor medisch personeel[bewerken | brontekst bewerken]

Ambulanciers dragen beschermende kledij tijdens een interventie (Brussel).

Bij het uitbreken van de pandemie bleek er een tekort te zijn aan beschermende middelen voor het medisch personeel, zoals chirurgische en andere mondmaskers, en ook desinfecterende handgels. Op 26 maart klaagde de Franstalige Belgische federatie van zelfstandige verplegers aan dat distributie van mondmaskers aan verpleegkundigen chaotisch verloopt. Er bleek geen officieel register te bestaan, al werd daar al meer dan tien jaar om gevraagd.[13]

De textielsector in België bleek niet in staat om mondmaskers te produceren om het tekort op te vangen.[14]

Op 25 maart klaagde PVDA-kamerlid Sofie Merckx aan dat sinds 2009 de verschillende regeringen de strategische reserves van mondmaskers niet hebben vernieuwd, ten gevolge van besparingen in de gezondheidszorg. Bij het bereiken van hun vervaldatum in 2018 besliste minister van Volksgezondheid Maggie De Block om 6 miljoen mondmaskers te vernietigen en niet te vervangen.[15] Minister De Block weet dit aan administratieve procedures.[16][17]

Statistieken[bewerken | brontekst bewerken]

Opmerking: In het Sciensano-dagrapport (bron van de hieronder vermelde cijfers) van 15 april wordt verduidelijking gegeven over de wijze waarop het aantal sterfgevallen in kaart wordt gebracht. Het totaal aantal wordt samengesteld uit de gegevens verstrekt door enerzijds de ziekenhuizen en anderzijds de woon-zorgcentra. Voor de ziekenhuizen gaat het om 100% bevestigde gevallen van COVID-19, voor de woon-zorgcentra gaat het zowel om bevestigde als vermoedelijke gevallen van COVID-19. Tot en met 14 april vertegenwoordigen de sterfgevallen in woon-zorgcentra 45,7% van het totaal waarbij het in slechts 3,1% van de gevallen (63 op een totaal van 2029) om 100% bevestigde gevallen gaat.

Grafieken tests, besmettingen, gehospitaliseerden, intensieve zorgen en sterfgevallen[bewerken | brontekst bewerken]

Onderstaande grafieken en cijfers zijn gebaseerd op de actuele data, het kan dus zijn dat deze cijfers retroactief aangepast worden bij nieuwe rapporten!

Voortschrijdend verloop[bewerken | brontekst bewerken]

Totaal aantal uitgevoerde tests
Totaal aantal bevestigde besmettingen en gehospitaliseerden
Aantal gehospitaliseerden
Verloop van het aantal ziekenhuispatiënten
Verloop van het aantal patiënten op Intensieve Zorg
Totaal aantal gemelde sterfgevallen

Weekcijfers[bewerken | brontekst bewerken]

Wekelijks uitgevoerde tests
  • Opmerking: dit aantal voor de laatste week is nog onvolledig (6 dagen op 7) en zal de eerstkomende dagen nog evolueren door vertraging in de rapportering.
Aantal nieuwe besmettingen per week
  • Opmerking: dit aantal voor de laatste week is nog onvolledig (6 dagen op 7) en zal de eerstkomende dagen nog evolueren door vertraging in de rapportering.
Bevestigde sterfgevallen per week
  • Opmerking: dit aantal voor de laatste week is nog onvolledig (6 dagen op 7) en zal de eerstkomende dagen nog evolueren door vertraging in de rapportering.

Dagcijfers[bewerken | brontekst bewerken]

Voortschrijdend 7-daags daggemiddelde - Ziekenhuisopnames, ziekenhuisontslagen, sterfgevallen
  • Opmerking: dit voortschrijdend 7-daags daggemiddelde voor de laatste twee vermelde dagen kan de eerstkomende dagen nog sterk evolueren door vertraging in de rapportering.

Overzichtstabellen COVID-19-besmettingen in België[bewerken | brontekst bewerken]

Verloop van de geregistreerde besmettingen, hospitalisaties, sterfgevallen, herstelden[bewerken | brontekst bewerken]

Bevestigde COVID-19-besmettingen in België per dag en regio
Datum
Vlaanderen

Brussel

Wallonië

Onbekend
Bevestigd Sterfgevallen Huidige patiënten Hosp. opgenomen Hosp. ontslagen Testen Nota's
Nieuw Totaal Nieuw Totaal IZ Totaal Nieuw Totaal Nieuw Totaal % pos. Dag. Totaal
Onbekend 25 11 55 2 93 93
2020/03/01 9 6 2 17 110 30,36 56 56
2020/03/02 13 4 3 20 130 7,46 268 324
2020/03/03 21 2 12 35 165 7,42 472 796
2020/03/04 30 5 13 6 54 219 8,37 645 1.441
2020/03/05 59 2 20 81 300 11,57 700 2.141
2020/03/06 78 9 22 1 110 410 10,74 1.024 3.165
2020/03/07 16 5 6 27 437 6,73 401 3.566
2020/03/08 39 6 19 1 65 502 15,82 411 3.977
2020/03/09 37 12 42 3 94 596 18,43 510 4.487
2020/03/10 57 13 22 7 99 695 1 1 14,64 676 5.163
2020/03/11 107 19 47 1 174 869 3 4 19,14 909 6.072
2020/03/12 141 35 69 5 250 1.119 1 5 19,86 1.259 7.331
2020/03/13 167 40 112 19 338 1.457 3 8 16,14 2.094 9.425
2020/03/14 76 30 66 7 179 1.636 5 13 10,56 1.695 11.120
2020/03/15 123 28 53 10 214 1.850 6 19 54 266 71 71 18 18 20,86 1.026 12.146
2020/03/16 200 62 116 9 387 2.237 11 30 79 370 90 161 14 32 27,12 1.427 13.573
2020/03/17 256 29 127 10 422 2.659 12 42 100 497 122 283 31 63 23,90 1.766 15.339
2020/03/18 285 58 185 6 534 3.193 22 64 131 650 179 462 48 111 25,75 2.074 17.413
2020/03/19 381 55 245 32 713 3.906 28 92 165 844 207 669 49 160 28,52 2.500 19.913
2020/03/20 393 70 189 11 663 4.569 31 123 223 1.099 288 957 55 215 27,07 2.449 22.362
2020/03/21 248 44 164 14 470 5.039 39 162 290 1.384 320 1.277 74 289 26,92 1.746 24.108
2020/03/22 233 63 175 15 486 5.525 42 204 322 1.646 273 1.550 61 350 45,55 1.067 25.175
2020/03/23 806 116 394 12 1.328 6.853 77 281 385 1.883 257 1.807 60 410 54,72 2.427 27.602
2020/03/24 686 122 379 8 1.195 8.048 74 355 474 2.140 412 2.219 115 525 40,37 2.960 30.562
2020/03/25 717 142 328 12 1.199 9.247 96 451 612 2.721 535 2.754 128 653 37,04 3.237 33.799
2020/03/26 821 149 376 17 1.363 10.610 101 552 690 3.077 490 3.244 183 836 43,73 3.117 36.916
2020/03/27 938 186 371 24 1.519 12.129 124 676 789 3.650 575 3.819 205 1.041 41,53 3.658 40.574
2020/03/28 478 147 206 13 844 12.973 134 810 867 4.089 629 4.448 296 1.337 29,08 2.902 43.476
2020/03/29 364 93 213 13 683 13.656 139 949 942 4.480 545 4.993 169 1.506 37,73 1.810 45.286
2020/03/30 1.033 138 539 28 1.738 15.394 170 1.119 1.015 4.897 478 5.471 168 1.674 58,38 2.977 48.263
2020/03/31 879 178 606 18 1.681 17.075 187 1.306 1.088 4.989 553 6.024 436 2.110 36,78 4.571 52.834
2020/04/01 840 146 493 24 1.503 18.578 251 1.557 1.144 5.220 584 6.608 363 2.473 37,36 4.023 56.857
2020/04/02 799 155 477 29 1.460 20.038 211 1.768 1.205 5.383 568 7.176 377 2.850 35,00 4.172 61.029
2020/04/03 951 167 547 26 1.691 21.729 231 1.999 1.245 5.513 504 7.680 375 3.225 37,97 4.454 65.483
2020/04/04 543 102 256 24 925 22.654 273 2.272 1.261 5.531 499 8.179 504 3.729 25,02 3.697 69.180
2020/04/05 321 82 239 23 665 23.319 233 2.505 1.267 5.620 358 8.537 235 3.964 29,62 2.245 71.425
2020/04/06 1.137 169 577 39 1.922 25.241 273 2.778 1.260 5.759 314 8.851 171 4.135 51,31 3.746 75.171
2020/04/07 830 141 497 32 1.500 26.741 304 3.082 1.276 5.715 490 9.341 524 4.659 30,07 4.989 80.160
2020/04/08 917 172 464 34 1.587 28.328 317 3.399 1.285 5.616 459 9.800 483 5.142 31,31 5.068 85.228
2020/04/09 1.379 162 641 43 2.225 30.553 271 3.670 1.278 5.636 462 10.262 404 5.546 43,80 5.080 90.308
2020/04/10 1.559 141 571 48 2.319 32.872 318 3.988 1.262 5.663 421 10.683 418 5.964 41,21 5.627 95.935
2020/04/11 669 74 263 18 1.024 33.896 288 4.276 1.232 5.437 393 11.076 482 6.446 17,83 5.744 101.679
2020/04/12 292 60 147 18 517 34.413 343 4.619 1.234 5.441 270 11.346 239 6.685 9,37 5.518 107.197
2020/04/13 307 73 142 10 532 34.945 280 4.899 1.226 5.554 242 11.588 161 6.846 10,35 5.141 112.338
2020/04/14 702 181 577 102 1.562 36.507 275 5.174 1.204 5.532 250 11.838 239 7.085 28,50 5.480 117.818
2020/04/15 651 136 782 51 1.620 38.127 275 5.449 1.182 5.331 310 12.148 455 7.540 23,03 7.033 124.851
2020/04/16 886 191 553 34 1.664 39.791 251 5.700 1.140 5.181 320 12.468 399 7.939 24,78 6.715 131.566
2020/04/17 682 191 478 31 1.382 41.173 204 5.904 1.119 5.088 303 12.771 387 8.326 17,54 7.879 139.445
2020/04/18 241 47 419 10 717 41.890 209 6.113 1.081 4.892 265 13.036 409 8.735 9,11 7.874 147.319
2020/04/19 161 36 239 7 443 42.333 212 6.325 1.071 4.940 232 13.268 138 8.873 7,99 5.546 152.865
2020/04/20 602 151 484 35 1.272 43.605 199 6.524 1.079 4.996 172 13.440 106 8.979 14,74 8.628 161.493
2020/04/21 596 115 529 25 1.265 44.870 202 6.726 1.020 4.765 263 13.703 432 9.411 18,08 6.998 168.491
2020/04/22 419 64 281 13 777 45.647 192 6.918 993 4.527 211 13.914 367 9.778 6,31 12.306 180.797
2020/04/23 437 90 429 13 969 46.616 175 7.093 970 4.355 210 14.124 322 10.100 7,22 13.423 194.220
2020/04/24 402 160 224 17 803 47.419 147 7.240 934 4.195 217 14.341 295 10.395 5,28 15.199 209.419
2020/04/25 134 32 215 7 388 47.807 155 7.395 891 3.957 202 14.543 368 10.763 2,75 14.130 223.549
2020/04/26 111 13 77 4 205 48.012 176 7.571 903 3.968 127 14.670 93 10.856 1,73 11.859 235.408
2020/04/27 449 88 201 11 749 48.761 127 7.698 876 3.976 123 14.793 65 10.921 5,15 14.548 249.956
2020/04/28 364 41 150 15 570 49.331 115 7.813 797 3.733 174 14.967 340 11.261 3,45 16.519 266.475
2020/04/29 316 67 127 8 518 49.849 98 7.911 769 3.609 178 15.145 293 11.554 2,67 19.416 285.891
2020/04/30 361 62 142 23 588 50.437 84 7.995 749 3.386 152 15.297 316 11.870 2,76 21.300 307.191
2020/05/01 160 11 61 5 237 50.674 98 8.093 690 3.109 128 15.425 319 12.189 1,12 21.212 328.403
2020/05/02 172 18 89 5 284 50.958 73 8.166 684 3.080 77 15.502 98 12.287 1,94 14.635 343.038
2020/05/03 82 15 38 6 141 51.099 96 8.262 655 3.044 59 15.561 69 12.356 1,18 11.917 354.955
2020/05/04 454 60 145 10 669 51.768 98 8.360 646 3.082 84 15.645 63 12.419 3,26 20.511 375.466 [a 1]
2020/05/05 344 60 127 5 536 52.304 82 8.442 582 2.868 116 15.761 295 12.714 3,09 17.373 392.839 [a 2]
2020/05/06 345 45 142 19 551 52.855 75 8.517 542 2.699 98 15.859 244 12.958 3,22 17.116 409.955
2020/05/07 255 27 135 9 426 53.281 78 8.595 508 2.555 108 15.967 221 13.179 2,36 18.045 428.000
2020/05/08 249 32 157 41 479 53.760 70 8.665 502 2.381 75 16.042 210 13.389 2,18 21.924 449.924
2020/05/09 116 28 91 5 240 54.000 68 8.733 476 2.222 83 16.125 231 13.620 1,35 17.725 467.649
2020/05/10 57 12 44 5 118 54.118 73 8.806 478 2.222 60 16.185 55 13.675 1,15 10.237 477.886
2020/05/11 323 31 101 7 462 54.580 62 8.868 465 2.230 43 16.228 35 13.710 5,80 7.967 485.853
2020/05/12 247 31 113 4 395 54.975 48 8.916 427 2.085 70 16.298 206 13.916 2,44 16.162 502.015
2020/05/13 187 33 84 14 318 55.293 54 8.970 407 1.966 81 16.379 173 14.089 1,66 19.214 521.229
2020/05/14 170 41 75 8 294 55.587 46 9.016 380 1.862 67 16.446 190 14.279 1,81 16.275 537.504
2020/05/15 209 21 91 19 340 55.927 37 9.053 364 1.750 65 16.511 159 14.438 2,05 16.595 554.099
2020/05/16 93 19 34 146 56.073 28 9.081 345 1.625 60 16.571 170 14.608 1,27 11.503 565.602
2020/05/17 57 7 17 81 56.154 35 9.116 342 1.614 43 16.614 27 14.635 0,98 8.257 573.859
2020/05/18 215 28 57 7 307 56.461 35 9.151 345 1.630 50 16.664 30 14.665 4,33 7.098 580.957
2020/05/19 180 30 66 8 284 56.745 30 9.181 313 1.527 58 16.722 160 14.825 2,24 12.662 593.619
2020/05/20 220 29 114 18 381 57.126 32 9.213 277 1.448 71 16.793 141 14.966 2,69 14.145 607.764
2020/05/21 40 12 16 3 71 57.197 29 9.242 268 1.388 56 16.849 135 15.101 0,95 7.469 615.233
2020/05/22 166 27 47 6 246 57.443 37 9.279 259 1.360 34 16.883 32 15.133 2,54 9.703 624.936
2020/05/23 78 11 33 122 57.565 24 9.303 256 1.296 48 16.931 117 15.250 1,88 6.505 631.441
2020/05/24 44 7 24 75 57.640 34 9.337 251 1.306 27 16.958 25 15.275 1,42 5.297 636.738
2020/05/25 184 26 88 7 305 57.945 24 9.361 249 1.302 39 16.997 23 15.298 4,55 6.697 643.435
2020/05/26 137 18 43 198 58.143 40 9.401 223 1.148 36 17.033 145 15.443 1,65 12.027 655.462
2020/05/27 101 23 53 4 181 58.324 24 9.425 209 1.048 49 17.082 108 15.551 1,33 13.622 669.084
2020/05/28 107 10 37 6 160 58.484 22 9.447 187 937 27 17.109 109 15.660 1,73 9.273 678.357
2020/05/29 88 30 39 3 160 58.644 13 9.460 173 890 29 17.138 87 15.747 1,55 10.344 688.701
2020/05/30 39 7 14 60 58.704 24 9.484 168 821 40 17.178 118 15.865 0,83 7.240 695.941
2020/05/31 23 5 20 1 49 58.753 19 9.503 164 816 25 17.203 33 15.898 0,95 5.147 701.088
2020/06/01 37 7 15 59 58.812 22 9.525 166 819 26 17.229 14 15.912 1,51 3.904 704.992
2020/06/02 95 23 41 19 178 58.990 20 9.545 172 819 31 17.260 25 15.937 2,42 7.370 712.362
2020/06/03 94 23 32 11 160 59.150 20 9.565 145 737 21 17.281 89 16.026 1,49 10.737 723.099
2020/06/04 107 23 29 9 168 59.318 14 9.579 137 700 32 17.313 64 16.090 1,90 8.831 731.930
2020/06/05 78 24 49 4 155 59.473 12 9.591 121 645 26 17.339 78 16.168 1,64 9.453 741.383
2020/06/06 47 4 18 69 59.542 11 9.602 111 571 21 17.360 101 16.269 0,78 8.846 750.229
2020/06/07 31 5 16 1 53 59.595 11 9.613 116 574 23 17.383 24 16.293 0,98 5.408 755.637
2020/06/08 88 22 35 6 151 59.746 9 9.622 115 573 16 17.399 9 16.302 1,90 7.962 763.599
2020/06/09 76 26 40 4 146 59.892 12 9.634 102 525 24 17.423 68 16.370 1,31 11.108 774.707
2020/06/10 57 20 30 9 116 60.008 12 9.646 99 482 19 17.442 61 16.431 1,10 10.569 785.276
2020/06/11 51 15 28 1 95 60.103 7 9.653 89 477 32 17.474 45 16.476 0,91 10.385 795.661
2020/06/12 40 19 25 5 89 60.192 10 9.663 88 425 23 17.497 51 16.527 0,87 10.181 805.842
2020/06/13 22 4 19 2 47 60.239 5 9.668 82 395 12 17.509 42 16.569 0,50 9.403 815.245
2020/06/14 16 2 3 1 22 60.261 3 9.671 85 400 17 17.526 21 16.590 0,51 4.342 819.587
2020/06/15 95 18 33 1 147 60.408 8 9.679 76 395 11 17.537 15 16.605 1,68 8.772 828.359
2020/06/16 63 11 23 1 98 60.506 7 9.686 67 371 24 17.561 57 16.662 0,88 11.170 839.529
2020/06/17 94 7 19 3 123 60.629 7 9.693 60 344 19 17.580 40 16.702 1,06 11.604 851.133
2020/06/18 52 20 34 4 110 60.739 5 9.698 52 340 20 17.600 27 16.729 1,06 10.340 861.473
2020/06/19 76 19 20 5 120 60.859 4 9.702 50 308 20 17.620 42 16.771 1,17 10.276 871.749
2020/06/20 22 3 23 1 49 60.908 3 9.705 53 292 18 17.638 23 16.794 0,50 9.740 881.489
2020/06/21 14 5 19 60.927 9 9.714 50 295 10 17.648 12 16.806 0,39 4.850 886.339
2020/06/22 66 17 57 4 144 61.071 12 9.726 42 293 12 17.660 16 16.822 1,76 8.204 894.543
2020/06/23 58 14 30 7 109 61.180 4 9.730 41 281 12 17.672 36 16.858 0,83 13.198 907.741
2020/06/24 64 8 26 2 100 61.280 3 9.733 40 268 16 17.688 32 16.890 0,70 14.366 922.107
2020/06/25 46 9 19 1 75 61.355 5 9.738 38 256 19 17.707 28 16.918 0,65 11.497 933.604
2020/06/26 59 23 23 7 112 61.467 2 9.740 36 247 18 17.725 23 16.941 1,02 11.024 944.628
2020/06/27 21 7 11 1 40 61.507 7 9.747 34 237 16 17.741 29 16.970 0,49 8.217 952.845
2020/06/28 17 5 1 23 61.530 5 9.752 36 237 5 17.746 10 16.980 0,55 4.203 957.048
2020/06/29 77 29 19 2 127 61.657 3 9.755 41 244 13 17.759 7 16.987 1,48 8.587 965.635
2020/06/30 46 23 27 4 100 61.757 8 9.763 37 222 17 17.776 34 17.021 0,83 12.051 977.686
2020/07/01 76 22 17 9 124 61.881 2 9.765 36 203 9 17.785 23 17.044 1,12 11.094 988.780
2020/07/02 56 22 13 91 61.972 5 9.770 35 187 13 17.798 29 17.073 0,90 10.076 998.856
2020/07/03 59 10 20 5 94 62.066 2 9.772 32 168 5 17.803 18 17.091 1,02 9.256 1.008.112
2020/07/04 31 3 19 8 61 62.127 2 9.774 29 170 16 17.819 16 17.107 0,84 7.246 1.015.358
2020/07/05 20 1 2 1 24 62.151 2 9.776 30 170 6 17.825 9 17.116 0,69 3.498 1.018.856
2020/07/06 68 24 19 2 113 62.264 1 9.777 27 169 9 17.834 6 17.122 1,59 7.120 1.025.976
2020/07/07 63 8 26 1 98 62.362 3 9.780 32 178 15 17.849 16 17.138 0,99 9.914 1.035.890
2020/07/08 107 13 15 1 136 62.498 1 9.781 32 165 9 17.858 21 17.159 1,39 9.805 1.045.695
2020/07/09 71 28 19 2 120 62.618 1 9.782 36 160 10 17.868 20 17.179 1,36 8.823 1.054.518
2020/07/10 74 18 18 5 115 62.733 1 9.783 32 143 6 17.874 17 17.196 1,34 8.592 1.063.110
2020/07/11 27 2 11 1 41 62.774 2 9.785 28 132 9 17.883 18 17.214 0,62 6.608 1.069.718
2020/07/12 7 7 62.781 2 9.787 27 130 7 17.890 4 17.218 0,22 3.240 1.072.958
2020/07/13 23 138 9 17.899 5 17.223 76 1.073.034
Totaal 35.284 6.518 19.525 1.454 62.781 9.787 17.899 17.223 5,85 1.073.034
Datum
Vlaanderen

Brussel

Wallonië

Onbekend
Nieuw Totaal Nieuw Totaal IZ Totaal Nieuw Totaal Nieuw Totaal % pos. Dag. Totaal Nota's
Bevestigd Sterfgevallen Huidige patiënten Hosp. opgenomen Hosp. ontslagen Testen
Opmerkingen:
  • De cijfers zijn gebaseerd op de actuele data, het kan dus zijn dat deze cijfers retroactief aangepast worden bij nieuwe rapporten
  • De data zijn zo te begrijpen:
    • besmetting: datum van diagnose (wanneer niet beschikbaar, datum van rapportering)
    • sterfgeval: datum van overlijden
    • getest: datum van bevestiging door het laboratorium (wanneer niet beschikbaar, datum van afname test)
  • De hospitalisatie cijfers zijn vanaf 15 maart 2020 omdat vanaf dan meer dan 99% van alle ziekenhuizen hun cijfers rapporteren

Nota's:

  1. Vanaf 4 mei wordt er ook getest in de eerste-lijns-zorg (dokters, triagepunten, ...).
  2. Sciensano rapporteert vanaf nu ook mogelijke COVID-19-overlijdens in ziekenhuizen. Hierdoor zijn er 229 extra overlijdens toegevoegd tussen een periode van 24 maart en 4 mei.
Bron: Sciensano epidemiologische data pagina voor COVID-19 - data t.e.m. 13/07/2020, vrijgegeven op 14/07/2020

Geregistreerde besmettingen per gewest/provincie[bewerken | brontekst bewerken]

  • Gegevens op 12 nov 2020 (data afgesloten 11 nov)
  • Besmettingen per 10.000 inwoners gebaseerd op inwoneraantallen 2019.
Gewest/provincie Besmettingen Aandeel% per 10.000

inwoners

Index

België=100

België 513.611 100,0% 449,3 100,0
Vlaanderen 205.251 40,0% 311,5 69,3
Antwerpen 60.009 11,7% 323,0 71,9
Oost-Vlaanderen 45.858 8,9% 302.7 67,4
West-Vlaanderen 38.310 7,5% 320,3 71,3
Vlaams-Brabant 39.920 7,8% 348,3 77,5
Limburg 21.154 4,1% 242,0 53,9
Brussel 70.731 13,8% 585,3 130,3
Wallonië 230.918 45,0% 635,6 141,5
Henegouwen 82.120 16,0% 611,0 136,0
Luik 84.445 16,4% 762,8 169,8
Namen 29.073 5,7% 589,1 131,1
Waals-Brabant 21.086 4,1% 522,5 116,3
Luxemburg 14.194 2,8% 498,0 110,8
Onbekend 6.711 1,3% - -

Besmettingsratio per provincie[bewerken | brontekst bewerken]

Verhouding besmettingen/tests per provincie (voortschrijdend weekcijfer)
  • Opmerking: dit voortschrijdend weekaantal voor de laatste twee vermelde dagen kan de eerstkomende dagen nog sterk evolueren door vertraging in de rapportering.

Geregistreerde besmettingen per leeftijdsgroep en geslacht[bewerken | brontekst bewerken]

Voortschrijdend weekcijfer nieuwe besmettingen per leeftijdsgroep
  • Opmerking: dit voortschrijdend weekaantal voor de laatste drie vermelde dagen kan de eerstkomende dagen nog sterk evolueren door vertraging in de rapportering.

Cijfers op 18 okt (data afgesloten op 17 okt)

Leeftijd Totaal Aandeel%
Totaal
Besmet per
10.000
0 - 9 5.505 2,6 43,1
10 - 19 24.421 11,6 190,3
20 - 29 38.541 18,3 273,3
30 - 39 31.377 14,9 211,5
40 - 49 30.751 14,6 204,1
50 - 59 28.623 13,6 179,6
60 - 69 15.878 7,5 119,8
70 - 79 12.327 5,8 136,5
80 - 89 15.771 7,5 295,0
90 + 7.615 3,6 677,6
Totaal 210.809 100,0 184,4

Opmerking: Het hoge aantal besmettingen per 10.000 inwoners voor de leeftijdsgroepen 80-89 jaar en 90+ (in verhouding tot de andere leeftijdsgroepen) is in belangrijke mate te verklaren door het systematisch testen van de bewoners in de woon-zorgcentra (+/-143.000 tests dd 19 mei) waarvan het overgrote deel in deze leeftijdsgroepen valt. In totaal telt België 647.000 inwoners ouder dan 80 jaar, voor 20.435 besmettingen geeft dit een besmettingsgraad van 3,2%.

Sterfgevallen per leeftijdsgroep en geslacht[bewerken | brontekst bewerken]

Sterfgevallen per week per leeftijdscategorie

Cijfers op 27 okt (data afgesloten 26 okt)

Leeftijd Man
Aantal
Vrouw
Aantal
Totaal
Aantal
Aandeel
Man
per
leeftijd
Aandeel
Vrouw
per
leeftijd
Aandeel
Leeftijd
Totaal
0 -24 0 4 4 0,0% 100,0% 0,0%
25 - 44 27 20 48 57.5% 42.5% 0,4%
45 - 64 378 198 576 65.6% 34.4% 5.3%
65 - 74 818 440 1.258 65.0% 35,0% 11,6%
75 - 85 1.696 1.483 3.179 53,3% 46.7% 29.2%
85+ 2.299 3.509 5.808 39,6% 60,4% 53.4%
Totaal 5.218 5.654 10.872 48.0% 52.0% 100.0%

Van de retroactief vermelde overlijdens uit Vlaamse woon-zorgcentra is geen leeftijdsgroep of geslacht bekend.

Sterfgevallen per gewest[bewerken | brontekst bewerken]

Cijfers gecumuleerd van dag tot dag en ingedeeld per regio volgens plaats van overlijden zoals meegedeeld door de autoriteiten. Op 31 maart werden retroactief nieuwe cijfers voor de periode 11 tot en met 29 maart vrijgegeven. Op 7 april werden retroactief 241 nog niet gemelde overlijdens meegedeeld die zich vanaf 1 april tot en met 4 april voordeden in Vlaamse woon-zorgcentra. Eerdere sterfgevallen in Vlaamse woon-zorgcentra zijn op 7 april nog niet opgenomen. Diezelfde dag nog werd door de Vlaamse overheid gemeld dat er tot op 4 april in de Vlaamse woon-zorgcentra in totaal 619 overlijdens gerelateerd aan COVID-19 vastgesteld werden. Op 10 april werden nog eens 171 overlijdens tijdens de periode van 18 tot 31 maart in Vlaamse woon-zorgcentra gemeld. Op 26 augustus werden door Sciensano nieuwe naar beneden toe gecorrigeerde cijfers gegeven voor het totaal aantal overlijdens, deze aanpassing had voornamelijk te maken met dubbeltellingen in de cijfers van de Vlaamse woonzorgcentra die tot dan toe vermeld werden.

Sterfgevallen per gewest
Sterfgevallen per gewest per 100.000 inwoners

Sterfgevallen per gewest per leeftijdsgroep[bewerken | brontekst bewerken]

Leeftijd VL BHG WAL België VL % BHG% WAL% België%
0 tot 24 jaar 2 2 0 4 50,0 50,0 0,0 0,0
25 tot 44 jaar 14 16 14 44 31,8 36,4 31,8 0,4
45 tot 64 jaar 173 124 230 527 32,8 36,4 31,8 5,3
65 tot 74 jaar 474 200 448 1.122 42,2 17,8 39,9 11,3
75 tot 85 jaar 1.456 457 952 2.865 50,8 16,0 33,2 28,8
85+ 2.801 747 1.824 5.372 52,1 13,9 34,0 54,1
Totaal 4.920 1.546 3.468 9.934 49,5 15,6 34,9 100,0

Economische gevolgen[bewerken | brontekst bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Economische gevolgen van de coronacrisis in België voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Door de overheidsmaatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus werd een groot deel van de economie van België negatief beïnvloed: hele sectoren vielen stil of zagen hun afzet wegvallen. De verschillende regeringen stelden economische hulpplannen op om werklozen, zelfstandigen en bedrijven te ondersteunen.

Institutioneel kader[bewerken | brontekst bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook: Wettelijk kader (België).

De federale regeringsmaatregelen werden tot 6 oktober 2020 genomen in de Nationale Veiligheidsraad (NVR), die bestaat uit de eerste minister en de vice-eersteministers, uitgebreid met de ministers-presidenten van de gewesten en gemeenschappen. Binnen de nieuwe Regering-De Croo nam op 6 oktober het Overlegcomité het coronabeleid over.

Aangezien de gebeurtenissen een coördinatie op federaal vlak vereisten, trad het Nationaal Crisiscentrum (NCCN) in werking, zoals bepaald in het koninklijk besluit van 31 januari 2003.[18] Deze reglementering voorziet vier fases: de operationele en gemeentelijke fase (burgemeester), de provinciale fase (provinciegouverneur), en de federale fase (minister van Binnenlandse Zaken). In dit laatste geval is het de taak van het Nationaal Crisiscentrum (NCCN) een coördinatie op federaal vlak te organiseren. Binnen dit centrum worden dan een aantal ad hoc comités, cellen, raden en werkgroepen gevormd, zoals de “Risk Assessment Group” (RAG), de "Risk Management Group" (RMG) of het "Wetenschappelijk comité Coronavirus".[19][20]

Controverses[bewerken | brontekst bewerken]

Mondmaskers[bewerken | brontekst bewerken]

Een mondmasker is verplicht in de Brusselse metro.

Bij de aanvang van de crisis werd burgers afgeraden mondmaskers te dragen. Maskers zouden "geen zin hebben", "een vals gevoel van veiligheid geven", en "doorgaans verkeerd worden gebruikt, met nog hoger risico". Nadien werd de communicatie bijgesteld naar "nuttig", en uiteindelijk zelfs "aanbevolen" tijdens het afbouwen van de maatregelen. Critici vermoedden dat het ontraden van mondmaskers niet zozeer ingegeven was door medische redenen, maar eerder door een tekort aan maskers, vooral voor de zorgsector, en hekelden de schijnbaar tegenstrijdige communicatie.[21][22][23]

Op 23 maart kwam aan het licht dat een voorraad van 6 miljoen FFP2-maskers in 2018 vernietigd werd, zonder ze te vervangen. De mondmaskers werden aangekocht naar aanleiding van de H1N1-griepepidemie in 2009. In 2017 werd besloten ze te vernietigen. Uit besparingsoverwegingen heeft toenmalig minister Maggie De Block (Open Vld) daarop beslist de stock niet te hernieuwen.[24]

De openbaarvervoer-bedrijven NMBS en De Lijn hebben mondmaskers verplicht, nadat door de versoepeling van de beperkingen, het vervoer zodanig steeg dat de handhaving van de nodige afstand niet meer mogelijk was. Bij de spoorwegen is het vervoer tijdens de lockdown gedaald tot ongeveer 10% van normaal en er kon gemakkelijk voldoende treinmaterieel ingezet worden, zodat reizigers voldoende ruimte hadden. Bij de heropening van de scholen wordt een grote drukte verwacht in de bussen.[25]

Strikte lockdown[bewerken | brontekst bewerken]

Antwerps burgemeester en N-VA-voortzitter Bart De Wever liet in een Facebook-reclame verstaan dat hij het strikt uitgaansverbod in parken een overdreven maatregel vond: "Er staan dingen in het ministerieel besluit die ik niet wil toepassen, omdat ik ze niet kan uitleggen (…) Men mag ook niet rusten op een bank? Dat ga ik niet handhaven."[26] De advertentie werd spoedig ingetrokken, en op 13 april verontschuldigde De Wever zich voor wat hij “geen goede advertentie” noemde, omdat het suggereerde “dat we de regels niet zouden moeten volgen".[27]

In het weekend van 11-12 april braken in de Anderlechtse wijk Kuregem rellen uit, vermoedelijk aangevuurd door de oplopende spanning na vier weken lockdown.[28] Nadat een vluchtende jongeman omkwam bij een botsing met een politievoertuig, gingen jonge relschoppers bij het plunderden van een politievoertuig aan de haal met een dienstwapen.[29] Kort nadien besloot de gemeenteraad om de plannen voor het uitbreiden van autoluwe straten versneld uit te voeren.[30]

Bezoek in woon-zorgcentra[bewerken | brontekst bewerken]

Toen de Nationale Veiligheidsraad op 15 april besloot beperkt bezoek te gaan toelaten in de woon-zorgcentra,[31] stak in Vlaanderen een storm van kritiek op uit de sector,[32] die van oordeel was niet gehoord en niet voorbereid te zijn. Ook bevoegd Vlaams minister Wouter Beke (CD&V) drong aan op uitstel.[33] Ook de Waalse en Brusselse overheden pleitten weliswaar voor uitstel, maar willen toch snel de voorbereidingen starten, om de sociale noden van ouderen te lenigen.[34] In de praktijk werd bezoek daarom nog steeds niet toegelaten.

Kritiek op de maatregelen[bewerken | brontekst bewerken]

Professor Bert De Munck vroeg zich in een opiniebijdrage af waarom we zo makkelijk meestappen in een zuiver medische logica.[35] Deze uitspraak kwam hem echter op kritiek te staan van professoren Patrick Loobuyck en Ive Marx.[36]

Professor staatsrecht Hendrik Vuye stelde zich daarnaast vragen bij het democratisch gehalte van de volmachten die aan de regering Wilmès werden toegekend.[37]

GAS-boetes[bewerken | brontekst bewerken]

Van bij het begin van de crisis werden overtredingen van de lockdown-maatregelen in sommige gemeenten bestraft met GAS-boetes. Zowel de wettelijkheid als de wenselijkheid van deze boetes werden echter betwist.[38]

Evaluatie[bewerken | brontekst bewerken]

Europese Commissie[bewerken | brontekst bewerken]

In haar aanbevelingen van 19 mei 2020 voor het Belgisch economisch, sociaal en begrotingsbeleid, noteert de Commissie dat het Belgisch systeem goed presteerde tijdens de acute crisis, maar ze wijst op enkele structurele problemen:

Pano[bewerken | brontekst bewerken]

Uit een evaluerende reportage van het duidingsmagazine Pano op 27 mei 2020 bleken de belangrijkste conclusies over de aanpak van de crisis:[41]

  • het virus werd aanvankelijk onderschat
  • reizigers die terugkeerden uit risicogebieden werden onvoldoende gescreend
  • er is te weinig getest (onder meer door een tekort aan reagentia en beschermingsmateriaal, en te strenge criteria bij de zogenoemde “gevalsdefinitie”)
  • de strategische reserves waren te klein, of onbestaande
  • contactopsporing is essentieel, maar kwam traag op gang.

Op 7 oktober 2020 wijdde Pano opnieuw een reportage aan COVID-19, ditmaal rond de vernietiging van een voorraad mondmaskers in 2015 en in 2018.[42]

The Economist[bewerken | brontekst bewerken]

In een evaluatierapport van juni 2020 van The Economist over het overheidsbeleid tijdens de coronapandemie in 21 lidstaten van de OESO.[43] scoorde België erg laag (2,7/1,8 op 4/4), samen met Italië, Spanje (3/1,8), en het Verenigd Koninkrijk (2,7/2). Experten wezen er echter op dat België corona-overlijdens zeer ruim interpreteert, en bijgevolg “hogere” sterftecijfers publiceerde.[44] En volgens statisticus Joris Meys vertoont het rapport ernstige methodologische gebreken.[45]

Vlaamse Ombudsdienst[bewerken | brontekst bewerken]

Het Vlaams Parlement besprak op 3 juli het rapport "Stemmen uit de stilte" van de Vlaamse Ombudsdienst, dat een beeld schetste van wat zich in bepaalde woon-zorgcentra in het begin van de crisis had afgespeeld. Er was duidelijk sprake van chaos, schrijnende toestanden en een verregaand gebrek aan preventie.[46][47][48][49] Eenzelfde teneur in de reportage When Covid-19 hit, many elderly were left to die van The New York Times.[50]

Artsen zonder Grenzen[bewerken | brontekst bewerken]

In haar rapport "Overgelaten aan hun lot" van juli 2020 bevestigt ook Artsen zonder Grenzen de trieste verhalen uit de woon-zorgcentra, die begin juli in het Vlaams Parlement besproken waren in een verslag van de Vlaamse Ombudsdienst. Verder worden een reeks aanbevelingen geformuleerd.[51]

Amnesty International[bewerken | brontekst bewerken]

In het rapport “Woonzorgcentra in de dode hoek” van 16 november 2020 stelt Amnesty International dat de Belgische autoriteiten van maart tot oktober 2020 de mensenrechten hebben geschonden van bewoners van woonzorgcentra. Onder meer het recht op leven, het recht op gezondheid en het verbod op discriminatie werden met voeten getreden.[52][53][54]

Onderzoek[bewerken | brontekst bewerken]

Aan de Universiteit Antwerpen werd al op 17 maart een grootscheepse enquête opgezet om na te gaan hoe de bevolking met de coronamaatregelen omging. Het onderzoek is vooral interessant omdat het verschillende malen werd herhaald.[55]

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]