Rik Torfs

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Rik Torfs
Rik Torfs05052010.jpg
Persoonlijke gegevens
Volledige naam Henri Maria Dymphna André Laurent Torfs
Geboortedatum 16 oktober 1956
Geboorteplaats Turnhout, Vlag van België België
Nationaliteit Belgisch
Werkzaamheden
Vakgebied Kerkelijk recht
Universiteit KU Leuven
Soort hoogleraar Gewoon hoogleraar
Beroep hoogleraar, schrijver, voormalig politicus en rector
Overig
Religie Katholiek[1]
Website
Portaal  Portaalicoon   Onderwijs
Torfs in Vézelay

Henri Maria Dymphna André Laurent (Rik) Torfs (Turnhout, 16 oktober 1956) is Belgisch hoogleraar aan de KU Leuven, kerkjurist, bekend mediafiguur en voormalig christendemocratisch politicus. Torfs was van 2013 tot 2017 rector van de KU Leuven.

Biografie[bewerken]

Rik Torfs volgde klassieke humaniora aan het Sint-Gummaruscollege in Lier. Daarna studeerde hij aan Katholieke Universiteit Leuven. Hij werd er licentiaat in de rechten (1979), licentiaat in het notariaat (1980), licentiaat in het kerkelijk recht (1982) en promoveerde tot doctor in het kerkelijk recht (1987).

Academische loopbaan[bewerken]

Hij werd aan de Faculteit Rechten en aan de Bijzondere Faculteit Kerkelijk Recht in Leuven achtereenvolgens:

  • assistent burgerlijk recht (1981-1982)
  • assistent kerkelijk recht (1982-1988)
  • docent kerkelijk recht (1988-1996)
  • gewoon hoogleraar (vanaf 1996).

Hij was voorzitter van diezelfde faculteit in 1994-2003 en 2009-2013. Hij vervulde verschillende gasthoogleraarschappen, onder meer in de Universiteit Utrecht, Parijs, Straatsburg, Universiteit Stellenbosch en Nijmegen.

Hij is gewezen voorzitter en bestuurder van het European Consortium for Church and State Research, lid van de Academic advisory board van het International Center for Law and Religious studies aan de Brigham Young-universiteit (VS), lid van de board of experts van de International Religious Liberty Association (IRLA), oprichter en bestuurslid van de Werkgroep Nederlandstalige Canonisten, lid van de Commissie voor de Interculturele Dialoog (2005), lid van Les Assises de l'Interculturalité (2009), adviesorganen van de federale regering, lid van de Commissie ter invulling van de cursus maatschappelijke oriëntatie (2006) die rapporteerde aan de Vlaamse regering, adviseur van onder meer de regeringen van Roemenië, Letland en Litouwen met betrekking tot de wetgeving over godsdienstvrijheid en peter van de Vlaamse Parkinson Liga sinds 2009.

Hoewel hij zichzelf katholiek noemt, staat hij bekend om zijn kritiek op de Katholieke Kerk, Paus Johannes Paulus II en diens opvolger Paus Benedictus XVI en om enkele opmerkelijke uitspraken. Zo riep hij in 1994 de bisschoppen op om, naar aanleiding van de pauselijke brief Ordinatio sacerdotalis gebruik te maken van hun ius remonstrandi, om te protesteren tegen het definitief sluiten van het debat over priesterwijding voor vrouwen. In augustus 2005 bestempelde hij in een interview met Het Nieuwsblad, de zalig- en heiligverklaringen en het toekennen van aflaten als "folkloristische" kerkelijke tradities. Dit nam overigens niet weg dat hij meewerkte aan een reportage over de bijzondere aantrekkingskracht die de bedevaartplaats Lourdes op mensen uitoefent (VRT, Canvas, 30 november 2007).

Rector KU Leuven[bewerken]

Torfs nam in 2005 een eerste maal deel aan de rectorverkiezingen van de KU Leuven. Hij verloor slechts nipt in de derde stemronde (met 20 gewogen stemmen verschil) van Marc Vervenne.

Op 3 december 2008 kondigde de universiteit aan dat het mandaat van rector Vervenne niet zou verlengd worden. Rik Torfs liet weten dat hij niet zou deelnemen aan de rectorverkiezingen van 2009.

Hij stelde zich wel opnieuw kandidaat voor de rectorverkiezing 2013. Hij nam het op tegen drie tegenkandidaten, alle drie actief als vicerectoren onder rector Mark Waer. Op 13 mei 2013 behaalde hij in de eerste ronde 567 stemmen, tegen 540 voor Karen Maex. Bart De Moor haalde 197 stemmen en Tine Baelmans 191 stemmen.

De meerderheid van de stemmen werd door geen enkele kandidaat behaald, zodat op vrijdag 17 mei een tweede ronde plaatsvond tussen de twee eerstgeplaatste kandidaten. Van de 9.709 stemgerechtigden namen er 4.576 kiezers deel. Professor Karen Maex behaalde 736 gewogen stemmen en professor Rik Torfs 772 gewogen stemmen, met daarbij nog 19 blanco stemmen. Torfs behaalde de meerderheid en werd verkozen.

In 2005, evenals bij de eerste ronde van de verkiezingen in 2013 had Torfs de stemmen tegen zich van de studenten (die 10% van het gewogen stemmenaantal vertegenwoordigen). Bij de tweede ronde van 2013 besloten de studenten kring per kring te bepalen voor wie de kiesmannen zouden stemmen. Hierdoor werden hun stemmen verdeeld over de twee kandidaten. Bij de professoren (die 70% van de stemmen vertegenwoordigen) en het administratief personeel behaalde Torfs een meerderheid, Maex haalde een meerderheid bij het assisterend en bijzonder academisch personeel. Vooraleer hij in functie trad had Torfs de opdracht als rector-elect een nieuwe ploeg van vicerectoren rond zich te verzamelen. Op 1 augustus 2013 nam Torfs de positie van rector van de universiteit op.

In maart 2017 stelde hij zich opnieuw kandidaat, voor een tweede termijn. Luc Sels, decaan van de Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen, stelde zich als tegenkandidaat. Op 9 mei 2017 won Luc Sels de verkiezingen met 48 gewogen stemmen verschil en Torfs kon zijn mandaat als rector dus niet verlengen. Zijn mandaat eindigde op 31 juli 2017.

In de media[bewerken]

Torfs publiceert regelmatig opinieartikelen in de Vlaamse pers. Hij schrijft een wekelijkse column voor de krant De Standaard onder de titel Het Hellend Vlak. Het hellend vlak of glijdende schaal is een argument in de debatkunst of retoriek. In een argument betekent het hellend vlak dat een relatief kleine eerste stap onvermijdelijk leidt tot een opeenvolging van gerelateerde evenementen die uitmonden in iets dat een grotere impact heeft. Men kan het vergelijken met een object dat een klein duwtje krijgt over de rand van een helling en dan vanzelf naar beneden rolt.

Tussen 2008 en 2009 was hij wekelijks columnist in Le Soir (La chronique). Hij publiceert ook occasioneel in buitenlandse kranten zoals Trouw (Nederland) en Zaman (Turkije).

Hij ontpopte zich als een "Bekende Vlaming" met regelmatige deelname aan diverse radio- en televisieprogramma's, zowel op Eén in De Laatste Show, De Pappenheimers en het Gala van de Sportpersoonlijkheid van het Jaar, als op Canvas in Zinzen, Terzake, De Nachtwacht en Phara. Voor VTM was hij een regelmatig panellid in het programma Recht van antwoord.

In 2006 was hij peter van een van de meisjes die deelnamen aan de Miss Belgian Beauty-wedstrijd. Dat jaar maakte hij voor Canvas het programma Nooitgedacht, een productie van Woestijnvis, dat liep gedurende drie seizoenen (2007-2009). In dit programma kon Torfs 'the art of conversation' beoefenen. Hij nodigde een 30-tal bekende gasten uit de politieke, literaire of culturele wereld uit binnen- en buitenland uit voor een diepte-gesprek in een duistere kelder die wel gemaakt leek om tot intieme gesprekken en confidenties te komen. Politieke leiders zoals Herman Van Rompuy, Karel De Gucht, Wilfried Martens, Guy Verhofstadt, Louis Michel, maar ook literaire of culturele opiniemakers zoals Philippe Claudel, Kamagurka, Liesbeth List en Axelle Red behoorden tot zijn gasten.

In het vijfde, zesde en zevende seizoen was hij jurylid in het programma De Slimste Mens ter Wereld, gepresenteerd door Erik Van Looy. In het achtste seizoen (2009-2010) werd hij vervangen door acht juryleden.[2] In het tiende seizoen (2012) keerde hij terug als gastjurylid.

Naar aanleiding van de Vlaamse en Europese verkiezingen van 7 juni 2009 presenteerde hij samen met Siegfried Bracke van 1 tot 6 juni de talkshow De Stemming 09.

Sinds maart 2016 maakt hij deel uit van het panel van De Tafel van Tijs, een discussieprogramma van de Nederlandse omroep EO.

Politieke carrière[bewerken]

In oktober 2009 maakte hij bekend dat hij voorbereidingen aan het treffen was om een potentieel nieuwe politieke beweging uit de grond te stampen. Deze beweging zou mensen van allerlei strekkingen samenbrengen die eenzelfde politieke denkwijze hanteerden. Torfs benadrukte de inhoudelijke gebreken van huidige politieke ontwikkelingen en de tekorten van het partijsysteem in het algemene politieke landschap. De beweging zou deze belemmeringen trachten te overstijgen. Indien dit een goede evolutie kende, sloot hij niet uit om deel te nemen aan verkiezingen. Hij benadrukte ook dat de beweging initieel geen partij zou zijn[3]. Meer dan een half jaar later verkondigde hij dat zijn project werd gestaakt.[4].

In 2010 kwam Torfs op bij de vervroegde federale verkiezingen van 2010 voor de CD&V. Hij nam de tweede plaats in op de senaatslijst, na partijvoorzitster Marianne Thyssen en werd verkozen met 143.603 voorkeurstemmen. Als CD&V'er liet hij zich meermaals kritisch uit over zijn partij. In 2013 stapte hij weer uit de politiek, om zich opnieuw kandidaat te stellen als rector van de KU Leuven.[5]

Onderscheidingen[bewerken]

  • Zijn boek Wie gaat er dan de wereld redden? werd uitgeroepen tot Liberales-boek van het jaar 2009.

Selecte bibliografie[bewerken]

  • Het canonieke huwelijksbegrip, Leuven, doctoraatsthesis kerkelijk recht, 1987
  • Het huwelijk als levensgemeenschap. Een kerkrechtelijke benadering, Leuven, Acco, 1990.
  • Congregationele gezondheidsinstellingen. Toekomstige structuren naar profaan en kerkelijk recht, Leuven, Peeters, 1992
  • Mensen en rechten in de Kerk, Leuven, Davidsfonds, 1993.
  • De kardinaal heeft verdriet, Leuven, Uitgeverij Van Halewyck, 2002.
  • Voor het zinken de kerk uit, Leuven, Uitgeverij Van Halewyck, 2004.
  • Religie, vrede en onvrede, tweeëntwintigste Pacificatielezing, Gent, Uitgeverij Larcier, 2005.
  • Lof der lankmoedigheid, Leuven, Uitgeverij Van Halewyck, 2006.
  • Het hellend vlak, Leuven, Uitgeverij Van Halewyck, 2008.
  • Wie gaat er dan de wereld redden?, Van Halewyck, 2009.
  • De Kerk, Een serie hoorcolleges op cd, Uitgeverijen Lannoo en Hoorzespreken, 2010
  • Mijn Amerika, Pelckmans, 2012 (bijdrage)

Externe links[bewerken]

Voorganger:
Mark Waer
Rector KU Leuven
2013 - 2017
Opvolger:
Luc Sels