Schellebelle

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Schellebelle
Deelgemeente in België Vlag van België
Wapen van Schellebelle
Schellebelle
Schellebelle
Situering
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Oost-Vlaanderen Oost-Vlaanderen
Gemeente Wichelen
Fusie 1977
Coördinaten 51° 1′ NB, 3° 56′ OL
Algemeen
Oppervlakte 7,43 km²
Inwoners (01/01/2013) 3.912 (526 inw./km²)
Overig
Postcode 9260
NIS-code 42026(C)
Oude NIS-code 42018
Detailkaart
Schellebelle
Schellebelle
Portaal  Portaalicoon   België

Schellebelle is een dorp en een deelgemeente van Wichelen op de oevers van de Schelde in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen.

Geschiedenis[bewerken]

Ontstaan en etymologie[bewerken]

Schellebelle is gegroeid uit een bewoningskern aan de Schelde, die zeker in de middeleeuwen al bestond, maar misschien al in de Gallo-Romeinse periode of vroeger is ontstaan.[1] Een volksetymologische verklaring veronderstelt dat de dorpsnaam afkomstig is van de schel-klinkende bel waarmee men de veerboot kon roepen, terwijl een andere veelgehoorde verklaring luidt dat men de bocht in de Schelde vanaf Franse boten quelle belle noemde. Geen van beide verklaringen kan echter historisch gestaafd worden. De eigenlijke oorsprong van de plaatsnaam moet hoogstwaarschijnlijk elders gezocht worden: 'Schelle' is een verwijzing naar de Schelde, terwijl 'belle' afkomstig is van het Latijnse 'baculiolum', wat 'palissade' betekent.[2] Volgens die verklaring is 'Schellebelle' dus een 'afsluiting aan de Schelde'. Deze verklaring lijkt te bevestigen dat Schellebelle nog voor de middeleeuwen, in de Gallo-Romeinse periode, tot stand kwam.[1]

Dorpskern en Potjesmarkt[bewerken]

De weg die van oost naar west door het dorp loopt, gaat terug op de vroegere heerweg tussen Wetteren en Dendermonde. De weg snijdt het dorpsplein, een trapezoïde ruimte met gras en bomen (tegenwoordig platanen), in twee driehoeken. Het dorpsplein heeft het karakter van een Frankische dries.[1] Schellebelle is een van de weinige dorpen in Oost-Vlaanderen die nog over zo'n driehoekige dorpsplaats beschikken.[3]

Ten westen van het dorpsplein lag lange tijd een kasteel, dat in 1580 verwoest werd en later heropgericht werd door de toenmalige dorpsheren, de familie Bette. Het kasteel is verdwenen sinds de late 18e eeuw.[4]

In de 17e eeuw was de jaarmarkt en paardenmarkt van Schellebelle vermaard, wat doet vermoeden dat die al veel vroeger zijn oorsprong kende. Sinds 1609 is er op dinsdag een wekelijkse markt in het dorp. De zogenaamde Potjesmarkt, waar aardewerk als kinderspeelgoed werd verkocht, heeft ook een lange geschiedenis. In 1952 werd het typische miniatuuraardewerk opnieuw in productie gebracht. Sindsdien is de Potjesmarkt de naam voor het jaarlijkse gemeentefeest en kermis.[4]

Veer[bewerken]

Het veer van Schellebelle is een van de oudste overzetten op de Benedenschelde of Zeeschelde. Het veer zou aan het begin van de 13e eeuw ontstaan zijn nadat de Scheldeloop gewijzigd was waardoor de landelijke wijk Aard van Schellebelle werd afgesneden. In 1798 werd het veer eigendom van de staat. Tot de jaren 1950 werd er gebruikgemaakt van een houten pont. Het bleef nog tot in de jaren 60 een kettingpont. De oude veerdam verdween in 1982, bij het ophogen van de dijken.[4]

Recente geschiedenis[bewerken]

In 2005 werd 'Schellebelle' in een internetverkiezing verkozen tot mooiste dorpsnaam van Vlaanderen. Eerder datzelfde jaar was Doodstil verkozen tot mooiste dorpsnaam van Nederland.[5]

Schellebelle kwam in 2010 en 2011 in het nieuws door de opname aldaar van de film Schellebelle 1919, een plaatselijk initiatief dat nationale uitstraling kreeg.

Op 4 mei 2013 is een goederentrein met chemische stoffen het station van Schellebelle gepasseerd en even verder, op het grondgebied van Wetteren, gekanteld. Zes wagons waren ontspoord, twee gekanteld en drie stonden nog in brand. De wagons bevatten de giftige stof acrylonitril. Zie trein- en giframp bij Wetteren.

Geografie[bewerken]

Schellebelle ligt op de rechteroever van de Schelde. Door Schellebelle loopt de Molenbeek, die in de stroom uitmondt. Aan de overkant van de Schelde liggen de Kalkense Meersen en het gehucht Den Aard, waarmee het met een veer verbonden is. Door haar ligging aan het natuurgebied Kalkense Meersen, een bekend wandel- en fietsgebied, is Schellebelle een kleine toeristische trekpleister. Ten westen van Schellebelle ligt de stad Wetteren. Ten oosten van het dorp liggen Wichelen en, aan de overkant van de Schelde, Uitbergen. Ten zuiden en zuidoosten van Schellebelle liggen Serskamp en Bruinbeke.

Vervoer[bewerken]

Door het dorp loopt een gewestweg, de N416 (van oost naar west de Dendermondsesteenweg, Hoogstraat en Wettersestraat genoemd), die ongeveer parallel met de Schelde loopt en het dorp met Wetteren en Wichelen verbindt.

Er is geen brug over de Schelde, maar wel een veerdienst voor voetgangers en fietsers, die elke dag op het uur en halfuur van 8 tot 18u ('s winters) of 21u ('s zomers) vaart.

Schellebelle heeft een NMBS-station Schellebelle aan de spoorlijnen Gent-Dendermonde en Gent-Aalst.

Economie[bewerken]

In Schellebelle is het lingeriebedrijf Lingerie Van de Velde gevestigd.

Sport[bewerken]

In Schellebelle was voetbalclub SOS Schellebelle aangesloten bij de Belgische Voetbalbond. In 2008 ging die club op in KVV Schelde Serskamp-Schellebelle.

Bezienswaardigheden[bewerken]

  • De Sint-Jan Onthoofdingkerk met brandglasramen en calvarie.
  • Een herdenkingsmonument voor slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog op het dorpsplein is beschermd.
  • Het Kot, een klein gebouwtje in het centrum, was aanvankelijk een roephuisje, later een kleine gevangenisruimte.
  • De watermolen of Van Hauwermeirenmolen in de Bruinbeke.
  • Het Eetgoed, een oude omwalde hoeve in een bosrijk gebied aan de grens met Serskamp.
  • De witte kapel (Sint-Antonius) in de Stationsstraat, gebouwd in 1901.[6]
  • Het gemeentehuis werd gebouwd in 1897. In 1931 werd het verbouwd in de Vlaamse stijl. Later deed het dienst als lokale politiepost voor de Politiezone Wetteren - Laarne - Wichelen. Verder is er ook de hoofdbibliotheek ondergebracht. Voor 1897 deden de herbergen Veerhuis en De Inghel dienst als gemeentehuis. De Inghel (nu KBC) stond links van het huidige gemeentehuis, ooit vergaderde de vierschaar er. Rechts stond de herberg De Roos.

Externe links[bewerken]