Naar inhoud springen

Vlag van Drenthe

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Vlag van Drenthe
alt=? Vlag van Drenthe
Vexillologisch symbool voor een in gebruik zijnde vlag? Vlag van Drenthe
Details
Gebruik Vexillologisch symbool voor een nationale vlag te land en ter zee? Provinciale vlag
Verhouding 9:13 (de facto 2:3)
Aangenomen 19 februari 1947
Ontwerp Witte achtergrond met twee rode strepen met daartussen zes rode sterren en een zwarte toren
Ontwerper Gerlof Auke Bontekoe
Kleuren PMS
Wit: opaque
Rood: 032U of C
Zwart: opaque
Jurisdictie Drenthe
Overige vlaggen
alt=? Vlag van het Sticht Utrecht waar de kleuren op zijn gebaseerd
Vexillologisch symbool voor een buiten gebruik gestelde vlag? Vlag van het Sticht Utrecht waar de kleuren op zijn gebaseerd
Portaal  Portaalicoon   Vlaggen en wapens

De vlag van Drenthe is bij besluit van Gedeputeerde Staten vastgesteld op 19 februari 1947. Daarmee had Drenthe als eerste Nederlandse provincie een officiële provincievlag. De vlag werd ontworpen door Gerlof Auke Bontekoe, van 1927 tot 1938 burgemeester van Sleen en daarna van het Friese Ooststellingwerf.[1]

De vlag wordt in het besluit als volgt beschreven:

Een vlag waarvan de lengte staat tot de breedte in de verhouding van 13:9, wit van kleur, op 2/9 van de breedte, gemeten zowel van de bovenrand als van de onderrand, een rode baan, breed 1/9 van de totale breedte van de vlag. In het witte vlak tussen beide rode banen: in het midden een zwarte, rechthoekige kasteeltoren op een laag voetstuk, voorzien van drie kantelen en een rechthoekige poortopening; ter weerszijden van deze toren telkens drie rode vijfpuntige sterren, allen met één punt naar boven.

Opm. Hierbij staat het woord "breedte" voor de baanbreedte. Meestal spreken we in plaats hiervan over "hoogte".

De kleuren van de vlag, wit en rood, zijn de traditionele Saksische kleuren en tevens die van het aartsbisdom Utrecht. Daar berustte lange tijd het bestuur van Drenthe toen het gebied nog deel uitmaakte van het Oversticht.[2]

De zes sterren symboliseren de zes dingspelen Zuidenveld, Oostermoer, Noordenveld, Rolde, Beilen en Dieverderdingspel.[2] Tevens is dit een verwijzing naar de Ster van Bethlehem. In het wapen van Drenthe wordt namelijk Maria afgebeeld.[1]

De toren verwijst naar het Kasteel van Coevorden van waaruit de burggraven van Coevorden namens de bisschop van Utrecht de wet handhaafden. Later werd dit gedaan door drosten die namens de aartsbisschop regeerden.[2] De kleur zwart is gekozen uit esthetische overwegingen; de kleur contrasteert goed met de witte achtergrond.[3]

De vlag heeft een ongebruikelijke hoogte-breedteverhouding van 9:13,[4] hoewel men in de praktijk ook vaak de meer gebruikelijker verhouding 2:3 aanhoudt.

De basiskleur van de vlag is wit. Op twee negende van de hoogte, gemeten zowel van de bovenrand als van de onderrand, bevindt zich een rode baan, waarvan de hoogte gelijk is aan één negende van de totale hoogte van de vlag. Tussen de beide rode banen staat in het midden van de vlag — volgens de officiële omschrijving — "een zwarte, rechthoekige kasteeltoren op een laag voetstuk, voorzien van drie kantelen en een rechthoekige poortopening; ter weerszijden van deze toren telkens drie rode vijfpuntige sterren, alle met één punt naar boven."[4]

Tot halverwege de 20e eeuw voerden de Nederlandse provincies enkel de Nederlandse vlag. Negen jaar voor de aanname van de vlag vierde koningin Wilhelmina haar veertigjarig regeringsjubileum. Daarbij werden alle provincies vertegenwoordigd door vlaggen die op de kleuren van de provinciewapens waren gebaseerd. De Drentse vlag die bij die gelegenheid gebruikt werd, was er vier horizontale banen van gelijke hoogte; geel-wit-rood-blauw, maar deze vlag had geen officiële status.[5]

Historische context en overwegingen

[bewerken | brontekst bewerken]

Voor de invoering van de officiële provincievlag bestonden er geen algemeen erkende vlaggen voor Drenthe; wel circuleerden lokale “gemeentevlaggen” of vlagclassificaties gebaseerd op gemeentewapens, maar geen van die vlaggen had officiële status. Gerlof Bontekoe wees erop dat het gebruik van kromme lijnen of te ingewikkelde figuren in een vlag problematisch kan zijn (moeilijk na te maken, onnauwkeurig in uitvoering). Daarom gebruikte hij eenvoudige, rechte lijnen en duidelijke symbolen (sterren, toren). In de brievenwisseling tussen Henk Prakke en Gerlof Bontekoe kwam zelfs de vraag ter tafel of de sterren vijf- of vierpuntig moesten zijn. Uiteindelijk koos men voor vijfpuntige sterren. In de officiële vaststelling werd de vlag omschreven op een manier die ruimte liet voor interpretatie (bijv. de exacte plaatsing en grootte van de figuren) — iets wat later door vlaggenkundigen kritisch werd opgemerkt. De vlag is nooit onderwerp van grote controverse geworden en het ontwerp is niet wezenlijk gewijzigd sinds 1947.[6]

Vaststelling van de officiële vlag

[bewerken | brontekst bewerken]

Het verzoek tot het ontwerpen van een provincievlag voor Drenthe kwam in 1947 vanuit de Drentse Studiekring D. H. van der Scheer. Men benaderde de heraldicus Gerlof Bontekoe, die zes ontwerpvarianten maakte. Op 19 februari 1947 nam Gedeputeerde Staten van Drenthe het besluit om de vlag officieel vast te stellen. Daarmee werd Drenthe de eerste Nederlandse provincie met een officiële provincievlag. De vlag werd voor het eerst getoond op 12 maart 1947 tijdens de oprichtingsvergadering van het Drents Genootschap in Assen.[6]