Windhoos

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een windhoos bij North Platte, Nebraska op 22 mei 2004. De zichtbare slurf is gelijk aan die van de waterhoos.

Een windhoos is een wervelwind (een snel draaiende kolom lucht) die vaak als een trechtervormige slurf onder een onweerswolk zichtbaar is. Vooral in de zomerperiode, maar soms ook in de winter, gaan buien zo nu en dan vergezeld van windhozen. De hoos trekt met de bui mee en kan een spoor van vernielingen achterlaten.

Soms bevat de windhoos objecten die tijdens de tocht over het aardoppervlak zijn opgezogen. De zichtbare slurf bestaat net als een wolk uit waterdruppeltjes. De windsnelheden bij een windhoos kunnen zeer lokaal oplopen tot enkele honderden kilometers per uur en de passage van een hoos gaat gepaard met een enorm lawaai. Een beginnende windhoos waarbij de de slurf de grond (nog) niet raakt, noemt men een funnel of tuba.

Gemiddeld enkele malen per jaar veroorzaken windhozen zeer plaatselijk een enorme ravage. Vaak worden zware windstoten, die ook veel schade aanrichten, aangezien voor windhozen. Of werkelijk sprake is geweest van een hoos kan in de regel pas achteraf worden vastgesteld aan de hand van verslagen van ooggetuigen en de aard van de schade.

Ontstaan[bewerken]

Windhozen zijn moeilijk voorspelbaar, maar de weersomstandigheden waarbij ze het meest voorkomen zijn wel te karakteriseren. De verschillen in temperatuur en vochtigheid tussen de lucht aan het aardoppervlak en op grote hoogte in de atmosfeer moeten heel groot zijn. Bovendien moet op zo'n 10 kilometer hoogte een zeer sterke wind staan (straalstroom). In een dergelijke situatie ontstaan de enorme buienwolken die hozen kunnen bevatten.

In de nazomer en het najaar ontstaan de meeste buien boven de relatief warme zee of meer. Hozen die bij buien boven water optreden en het land niet bereiken worden waterhozen genoemd. Onweersbuien kunnen behalve windhozen en waterhozen ook catastrofale valwinden veroorzaken.

Kracht[bewerken]

De kracht van een windhoos wordt uitgedrukt in de schaal van Fujita: lopend van EF0 voor een lichte tot EF5 voor een catastrofale hoos. De schadeklasse zegt niet alles over het gevaar. In een caravan of tent is men kwetsbaarder dan in een gebouw. Zo waren er op Ameland zowel op 11 augustus 1972 (4 doden) als op 17 augustus 1992 (1 dode) slachtoffers te betreuren toen een windhoos over een camping trok.

In 1981 is er zelfs een Fokker F28 (NLM Cityhopper-vlucht 431) ter plaatse van Moerdijk neergestort toen deze door een windhoos vloog. De rechtervleugel werd blootgesteld aan tegenovergestelde krachten van +6,8G en -3,7G. In totaal ruim rond de 10G, terwijl de vleugel maar ontworpen was voor 4G. Hierdoor scheurde de betreffende vleugel af.[1] Hierbij overleden alle 17 inzittenden.

Tornado[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Tornado (wervelwind) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Een zware windhoos wordt tornado genoemd. De kans dat een gebied in Noordwest-Europa wordt getroffen door een tornado is zeer klein. Tornado's, die in vergelijking met windhozen aanzienlijke schade kunnen aanrichten, zijn hier heel zeldzaam en het gebied waarin ze optreden is meestal niet groter dan een smalle baan van twee tot enige tientallen kilometers lengte en enkele honderden meters breedte. In het Engels wordt het woord tornado overigens op windhozen van alle sterktes toegepast.

Windhozen in Nederland en België[bewerken]

In België komen naar schatting 10 windhozen per jaar voor, terwijl in Nederland er naar schatting zo'n 35 windhozen per jaar voorkomen die soms aanzienlijke schade veroorzaken[2]. In Nederland komt dit neer op 8,4 tornado's per 10.000 km2 per jaar. Ter vergelijking: in Florida bedraagt dit 3,6 tornado's per 10.000 km2 per jaar[3]. In Nederland zijn windhozen hoofdzakelijk zwak in vergelijking met de tornado's die in Amerika voorkomen. Hieronder een aantal voorbeelden van opmerkelijke windhozen in Nederland:

Oldebroek (1987)

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]