Zbygniew Prlwytzkofsky

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Zbygniew Prlwytzkofsky
Strippersonage
Stripreeks Bommelsaga
Introductie Het monster van Loch Ness, 1947
Kenmerken geleerde (stadsfenomenoloog), groot waarnemer
Lijst van personages uit Tom Poes
Portaal  Portaalicoon   Strip

Professor Zbygniew Prlwytzkofsky (in andere bronnen ook wel Prlwytzkofski) is een stripfiguur in de Bommelsaga, geschreven en getekend door Marten Toonder. Prlwytzkofsky doet zijn intrede in Het monster van Loch Ness, een verhaal uit 1947.

Hij is een van de weinige figuren in de Tom Poes-verhalen die geen antropomorf dier is, maar een menselijke gestalte heeft. Andere voorbeelden zijn Terpen Tijn, Hocus P. Pas en de Zwarte Zwadderneel.

Verhaallijnen[bewerken | bron bewerken]

Prlwytzkofsky is een geleerde die grotendeels spreekt in pseudo-germanismen, zoals met het gebruik van het lidwoord "der" in plaats van "de" en van het voltooid deelwoord "ingeladen" als hij "uitgenodigd" bedoelt. Hij gebruikt vaak een merkwaardig tussenwerpsel: praw!. Heer Bommel noemt hij steevast "Der Boml". De meeste bewoners van Rommeldam hebben moeite zijn naam goed te onthouden; het wordt vaak iets als "Prillewiets" of "Plofski".

Zijn wetenschappelijke stijl is ongeorganiseerd en waarnemend in de zin dat alles geteld en gemeten wordt. Het gaat hem altijd om de wetenschap en nimmer om het geldelijk gewin, zoals bij Sickbock het geval is. Prlwytzkofsky is hierin de tegenpool van professor Sickbock. Deze heeft geen hoge dunk van hem; hij duidde Prlwytzkofsky eens aan als "die onderwijzer hier ter stede".

Hoogst zelden kan een wetenschappelijke conclusie aan zijn waarnemingen verbonden worden, hoewel hij wel degelijk (in De verdwenen heer) een ontdekking heeft geclaimd, namelijk het element prlwytzium. In hetzelfde verhaal stelt hij ook de bijbehorende antistof ter beschikking aan Tom Poes. In De vrezelijke krakken toont hij grote daadkracht door de werkzame stof van sufkervel te isoleren en het tegengif samen te stellen.

Sociaal gezien is hij een hork, die zijn naaste omgeving niet serieus neemt, met name zijn assistent Alexander Pieps. Door de manier waarop hij zich uitdrukt, kan eigenlijk niemand hem volgen, behalve soms Tom Poes, als die er iets praktisch bruikbaars uit weet te pikken. Bij tegenslag kan Prlwytzkofsky in grote woede ontsteken; hij vertrapt daarbij met enige regelmaat zijn hoge hoed.

In Het kukel wordt tot zijn grote woede zijn kukel gemeten, dat min blijkt te zijn.

In latere verhalen is hij vooral stads-fenomenoloog en werkzaam op het stadslaboratorium, waar hij in opdracht van de Rommeldamse overheid opdrachten uitvoert.

De figuur is waarschijnlijk door Marten Toonder ontleend aan de figuur de 'Professor', die voorkomt in de door Rudolph Dirks vanaf 1918 getekende strip 'The Captain and the Kids', ter vervanging van zijn beroemde 'Katzenjammer Kids'. Deze 'Professor' lijkt niet alleen qua tekening als twee druppels water op Prlwytzkofsky, maar zelfs in zijn taalgebruik. De Nederlandse versie van deze strip kwam vanaf nummer 1 van jaargang 4, tot het laatste nummer, trouwens voor in het Tom Poes Weekblad.

Citaten[bewerken | bron bewerken]

  • "Praw! Der hemeldonderweder".
  • "Dit is alles ja gans onwetenschappelijk."
  • "Ik benodig der onderstutting der politie-behoorde!" (in 'De weetmuts', 1975)