Markies de Canteclaer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Querulijn Xaverius, Markies de Canteclaer van Barneveldt
Strippersonage
Stripreeks Bommelsaga
Introductie Tom Poes en de watergeest
Kenmerken markies, verarmde adel maar gevoelig voor status, dichter
Lijst van personages uit Tom Poes
Portaal  Portaalicoon   Strip

Querulijn Xaverius, Markies de Canteclaer van Barneveldt (ook wel de Cantecler, tevens komt de Barneveldt voor) is een stripfiguur in de Nederlandse stripreeks Tom Poes, ook bekend als de Bommelsaga, geschreven en getekend door Marten Toonder. Hij is een hooghartige haan die beweert van adel te zijn en erg neerkijkt op zijn omgeving. Zijn vaste attribuut is een lorgnet.[1]

Oorsprong[bewerken]

Markies de Canteclaer maakte zijn intrede in het verhaal Tom Poes en de watergeest uit 1947. Hij woont in een buiten, niet ver van Bommelstein. Zijn stamslot Troebeloo heeft hij aan de gemeente Rommeldam in bruikleen gegeven.[2] Hij pretendeert van adel te zijn, maar net zomin als bij heer Bommel zijn hiervoor aanwijzingen te vinden in de Bommelsaga.[3]

Personage[bewerken]

De markies koestert een tamelijk diepe verachting jegens iedereen die niet van zijn stand is. Met name zijn buurman (meestal aangeduid als: "deze, eh... Bommel") moet het nogal eens ontgelden. Desondanks zoekt heer Ollie in zijn stille strijd vaak bijval van zijn elitaire buurman. Wanneer hij rept over "Heren van onze stand" wordt geantwoord met "Ik ken uw stand niet zo, eh... Bommel." Tijdens een ruzie over stenen, die Heer Bommel aan zijn land toeschrijft en de markies als de Canteclaericale steencirkel identificeert, laait het klasseverschil hoog op. Wanneer Heer Bommel zegt "Een heer weet toch zeker wel, welke stenen er op zijn land liggen?!", antwoordt de markies met "Een heer wel".[4] Bij andere gelegenheden schaart hij heer Ollie onder het door hem verafschuwde plebs, crapuul, janhagel of grauw. Ook Bommelstein, het voorvaderlijke kasteel van Heer Bommel, is de markies een doorn in het oog.

Zijn leefgewoonten en uitspraken zijn door het Franse leven en de Franse taal geïnspireerd. Vetes vecht hij dan ook het liefst met de sabel of het pistool uit of hij stuurt zijn butlers met een opdracht. Zijn afschuw laat hij merken door kreten als "fi donc", zijn (afkeurende) verbazing door "parbleu" of "tiens". Hij spreekt een ander meestal aan met "amice" (geen Frans maar een Latijns woord).

Tot zijn voornaamste bezigheden hoort het schrijven van gedichten in de trant van Tachtiger Jacques Perk, waarmee hij in het algemeen weinig gehoor trekt. De verloedering van de dichtkunst in het verhaal De muzenis moet hem dan ook wel ernstig geraakt hebben. Ook verdoet hij zijn tijd vaak met het knippen van zijn haag. In het maatschappelijk leven is hij eigenaar van de rederij die kapitein Wal Rus met zijn goede schip de Albatros onder contract heeft. Hij wordt regelmatig geplaagd door migraine.

Hanezang en Vleugeljaren zijn gedichtenbundels van Querulijn Xaverius, Markies de Canteclaer van Barneveldt, bezorgd door Marten Toonder.

Naast de dichtkunst heeft de esoterie zijn warme aandacht. Na afloop van de verhalen De vuur-salamander en Het spook van Bommelstein, is zijn waardering voor zijn buurman Bommel dan ook stilaan gestegen.

Citaten[bewerken]

  • "Deze stuitende figuur is niets te dol."
  • "De aarde wordt steeds platter. Een schijf, bewoond door rapalje en botteriken."
  • "Waarom bedrijft ge die platte grollen toch niet elders, amice?"

Gedichten[bewerken]

Aanhalingsteken openen
Straks gaan de dagen weder lengen
En knoppen bersten juichend in mijn gaard’
Laat ons dan een dronk uitbrengen
Op hem die ’t erf der vaad’ren trouw bewaart!
Alle rozen zijn vannacht vergaan
En de dageraad bracht regen
Die nu ritselt in mijn oprijlaan
Laci, ik kan er niet meer tegen
Een natte wind beweegt de blaad’ren
Die stervend naar het asfalt zijgen
In mij weent het bloed der vaad’ren
Want het is uit! Mijn stem moet zwijgen!
Aanhalingsteken sluiten

Publicaties[bewerken]

Uitgeverij De Bezige Bij heeft uiteindelijk twee bundels van zijn hand gepubliceerd:

  • Hanezang. Poëmen van Querulijn Xaverius, Markies de Canteclaer van Barneveldt, bijeengelezen door Marten Toonder, 1987
  • Vleugeljaren. Poëmen van Querulijn Xaverius, Markies de Canteclaer van Barneveldt, bijeengelezen door Marten Toonder, 1989

In 1997 verscheen bij dezelfde uitgeverij een verzamelbundel:

  • De verzamelde poëmen. Waarin opgenomen Vleugeljaren en Hanezang, vermeerderd met herontdekt ongepubliceerd werk. Querulijn Xaverius Markies de Canteclaer van Barneveldt. Bezorgd door Marten Toonder; met een nawoord van Martin van Amerongen