Donald Duck (weekblad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Donald Duck
Genre stripblad
Doelgroep(en) kinderen
Frequentie wekelijks
Eerste editie 25 oktober 1952
Land(en) Nederland
België
Luxemburg
Frankrijk
Griekenland
Italië
Oostenrijk
Portugal
Spanje
Uitgeverij(en) De Geïllustreerde Pers N.V.
Oberon b.v.
De Geïllustreerde Pers B.V.
VNU Uitgevers
Sanoma Uitgevers
Andere versie(s) Duck Out
Donald Duck Extra
Donald Duck Junior
Donald Duck Pocket
Katrien
ISSN 0165-1293
Website
Portaal  Portaalicoon   Media

Donald Duck is een wekelijks verschijnend, Nederlands tijdschrift met stripverhalen van Walt Disney-figuren, met name Donald Duck. Het weekblad wordt uitgegeven in de Benelux door Sanoma Uitgevers. Voormalige uitgevers waren De Geïllustreerde Pers, Oberon en VNU Uitgevers. De huidige hoofdredactie is in handen van Joan Lommen en Dimitri Heikamp.

Geschiedenis[bewerken]

De Nederlandse versie van Donald Duck kwam op 25 oktober 1952 op de markt. In het buitenland was er al langer een maand- of weekblad zoals Topolino in Italië, Anders And & Co in Denemarken, Micky Maus in Duitsland en Walt Disney's Comics and Stories in Amerika. Het eerste nummer werd uitgegeven door Margriet en werd bij elk gezin afgeleverd. Dit eerste nummer was voor de helft in kleur en voor de andere helft in zwart-wit en had 24 pagina's. Het bevatte het verhaal Donald Duck als brandweerman en een verhaal van Wolfje. Abonnees van het tijdschrift Margriet kregen de kans voor 15 cent per nummer ook wekelijks de Donald Duck te ontvangen.

Bij de eerste nummers waren de pagina's afwisselend in kleur en zwart-wit. Nummer 10 uit 1954 was het eerste nummer dat geheel in kleur werd uitgegeven. Eind 1958 kwam het eerste blad met 32 pagina's uit. In 1989 werd de Donald Duck 40 pagina's. Ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan in (2002) werd het aantal verhoogd tot 44 pagina's.

Regelmatig werden er dikkere nummers uitgegeven. Zo was het feestnummer van 1977 om te vieren dat Donald Duck 25 jaar bestond maar liefst 84 pagina's dik. Het jubileumnummer van 1987 telde 64 pagina's.[noten 1] Het jubileumnummer van 1992 telde slechts twee pagina's extra, maar bevatte wel een gratis extra nummer.

In 1971 kwam het 1000e nummer uit, in 1991 het 2000e.[noten 2] In 2000 verscheen het 2500e nummer, in 2010 het 3000e (nummer 14).

Een stapel ingebonden exemplaren van weekblad Donald Duck

Steevast is de Donald Duck voorzien van de aankondiging: Een vrolijk weekblad, al wordt vrolijk soms vervangen door een ander bijvoegelijk naamwoord dat bij het thema van de uitgave past.

Oplagecijfers[bewerken]

Totaal betaalde gerichte oplage volgens HOI, Instituut voor Media Auditing.

  • 1970: 365.961
  • 1980: 457.398
  • 1990: 341.915
  • 2000: 335.205
  • 2010: 307.855
  • 2011: 299.432[1]
  • 2012: 283.437[2]

Lezers[bewerken]

In een studie door Nationaal Onderzoek Multimedia uit 2014 naar het lezen van tijdschriften onder kinderen in de leeftijdsgroep 6-12 jaar in het afgelopen jaar, was Donald Duck (81%) het meest gelezen tijdschrift, en Donald Duck Extra (44%) nam de tweede plaats in, voor Kidsweek (33%), Nickelodeon Magazine (33%), Tina (25%) en National Geographic Junior (33%).[3] In 2014 werd het gelezen door 1,6 miljoen Nederlanders van 13 jaar of ouder, waaronder 940.000 mannen en 660.000 vrouwen.[4] In 2008 was het het meest gelezen tijdschrift onder Nederlandse studenten (10%).[5][6]

Huidige hoofdrolspelers in het weekblad[bewerken]

1rightarrow blue.svg Voor alle personages uit Donald Duck: Lijst van Donald Duck-personages.

Stripverhalen in het weekblad[bewerken]

1rightarrow blue.svg Voor een lijst van vervolgverhalen in het weekblad, zie: Lijst van vervolgverhalen in de Donald Duck

De verhalen spelen zich op verschillende plaatsen af, zoals in Duckstad, Gansdorp of Puindorp, bij het indianenkamp van de Rondbuiken en in het Duckstadse Bos.

Hoe de familie Duck zich verhoudt tot andere families in Duckstad is te zien op de stamboom die is getekend door Keno Don Rosa voor de serie De jonge jaren van Oom Dagobert. Voor het Nederlandse weekblad is de stamboom nagetekend door Michel Nadorp. Deze stamboom zat als extraatje in Donald Duck 23 1995 en bij Oom Dagobert, avonturen van een steenrijke eend deel 53. De stamboom is ook te bekijken op de website van Donald Duck.[7]

Andere verhalen en series in het weekblad[bewerken]

Naast stripverhalen bevat de Donald Duck ook korte verhalen van bijvoorbeeld Bouke Jagt en vervolgverhalen van bijvoorbeeld Paul Biegel, een brievenbus, een moppenpagina en informatieve pagina's over dieren, spreekwoorden of de geschiedenis. Zo is de Nederlandse geschiedenis verteld in de vorm van een stripverhaal in de serie Van Nul tot Nu.

Sinds 1969 verschijnt er een paar keer per jaar ook een krant in de Donald Duck, de Duckstadkrant, vol met nieuwtjes uit Duckstad. Deze krant verwijst regelmatig naar stripverhalen in hetzelfde blad.[noten 3]

In de verhalen komen ook verschillende andere kranten voor, bijvoorbeeld het Eendhovensch Dagblad en de Snaterbode.

Tekenaars[bewerken]

Bekende Nederlandse tekenaars van de Donald Duck zijn:

Bekende buitenlandse tekenaars van Donald Duck zijn:

Codes in de stripverhalen[bewerken]

In alle verhalen van Donald Duck en andere Disney-figuren staat een code, bijvoorbeeld H99105. Dit betekent dat het een Nederlands verhaal is uit 1999 en dat het het 105e verhaal is van dat jaar. Een "H" wil niet altijd zeggen dat de strip in Nederland (Holland) is gemaakt, deze worden ook getekend in de Comicup-studio in Spanje. Een "D" betekent dat het uit Denemarken komt, "WDC" staat voor Walt Disney Comics and Stories, het Amerikaanse maandblad. Een "S" betekent dat het een Amerikaans verhaal is, speciaal gemaakt voor de buitenlandse markt en een "I" dat het verhaal uit Italië komt. "E"-verhalen komen uit Frankrijk ("E" staat voor 'Europe'.)

Easter eggs[bewerken]

Een easter egg (Engels voor paasei) is een grap of een verborgen boodschap die in een computerprogramma, een film, een website, een game, een dvd of in een boek is verwerkt. In sommige strips van Donald Duck is zo'n easter egg te vinden. Dit is meestal het hoofd van Mickey Mouse, veelal in verhalen van de Amerikaanse striptekenaar Don Rosa.

Uitgaven buiten het weekblad[bewerken]

Naast het weekblad Donald Duck verschenen er ook andere uitgaven met Disney-figuren in Nederland. In 1971 begon men met de eerste serie pockets, deels in kleur en deels zwart-wit. Deze werd stopgezet in 1975, maar werd in 1977 hervat met een tweede serie. Deze stopte in 1991 om plaats te maken voor een pocketserie geheel in kleur die voor het eerst verscheen in 1992. In 1996 verscheen het dikkere broertje van de pockets, de dubbelpocket. Inmiddels staat er bij de pockets op de achterkant ook een tekening net zoals bij de dubbelpockets, geen gezicht maar een echte tekening van de neefjes, oom Dagobert en oom Donald.

In de loop van de tijd zijn er nog verschillende andere pocketreeksen uitgebracht, waaronder de BIG FUN mega pockets (1999-2012) en de mini pocket (2005-2010). Lopende pocketreeksen zijn anno 2013 naast de gewone pockets en dubbelpocket de Dubbelpocket Extra, de Megapocket en de Duckstadpocket.

In 1975 begon de uitgever van Donald Duck een albumserie uit te geven met alleen maar verhalen van Carl Barks, deze serie was zo'n succes dat in 1977 begonnen werd met een zelfde albumserie speciaal voor Carl Barks-verhalen waarin Dagobert Duck een belangrijke rol speelde. Deze series heten respectievelijk De beste verhalen van Donald Duck en Oom Dagobert, avonturen van een steenrijke eend. Sinds nummer 31 werden de verhalen in de Dagobert Duck-albums niet meer geschreven door Carl Barks maar door andere tekenaars en sinds nummer 53 werden er verhalen in gezet van Don Rosa. De Dagobert-reeks stopte in 2006. Het laatste album van De beste verhalen van Donald Duck kwam in 2010 uit.[8]

Vanaf 1984 tot en met 1988 zijn er tevens 19 Donald Duck-stripalbums door uitgeverij Oberon uitgebracht onder de noemer Donald Duck Dubbelalbums. De naam heeft betrekking op de dikte van het album. Een normaal album heeft rond de 45 pagina's aan materiaal. De dubbelalbums beslaan 96 pagina's. Dit wordt ook benadrukt op de voorkant met een merkteken welke de tekst "96 pagina's dik" bevat.

Andere uitgaven zijn de sinds 1987 verschijnende Donald Duck Extra (als opvolger van het blad Stripgoed), dat langere verhalen bevat, en Katrien, dat sinds 1999 verschijnt en speciaal gericht is op meisjes en iedere twee maanden verschijnt.

Verder zijn in de loop der tijd ook andere series uitgebracht waaronder: DuckTales, Disney Comix, Duck Power, en Duck Out.

Eerder verschenen de maandbladen Mickey Maandblad (1977-1989) Willie Wortel's Puzzelparade (1981-1989) en Donald Duck Puzzelparade (1992-1994), maar deze zijn na een aantal jaren stopgezet.

Het weekblad als muze[bewerken]

De impact van het weekblad in de Nederlandse samenleving wordt o.a. verwoord in het werk van diens tekstdichters. Bob Bouber had in 1966 een hitje met het nummer: "Ik wil me Donaldukkie terug" en cabaretier Harrie Jekkers verhaalde over hoe hij en zijn broer streden om elke week als eerste de Donald Duck te lezen. De Nederlandse band Bertus Staigerpaip beschrijft in het gelijknamige lied (een adaptie van het nummer "The Cover of the Rolling Stone" van Dr. Hook) dat het "met een beitje geluk" mogelijk is "op de veurplaat van de Donald Duck" te staan.

Belangrijke data in het weekblad[bewerken]

  • 1-1952: Donald Duck-weekblad begint in oktober aan zijn bestaan als bijlage van de Margriet. Het weekblad heeft elke week 24 pagina's, afgewisseld in kleur en zwart-wit. Dit jaar heeft slechts 10 nummers. In het eerste nummer wordt het verhaal "Donald Duck als brandweerman" gepubliceerd, waarbij de pagina waarop Donald Duck in zijn blootje de straat op rent, wordt weggelaten.
  • 10-1954: Het weekblad verschijnt geheel in kleur. Om dit te vieren wordt de stunt van 1,5 jaar geleden herhaald en krijgt iedereen een extra Donald Duck in kleur.
  • 40-1955: Eerste avontuur van een niet-Disneyfiguur, Tom Poes van Marten Toonder, maakt zijn intrede (vanaf nummer 40, met een aankondiging in nummers 37 en 39).
  • 40-1958: De Donald Duck gaat van 24 naar 32 pagina's.
  • 29-1961: Het blad krijgt een nieuw logo.
  • 4-1963: Introductie van Otto van Drakenstein.
  • 43-1964: Introductie van Diederik Duck en Tobber, de huiskat van Donald Duck.
  • 1-1966: De letters in de balloons in de stripverhalen zijn voortaan geen gedrukte letters meer, maar echte "comic"-letters. Eveneens verschijnt het eerste avontuur met de Smurfen, genaamd De Zwarte Smurfen.
  • 24-1968: De rubriek Oom Donald's Brievenbus wordt een zelfstandige rubriek en wordt vanaf dit nummer op pagina 3 gepubliceerd. Voorheen was deze postrubriek onderdeel van de rubriek Ditjes en datjes van Donald Duck. De brieven van de lezers worden nog niet zelf weergegeven, ze worden alleen gedeeltelijk geciteerd en beantwoord door Oom Donald.
  • 1-1969: De Duckstadkrant begint zijn verschijning in het weekblad.
  • 38-1969: Introductie van Bella Duck (niet te verwarren met Dumbella Duck).
  • 23-1970: Op de voorplaat verdwijnt de subtitel "Een vrolijk weekblad". Vanaf 01-1985 komt deze weer terug.
  • 1971: De eerste serie Donald Duck-pockets verschijnt, half in kleur, half in zwart-wit.
  • 50-1971: Het 1000e nummer van Donald Duck verschijnt.
  • 1972: In dit en het aankomende jaar veel voorplaten van Disneytekenaar Carol Voges. De platen bevatten vaak geen visuele grap, enkel een personage dat een bepaalde pose aanneemt.
  • 1975: Eerste album van De beste verhalen van Donald Duck, een albumserie met alleen maar verhalen van Carl Barks.
  • 1-1975: Het allereerste avontuur van Douwe Dabbert.
  • 1976: Het logo van het weekblad Donald Duck verandert; de letters worden voorzien van een schaduwrand. Laatste album van "Donald Duck en andere verhalen", de uitgaven die nog gaan verschijnen, zullen door Vroom & Dreesmann worden uitgegeven.
  • 1977: Twee jaar nadat de eerste serie pockets stopte begint een nieuwe serie. Weer half in kleur en half in zwart-wit. Er komt ook een stripreeks rondom Dagobert Duck met Carl Barks als auteur. Eveneens verschijnt er een maandblad rondom Mickey Mouse, namelijk Mickey Maandblad.
  • 43-1977: Donald Duck bestaat een kwart eeuw. Om dit te vieren wordt de dikste Donald Duck ooit uitgegeven (80 pagina's). Er verschijnt ook een jubileumboek met daarin de tien nummers uit 1952 als herdruk gebundeld.
  • 1980: In 1980 wordt Oom Donald's Brievenbus twee keer vernieuwd. Vanaf nummer 1, maar ook vanaf nummer 27. De nieuwe brievenbus zal anderhalf jaar blijven bestaan en pas in 1982 worden vernieuwd. Ook wordt de achteropstrip na 26 nummers gewijzigd van Pluto's jonge jaren naar Panchito. In 1981 wordt dit veranderd naar Broer Konijn. Verder keren Tom Poes en Heer Bommel na 11 jaar terug in Donald Duck nummer 34.
  • 1981: Willie Wortel krijgt zijn eigen maandblad Willie Wortel's Puzzelparade. Dit blad zal verschijnen t/m 1989.
  • 1982: Donald Duck bestaat 30 jaar. Er verschijnt een jubileumboek (met zwarte cover) met het beste wat het weekblad tot nu toe heeft voortgebracht. Het boek bevat verhalen van Donald Duck, Mickey Mouse, De Grote Boze Wolf en Broer Konijn, maar ook een puzzelpagina met Douwe Dabbert, een verhaal van Tom Poes en een Duckstadkrant. Bovendien staat er ook het leesverhaal Jonas en Johannes in. Vanaf nummer 35 wordt het jaartal op de voorpagina weergegeven in plaats van onder op de achterkant. Op de achterkant verschijnt vanaf dat nummer voor het eerst een streepjescode.
  • 1-1983: De kapitalen in de balloons worden grotendeels in het weekblad vervangen door onderkastletters en alleen kapitalen aan het begin van een zin of een naam. In sommige albums blijven de kapitalen nog een tijdje doorgaan (afhankelijk uit welk jaar van het weekblad ze overgenomen zijn). In de pocketreeks blijven de kapitalen tot op heden voortbestaan.
  • 17-1984: Donald Duck zelf bestaat 50 jaar en dat wordt gevierd in zijn weekblad. De letters van het Donald Duck-logo krijgen vanaf nr. 1 een extra rand mee; dit wordt tot op heden gehandhaafd. Ook Donald Duck 51 van 1975 had al zo'n logo. Er verschijnt een nieuwe albumreeks met als titel Donald Duck Dubbelalbum, met daarin verhalen van Donald Duck, Mickey Mouse en Goofy en De Grote/Kleine Boze Wolf. De reeks loopt een aantal jaren en er verschijnen 19 delen.
  • 01-1985: Op de voorplaat wordt de subtitel "Een vrolijk weekblad" weer vermeld. Er verschijnt een nieuwe albumreeks Donald Duck's Stripparade (op de eerste uitgave staat nog Stripparade vermeld). De uitgaven lijken qua papiersoort op de reeks Donald Duck en andere verhalen van Vroom & Dreesmann zij het dat Stripparade slechts 192 pagina's dik is. De reeks is geen lang leven beschoren. Er verschijnen in dit en het volgende jaar slechts drie delen.
  • 1986: Na een tijdje te zijn weggeweest worden er weer verhalen van Tom Poes en Ollie B. Bommel gepubliceerd. Het betreft hier geschilderde verhalen die eerder in Revue zijn verschenen.
  • 1987: Donald Duck Extra is de nieuwe naam van het blad Stripgoed, dat voornamelijk Italiaanse stripverhalen publiceerde.
  • 1-1989: Donald Duck heeft voortaan 40 bladzijden. Mickey Maandblad wordt opgeheven. Wel verschijnen er nog twee nummers van Mickey Mouse presenteert, maar daarna valt definitief het doek voor een eigen tijdschrift voor Mickey.
  • 6-1991: Het 2000e nummer verschijnt.
  • 43-1992: Donald Duck-weekblad viert zijn 40-jarig bestaan. Bij het feestnummer wordt een extra nummer uitgegeven en er vindt een prijsvraag plaats.
  • 1992: De tweede serie pockets stopt om plaats te maken voor de derde serie die in zijn geheel in kleur verschijnt.
  • 1994: Donald wordt 60, met veel aandacht in het weekblad.
  • 1996: De eerste Donald Duck Dubbelpocket verschijnt.
  • 1999: De uitgeverij van Donald Duck begint met een zustertijdschrift voor Donald Duck getiteld Katrien, genoemd naar Donalds vriendin, met vooral verhalen van Donalds neefjes Kwik, Kwek en Kwak en Katriens nichtjes Lizzy, Juultje en Babetje.
  • 36-2000: Het 2500e nummer verschijnt. Alle abonnees ontvangen als cadeau een herdruk van de eerste aflevering uit 1952.
  • 43-2002: Donald Duck-weekblad bestaat 50 jaar. Dat wordt gevierd met een grote prijsvraag in vier delen en het feestnummer telt 50 bladzijden.
  • 1-2003: Donald Duck gaat van 40 naar 44 pagina's.
  • 47-2003: Mickey wordt 75 jaar. Veel aandacht hiervoor in het weekblad, zelfs een speciaal nummer.
  • 24-2004: Donald Duck zelf wordt 70 jaar. Ook weer met veel aandacht in het weekblad.
  • 33-2007: Dagobert Duck trad 60 jaar geleden voor het eerst op in een stripverhaal. Om dit te vieren komt er een speciaal stripalbum uit en wordt er in de Donald Duck een prijsvraag uitgeschreven.
  • 2007: Donald Duck-weekblad bestaat 55 jaar in Nederland. Ter gelegenheid van deze verjaardag verschijnt er een speciale uitgave waarin Donald Duck, oom Dagobert en de neefjes een avontuur beleven in Amsterdam.
  • 47-2008: Mickey Mouse bestaat 80 jaar. Veel aandacht hiervoor in het weekblad.
  • 24-2009: Donald Duck bestaat 75 jaar. In dit nummer verdwijnt hij na een explosie bij Willie Wortel. Het gehele nummer en het volgende nummer gaan over zijn verdwijning.
  • 14-2010: Het 3000ste nummer verschijnt.
  • 2012: Het weekblad bestaat 60 jaar. Ter ere van het 60-jarig jubileum maakt Donald Duck een rondreis door alle twaalf de Nederlandse provincies:
Provincie weeknummer verschijningsdatum
Friesland 4 20 januari 2012
Noord-Brabant 8 17 februari 2012
Limburg 12 16 maart 2012
Zuid-Holland 17 20 april 2012
Drenthe 21 18 mei 2012
Noord-Holland 25 15 juni 2012
Gelderland 29 12 juli 2012
Utrecht 34 17 augustus 2012
Zeeland 39 21 september 2012
Groningen 43 19 oktober 2012
Flevoland 47 16 november 2012
Overijssel 52 21 december 2012

Uitgevers[bewerken]

Donald Duck is uitgegeven door verschillende uitgevers, waarvan de in Haarlem gevestigde uitgeverij Oberon (een speciale uitgever voor stripverhalen voor de jeugd) waarschijnlijk wel de bekendste was. Toen deze uitgever in de jaren zeventig en tachtig de Donald Duck uitgaf, gaf Oberon daarnaast nog veel meer bladen uit, zoals Eppo, Tina en Bobo. Ook gaf ze diverse stripreeksen uit, zowel onder de vlag van het weekblad Donald Duck als van de Eppo. In een interview in 2008 zei hoofdredacteur Thom Roep dat er meer dan 300.000 abonnees zijn. Ook blijkt dat de Donald Duck het meest gelezen blad onder Nederlandse studenten is.

Uitgevers van de Donald Duck waren:

  • De Geïllustreerde Pers NV
  • Oberon b.v. Haarlem (1972 t/m 21/1990)
  • De Geïllustreerde Pers BV
  • VNU Uitgevers
  • Sanoma Media (2002-heden)

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties

Noten

  1. Dit bevatte een speciaal verhaal van Carl Barks waar dinosauriërs in voorkwamen.
  2. In het hoofdverhaal van dit nummer wordt Donald bij wijze van reclamestunt tot "Kerel 2000" verkozen.
  3. De nummering van de jaartallen in de Nederlandse uitgave van het weekblad Donald Duck klopte het aantal jaar niet, iets wat pas bekend werd na de viering van het twintigjarige jubileum van de krant. Na jaargang 13 (1981) van de Duckstadkrant werd de volgende jaargang weer als jaargang 12 genummerd, waarna verkeerd werd doorgeteld tot en met 1988. Jaargang 1989 werd daarop als 20e jaargang genummerd, terwijl het eigenlijk de 21e was. Vanaf 1991 klopte de nummering weer, zie inducks.org inducks.org.

Referenties