Zichen-Zussen-Bolder

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zichen-Zussen-Bolder
Deelgemeente in België Vlag van België
Zichen-Zussen-Bolder
Zichen-Zussen-Bolder
Situering
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Limburg Limburg
Gemeente Vlag Riemst Riemst
Coördinaten 50° 48′ NB, 5° 37′ OL
Algemeen
Oppervlakte 7,04 km²
Inwoners (2016) 3163 (449 inw./km²)
Overig
Postcode 3770
Netnummer 012
Detailkaart
Zichen-Zussen-Bolder
Zichen-Zussen-Bolder
Portaal  Portaalicoon   België

Zichen-Zussen-Bolder is een deelgemeente in de Belgische gemeente Riemst die bestaat uit drie vlak bij elkaar gelegen kerkdorpen: Zichen, Zussen en Bolder. Zichen-Zussen-Bolder ligt in de streek Droog-Haspengouw. In het dorp bevinden zich de kerken de Sint-Genovevakerk en de Sint-Pieterskerk.

De Sint-Pieter en Laurentiuskerk van Zichen en Bolder

Geschiedenis[bewerken]

Zichen-Zussen-Bolder is een samenvoeging van de namen van drie voormalige gemeenten en is een vroegere kantonhoofdplaats. In de huidige vorm ontstond deze plaats op 9 januari 1796. De plaatsen Zichen en Zussen worden in 1139 voor het eerst genoemd als heerlijkheden. In de 14e eeuw liet de familie Van der Marck een burcht bouwen midden tussen de twee plaatsen ter plaatse van de latere Burchtstraat. Op 15 december 1482 werden de Maastrichtenaren verslagen door Luikse strijders onder aanvoering van Everhard van der Marck. Bij dit als de slag van Zichen bekende gevecht vielen zo'n 500 doden. Op 7 september 1842 werden Zichen en Zussen twee afzonderlijke parochies.

De vele uit mergelzandsteen opgetrokken boerderijen benadrukken het landelijke, agrarische karakter van dit dorp. Door uitbreiding van de bewoning zijn de drie kernen die samen het dorp vormen ook tot één urbanistisch geheel vergroeid. De kern Zussen heeft zich vooral naar het oosten toe uitgebreid, Zichen heeft zich periferisch ontwikkeld en Bolder groeide aan via bestaande wegen en nieuwe woonstraten. De verbouwing verdichtte zich voornamelijk langs de in 1833 aangelegde Visésteenweg (N671). Hierdoor ontstond langs deze weg lintbebouwing. Wel zijn in alle drie de voormalige kernen nog de centra te herkennen.

Het dorp mag zich met stip de meest muzikale deelgemeente van Riemst noemen. Getuigen hiervan de 4 muziekvereningen. In Zussen werd in 1897 de Fanfare Broederband, later omgevormd tot harmonie en in de volksmond beter bekend als de Fritsen. In 1899 werd diezelfde parochie het zangkoor Vreugd in Deugd omgevormd tot harmonie, beter bekend als de Dorussen. In Zichen was ondertussen de Fanfare De Werkmanszonen als sinds 1896 actief, beter bekend als de Gèèl. In 1924 werd de socialistische Harmonie De Volksgalm, beter bekend als de Rooi.

Groeves[bewerken]

Deze gemeente is gebouwd op kalksteen. Eeuwenlang werd deze steen gewonnen als bouwmateriaal; eerst bovengronds en later ook ondergronds. Dit leverde een gangenstelsel op van in totaal zo’n 300 kilometer. Doordat de ondergrond hier uit bijna zuivere kalksteen bestaat, mag strikt genomen niet gesproken worden over mergel. Het gegraven gangenstelsel wordt in de volksmond echter steevast “mergelgrotten” genoemd. Op de wanden van de gangen – die soms wel 10 meter hoog zijn – zijn vele tekeningen aangetroffen. De oudste hiervan dateren uit 1468. In de Tweede Wereldoorlog heeft het gangenstelsel dienstgedaan als schuilkelder. De gangen in Zichen en Kanne zijn onder begeleiding van een gids te bezoeken.

Champignonkwekerijen[bewerken]

Het unieke klimaat in het gangenstelsel maakt dit zeer geschikt voor de champignonteelt. In de eerste helft van de 20ste eeuw stond het dorp dan ook vooral bekend door de vele kwekerijen in het ondergronds labyrint. Een groot deel van de inwoners van het dorp vond werk in deze kwekerijen. Op 23 december 1958 stortte champignonkwekerij de Roosburg in. Bij deze ramp kwamen 18 mensen om het leven. Na dit drama werd geleidelijk aan overgeschakeld op bovengrondse teelt in loodsen. Mede naar aanleiding van de Roosburgramp en een aantal kleinere incidenten werd in het midden van dejaren ’80 de Dienst van het Mijnwezen belast met het in kaart brengen van het gangenstelsel. Waar de gangen onder bewoond gebied zwakheden vertoonden werden ze verstevigd.

Dialect[bewerken]

Het Zichen-Zussen-Bolders zou, volgens een studie van de dialectoloog José Cajot (2011), het klankrijkste (50 verschillende klanken) dialect ter wereld zijn.

Externe link[bewerken]