't Zandt (Loppersum)
 |
|||
  |
|||
|
|
|||
| Provincie |  Groningen |
||
| Gemeente |  Loppersum |
||
| Coördinaten | 53°21'N 6°46'E | ||
|
|
|||
| Inwoners (1-1-2006) | 867 | ||
|
|||
't Zandt (Gronings: 't Zaandt) is een klein dorp in de gemeente Loppersum in de provincie Groningen, Nederland. Tot 1990 was 't Zandt een zelfstandige gemeente.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
Het dorp is ontstaan als dijkdorp na de inpoldering van de voormalige Fivelboezem in de veertiende eeuw door monniken van het klooster Bloemhof. De naam verwijst naar een zandrug in de oude boezem. Dorpsbewoners wonen niet ín 't Zandt, maar óp 't Zandt.
De hervormde kerk van 't Zandt dateert uit de 13e eeuw en was oorspronkelijk gewijd aan de Maria. De kerk heeft een eveneens 13e-eeuwse vrijstaande toren met houten spits.
Een opmerkelijk pand in het dorp (op het voormalige grondgebied van het dorp Leermens), is de zogenaamde sarrieshut bij Ter Horn. Deze hoorde bij de voormalige molen, de Leermenstermolen. Deze molen is in 1957 afgebroken, één roede ging naar een molen te Warffum. Bij iedere korenmolen in de provincie Groningen stond vroeger een sarrieshut. Dat was de woning van de chercher, de ambtenaar die belast was met de controle op de belasting op het gemaal. Het woord Chercher werd verbasterd tot sarries.
Even buiten het dorp ligt de boerderij Alberdaheerd. Hier stond vroeger een borg die bewoond werd door het geslacht Alberda. De borg is verdwenen, maar het borgterrein, met gracht, oprijlaan en bomen, is nog aanwezig. Tegenwoordig bevindt zich hier een sierviskwekerij. Een andere borg was de borg Ompteda, gelegen aan rechterhand van de weg naar Spijk, die in 1750 werd afgebroken.
't Zandt is gebouwd op een zandplaat die al bestond in de tijd dat de dijk op de lijn Godlinze, Schatsborg, Zeerijp als zeewering het achterland tegen het water beschermde. in die tijd liepen wadlopers al van de dijk naar de zandplaat en terug. Ze droegen stokken om de prielen makkelijker over te steken. Later hadden de wadlopers mooie wandelstokken. Vandaar de naam van de inwoners van 't Zandt "'t Zandster Handstokken".
|
[bewerken] Brandstichtingen
In het najaar van 2007 vond een reeks brandstichtingen plaats in 't Zandt. Meerdere leegstaande woningen en schuurtjes gingen in vlammen op, waardoor angst ontstond onder de bewoners. Er werd een 24-uurs politiepost in het dorp gestationeerd, die het dorp in de gaten moest houden. Een pikant detail was dat de lokale brandweer eerder opgeheven was wegens bezuinigingen. De brandstichtingen trokken veel media-aandacht; in de berichtgeving werd vaak gesproken over "de pyromaan van 't Zandt".
Op 18 december 2007 werd een twintigjarige inwoner van het dorp aangehouden, die door de politie op heterdaad zou zijn betrapt. Zijn even oude vriendin uit Uithuizen werd eveneens gearresteerd, maar drie dagen later vrijgelaten. Op 7 januari 2008 werd de politiepost in het dorp opgeheven. Op 1 december 2008 werd de verdachte veroordeeld tot 24 maanden gevangenisstraf. De rechtbank achtte één brandstichting, twee pogingen daartoe, het versturen van acht dreigbrieven en het bezit van illegaal vuurwerk bewezen.
Op 12 december 2011 werd Johnny B., "de pyromaan van 't Zandt", wederom aangehouden. Hij werd verdacht van 17 brandstichtingen en 11 inbraken elders in de provincie Groningen, tussen eind 2010 en december 2011. Op 3 mei 2012 werd hij tot vijf jaar cel veroordeeld.
[bewerken] Sport en recreatie
Door deze plaats loopt de Europese wandelroute E9, ter plaatse ook North Sea Trail of Wad- en Wierdenpad geheten. De E9 loopt langs de kust van Portugal naar de Baltische staten.
Verder heeft het dorp nog haar eigen voetbalvereniging, VV 't Zandt en heeft het dorp een schietvereniging en een volleybalvereniging genaamd 'Set Up'.
[bewerken] Voormalige gemeente
De gemeente 't Zandt bestond tot 1990 naast het hoofddorp uit de dorpen, gehuchten en buurtschappen: Eenum, De Groeve, Kolhol, Korendijk, Leermens, Lutjerijp, Oosterwijtwerd, Ter Horn, 't Zandstervoorwerk, Zeerijp en Zijldijk.
[bewerken] Horeca
't Zandt heeft in de loop der jaren enkele horecabedrijven gehad. Vanaf maart 2011 is het dorpshuis nog het enige horecabedrijf in het dorp, nadat in 2010 de kroeg de deuren sloot en in februari 2011 ook jeugdhonk "de Winkel" de deuren moest sluiten.
[bewerken] Bekende Zandtsters
- Loek Vredevoogd (12 juli 1938), Nederlandse onderwijsbestuurder
- Garmt Kieft (1913-1998), Nederlandse politicus voor de ARP.
- Eppe Steenwijk (1901-1958), Nederlands politie-agent en de assistent van de SD'er Robert Lehnhoff.
- Willem Frederik Pastoor (1884-1972), Nederlandse fotograaf.
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe link
 |
Zie de categorie 't Zandt van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
|
Plaatsen, wierden en streken in de gemeente Loppersum | |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Groningen: Steden en dorpen Nederland: Provincies · Gemeenten |
||||||||
