Alice in Wonderland (1951)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Alice in Wonderland
Regie Clyde Geronimi
Wilfred Jackson
Hamilton Luske
Producent Walt Disney
Scenario Winston Hibler
Ted Sears
Bill Peet
Erdman Penner
Joe Rinaldi
Milt Banta
William Cottrell
Dick Kelsey
Joe Grant
Dick Huemer
Del Connell
Tom Oreb
John Walbridge
Hoofdrollen Kathryn Beaumont
Ed Wynn
Richard Haydn
Sterling Holloway
Jerry Colonna
Verna Felton
J. Pat O'Malley
Bill Thompson
Heather Angel
Joseph Kearns
Larry Grey
Queenie Leonard
Dink Trout
Doris Lloyd
James MacDonald
The Mellomen
Don Barclay
Muziek Oliver Wallace
Montage Lloyd L. Richardson
Distributie RKO Radio Pictures
Première 26 juli 1951
Genre Animatie
Speelduur 75 minuten
Taal Engels
Land Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
Budget $ 3.000.000,-
Vervolg alice in wonderland 2012
(en) IMDb-profiel
MovieMeter-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film
Disney

Alice in Wonderland is een Amerikaanse animatiefilm uit 1951, geproduceerd door Walt Disney. Het is een van de bekendste films van Disney. De film is gebaseerd op het boek Alice's Adventures in Wonderland van Lewis Carroll.

Ondanks de slechte, in sommige gevallen zelfs vijandige kritieken die de film oorspronkelijk kreeg van voornamelijk critici uit het Verenigd Koninkrijk, wordt de film vandaag de dag gezien als een van de betere films die Disney ooit heeft gemaakt.

Verhaal[bewerken]

De film begint op het platteland van Engeland, waar Alice, een jong meisje, luistert naar wat haar grotere zus voorleest uit een geschiedenisboek. Ze heeft duidelijk geen interesse in wat haar zus allemaal vertelt. Wanneer ze een wit konijn ziet, ontsnapt ze aan de aandacht van haar zus en volgt het dier een hol onder de grond in. Ze valt in een diep gat en komt terecht bij een deur met een pratende deurknop.

Deze deur geeft toegang tot een wonderlijke wereld, waar niets is wat het lijkt. Alice belandt van de ene bizarre situatie in de andere. Het feit dat vrijwel alles wat ze eet of drinkt ervoor zorgt dat ze groter of kleiner wordt, maakt de situatie alleen maar lastiger. Het enige wezen dat haar nog enigszins lijkt te willen helpen is een pratende kat.

Uiteindelijk belandt Alice bij de hartenkoningin, die de scepter zwaait in dit vreemde land. Ze haalt zich de woede van de koningin op de hals en wordt na een rechtszaak ter dood veroordeeld. Ze kan ontkomen en vlucht terug naar de deur. Dan blijkt dat alles wat ze tot nu toe heeft meegemaakt slechts een droom was. Net op tijd wordt ze door haar zus gewekt en ontsnapt ze zo aan de koningin en haar leger.

Personages[bewerken]

Alice
Alice is een meisje dat houdt van dagdromen en sprookjes. Uiteindelijk komt ze via het Witte Konijn terecht in een wonderlijke wereld, waar ze de andere personages ontmoet.
Deurknop
Na het Witte Konijn is de pratende deurknop de eerste wonderlijke figuur die Alice ontmoet in Wonderland. Via een schrompeldrank verdrinkt Alice bijna in haar eigen plas met tranen en kan ze zodoende door het slot van de pratende deurknop heen die op slot zit.
Dinah
Dinah is de naam van de kat van Alice in de echte wereld. Hij komt dan ook alleen in het begin en op het einde in de tekenfilm voor. Dinah wordt tijdens het theepartijtje bij de Maartse Haas en de Gekke Hoedenmaker nog even aangehaald. Dit resulteert in het feit dat (Alice legt uit dat Dinah haar KAT is) de Zevenslaper wakker wordt en hysterisch gaat lopen schreeuwen.
Dodo
Alice ontmoet op een van haar bizarre avonturen de pijprokende Dodo. De dodo is overigens een uitgestorven dier, dat ooit rondliep op het eiland Mauritius.
Gekke Hoedenmaker (eng. Mad Hatter)
Een hoedenmaker die samen met zijn vriend, de Maartse Haas, elke dag onjaardag (de wonderlandversie van een verjaardag) viert onder het genot van een bizar theekransje.
Hartenkoningin
De hartenkoningin is de baas in Wonderland en regeert met ijzeren vuist. Ze laat mensen om het minste of geringste onthoofden. Ze heeft een heel leger bestaande uit soldaten die lijken op speelkaarten.
Hartenkoning
De Hartenkoning heeft een duidelijk ondergeschikte positie ten opzichte van "zijn vrouw", de Hartenkoningin. Als de Hartenkoningin weer eens vréselijk boos wordt (en daarna eventueel poeslief) of als er een bevel wordt gegeven, zegt hij heel stilletjes en blij: "... En de koning.". Hij neemt het ook een keer op voor Alice: wanneer de Hartenkoningin vindt dat het hoofd van Alice eraf moet, verdedigt de Hartenkoning haar door te zeggen: "Geef haar nog een klein rechtspraakje...".
Kolderkat (eng. Cheshire Cat)
Als iemand het Alice op het einde van de tekenfilm moeilijk maakt, dan is het de kolderkat wel die Alice halverwege de tekenfilm een aantal malen in het donker in het bos tegenkomt. Op het einde, tijdens een spelletje croquet, zorgt hij ervoor dat de Hartenkoningin zo boos wordt op Alice dat ze haar wil onthoofden. Deze mysterieuze kat speelt wel een grote rol in het verhaal.
Maartse Haas (eng. March Hare)
Een antropomorfe haas, en een vriend van de gekke hoedenmaker.
Diedeldie en Diedeldom
Tweelingbroertjes. Alice ontmoet ze in het midden van het verhaal. Zij helpen haar tijdens de rechtspraak.
Wit Konijn
Het Witte Konijn komt direct bij aanvang van alle avonturen in beeld en hij brengt Alice via een konijnenhol in Wonderland. Hij komt overigens in de hele tekenfilm voor. Zo groeit Alice zijn huis uit door middel van een magische wortel waar ze groter en kleiner van wordt; tijdens een croquetspelletje met de Hartenkoning en tijdens de rechtszaak. Maar steeds is het Witte Konijn eigenlijk de aanleiding voor Alice om weer in een nieuw avontuur te stappen.
Zevenslaper(eng. Dormouse)
De Zevenslaper is een echte zevenslaper (ook wel relmuis genoemd). Bij het woord kat "flipt" de Zevenslaper helemaal en wordt pas rustig als er jam op zijn neus wordt gesmeerd. De Zevenslaper komt 2 keer voor in de tekenfilm: één keer bij de Maartse Haas en de Gekke Hoedenmaker op het theepartijtje en één keer tijdens de rechtszaak. Wanneer hij opkomt en een of ander slaapliedje gaat zingen, noemt de hartenkoningin dit het belangrijkste bewijs in de zaak tegen Alice.
Zus van Alice
Alice heeft een stijvere, oudere zus die probeert Alice geschiedenis bij te brengen. Alice is echter helemaal niet geïnteresseerd en heeft bij voorkeur boeken met plaatjes, waarop haar zus zegt: "Mijn lieve kind, er zijn heel veel goede boeken in de wereld zonder platen." Ze komt in het begin van de tekenfilm voor en ook op het einde. Ze maakt ook de laatste "quote" van het toneelstuk door te zeggen tegen de in slaap gevallen Alice: "Alice kom mee, het is tijd voor de thee." Hieruit valt goed op te maken dat het Groot-Brittannië moet voorstellen waar de tekenfilm begint en eindigt.
De zus van Alice symboliseert het serieuze en goede, maar wel saaie en verstandige in het leven. Ze legt Alice overigens geen moraal op.

Rolverdeling[bewerken]

Engels Stem Nederlands Stem
Alice Kathryn Beaumont Alice Annie Almekinders
Alice's Sister Heather Angel Zus van Alice Annet Nieuwenhuyzen
Carpenter J. Pat O'Malley Timmerman Cruys Voorbergh
Caterpillar Richard Haydn Rups -
Cheshire Cat Sterling Holloway Kolderkat Cruys Voorbergh
Dodo Bill Thompson Dodo Louis de Bree
Doorknob Joseph Kearns Deurknop -
King of Hearts Dink Trout Hartenkoning -
Mad Hatter Ed Wynn Gekke Hoedenmaker Wam Heskes
March Hare Jerry Colonna Maartse Haas Harry Bronk
Queen of Hearts Verna Felton Hartenkoningin Marie Hamel
Tweedle Dee J. Pat O'Malley Diedeldie Bob Verstraete
Tweedle Dum J. Pat O'Malley Diedeldom Bob Verstraete
Walrus J. Pat O'Malley Walrus Louis de Bree
White Rabbit Bill Thompson Witte Konijn Jo Walhain
Dinah Mel Blanc
Wonderland Creatures Mel Blanc

Achtergrond[bewerken]

Geschiedenis[bewerken]

De geschiedenis van Alice in Wonderland is terug te voeren naar 1923, toen Disney nog bezig was naam te maken voor zichzelf. Hij maakte toen een filmpje getiteld Alice's Wonderland, waarin een live-action meisje te zien was tussen getekende beelden. Het filmpje sloeg niet aan en Disney liet het project voor wat het was.

Na een onsuccesvolle poging om als filmregisseur aan de slag te gaan in Hollywood, begon Disney samen met zijn broer Roy Disney een animatiestudio. Walts originele Alice-filmpje werd onder andere gebruikt als promotiefilmpje voor deze nieuwe studio. Ditmaal had Disney meer succes, en hij kreeg opdracht een reeks soortgelijke filmpjes te maken die gezamenlijk bekend kwamen te staan als Alice Comedies. In totaal werden er 50 van deze filmpjes gemaakt.

Sinds hij plannen begon te maken voor het produceren van lange speelfilms, koesterde Disney al plannen voor een lange film over Alice in Wonderland. Net als in de korte filmpjes moest deze film een combinatie van live-action en animatie worden. Door uiteenlopende redenen werden deze plannen steeds op de lange baan geschoven. Na het enorme succes van Sneeuwwitje en de zeven dwergen begon Disney in 1938 met Warner Bros. de mogelijkheden te bespreken voor een Alice in Wonderland-film. De productie kwam niet van de grond door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog en het feit dat Disney al had ingestemd met het maken van de film Pinokkio.

Eind jaren 40 pakte Disney de draad voor de film weer op. Inmiddels had hij zijn plannen voor een combinatie van live-action en animatie laten varen, en wilde van de film geheel een animatiefilm maken. Ook moest de nadruk komen te liggen op komedie en muziek.

De uiteindelijke versie van de film volgt de tradities die eerder te zien waren in Fantasia en The Three Caballeros; muziek en beelden staan centraal en het verhaal verdwijnt hierdoor een beetje naar de achtergrond. Lewis Carrolls boek had ook niet echt een duidelijke plot.

Productie[bewerken]

In plaats van de beroemde illustraties van Sir John Tenniel als voorbeeld te nemen, liet Disney minder complexe en meer gestroomlijnde versies ontwerpen van de personages. Tekenaar Mary Blair ontwierp de decors voor de film. Een van de grootste kenmerken van haar tekeningen is het grote gebruik van kleuren.

Om enkele van de bekende verzen en gedichten uit het boek te behouden, huurde Disney componisten en songwriters in om deze teksten om te zetten tot liedjes. Er werden meer dan 30 mogelijke liedjes geschreven voor de film, waarvan veel voor een klein deel in de film zijn verwerkt. In totaal bevat Alice in Wonderland het grootste aantal liedjes voor een Disneyfilm, maar sommige ervan duren slechts enkele seconden. De titelsong werd gecomponeerd door Sammy Fain.

Ontvangst[bewerken]

De veranderingen die Disney had aangebracht in het verhaal vormden een vast punt van kritiek. Zo beschuldigden Britse critici Disney ervan dat hij het boek, dat tot de bekendere Britse literatuur wordt gerekend, had geamerikaniseerd.

Er werden maar weinig kaartjes voor de film verkocht. Bij de oorspronkelijke uitgave in 1951 was de opbrengst dan ook teleurstellend.[1] Mede hierdoor werd de film tijdens Walt Disneys leven niet meer opnieuw in de bioscoop uitgebracht. Wel werd de film af en toe vertoond op televisie, maar altijd in een sterk aangepaste versie van minder dan een uur. Volgens Walt was de film een mislukking omdat het personage Alice een lastig personage was voor het publiek om te leren begrijpen.[2]

Prijzen[bewerken]

De film viel uiteindelijk niet echt goed in de prijzen. Wel leverde hij een paar memorabele nominaties op, waaronder een Oscar in 1952 voor Best Music, Scoring of a Musical Picture door Oliver Wallace en een nominatie voor het prestigieuze filmfestival van Venetië, een Gouden Leeuw voor Clyde Geronimi, Wilfred Jackson en Hamilton Luske.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
Animatiefilms: Sneeuwwitje en de zeven dwergen (1937) · Pinokkio (1940) · Fantasia (1940) · Dombo (1941) · Bambi (1942) · Saludos Amigos (1942) · De Drie Caballeros (1944) · Make Mine Music (1946) · Vrij en Vrolijk (1947) · Melody Time (1948) · De Avonturen van Ichabod en meneer Pad (1949) · Assepoester (1950) · Alice in Wonderland (1951) · Peter Pan (1953) · Lady en de Vagebond (1955) · Doornroosje (1959) · 101 Dalmatiërs (1961) · Merlijn de Tovenaar (1963) · Jungle Boek (1967) · De Aristokatten (1970) · Robin Hood (1973) · Het Grote Verhaal van Winnie de Poeh (1977) · De Reddertjes (1977) · Frank en Frey (1981) · Taran en de Toverketel (1985) · De Speurneuzen (1986) · Het Dappere Broodroostertje (1987) · Oliver & Co. (1988) · De kleine zeemeermin (1989) · De Reddertjes in Kangoeroeland (1990) · Belle en het Beest (1991) · Aladdin (1992) · The Lion King (1994) · Pocahontas (1995) · De Klokkenluider van de Notre Dame (1996) · Hercules (1997) · Mulan (1998) · Tarzan (1999) · Fantasia 2000 (1999) · Keizer Kuzco (2000) · Dinosaur (2000) · Atlantis: De Verzonken Stad (2001) · Lilo & Stitch (2002) · Piratenplaneet (2002) · Brother Bear (2003) · Paniek op de Prairie (2004) · Chicken Little (2005) · Meet the Robinsons (2007) · Bolt (2008) · De prinses en de kikker (2009) · Rapunzel (2010) · Wreck-It Ralph (2012) · Frozen (2013)
Live-action/animatie: The Reluctant Dragon (1941) · Victory Through Air Power (1943) · Melodie van het zuiden (1946) · So Dear to My Heart (1949) · Mary Poppins (1964) · Heksen & Bezemstelen (1971) · Peter en de Draak (1977) · Who Framed Roger Rabbit (1988) · Enchanted (2007)
DisneyToon Studios: DuckTales: Het Geheim van de Wonderlamp (1990) · A Goofy Movie (1995) · Doug's 1st Movie (1999) · Teigetjes Film (2000) · Het Speelplein: De Grote Vakantie (2001) · Terug naar Nooitgedachtland (2002) · Jungle Boek 2 (2003) · Knorretje's Grote Film (2003) · Teacher's Pet (2004) · Poeh's Lollifanten Film (2005) · Bambi II (2006) · Tinker Bell (2008)
Overig: The Nightmare Before Christmas (1993) · De reuzenperzik (1996) · Valiant (2005) · The Wild (2006) · Roadside Romeo (2008) · A Christmas Carol (2009) · Alice in Wonderland (2010)