Doornroosje (1959)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Doornroosje
(Sleeping Beauty)
Regie Clyde Geronimi, Eric Larson
Producent Walt Disney
Scenario Charles Perrault
Erdman Penner
Hoofdrollen Mary Costa
Eleanor Audley
Verna Felton
Muziek George Bruns
Montage Roy M. Brewer Jr.
Donald Halliday
Distributie Buena Vista Pictures
Première 29 januari 1959
Genre Kinderfilm / sprookje / animatie
Speelduur 75 minuten
Taal Engels
Land Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
Budget $6 000 000 (geschat)
Vervolg Disney Princess Enchanted Tales: Follow Your Dreams
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film
Disney

Doornroosje (originele titel Sleeping Beauty) is een Amerikaanse animatiefilm uit 1959, van Walt Disney Feature Animation. De film was gebaseerd op het sprookje van de Schone Slaapster van Charles Perrault. Het was Walt Disneys zestiende avondvullende tekenfilm.

De film werd geregisseerd door Les Clark, Eric Larson, en Wolfgang Reitherman, onder toezicht van Clyde Geronimi.

De film is opmerkelijk omdat het titelpersonage, prinses Aurora (alias Doornroosje), in totaal minder dan 18 minuten te zien is.

Verhaal[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

De film speelt zich af in een niet bij naam genoemd koninkrijk tijdens de 14e eeuw. Koning Stefan en zijn vrouw, Koningin Leah, regeren al vele jaren over dit koninkrijk maar hebben nog steeds geen troonopvolger. De vreugde in het land is dan ook zeer groot als hun dochtertje Aurora geboren wordt. Er wordt een groot feest gehouden. Ook aanwezig op dit feest is Hugo, de koning van het buurland. Zijn zoon, Filip, wordt uitgehuwelijkt aan Aurora zodat hun twee koninkrijken ooit één groot rijk zullen worden. Aurora wordt tevens bezocht door de drie goede feeën, Flora, Fauna en Mooiweertje die haar elk een speciale gave willen schenken.

Na de gaven van Flora en Fauna komt onverwacht de boze fee Malafide, die in de verboden bergen woont, binnen. Kwaad, omdat ze niet was uitgenodigd op het feest, spreekt ze een vloek uit over Aurora: op haar zestiende verjaardag zal ze sterven wanneer ze zich prikt aan de spoel van een spinnewiel. Mooiweertje, de blauwe goede fee, die haar gave nog niet aan Aurora had geschonken, maakt met haar magie de vloek echter wat milder: in plaats van te sterven zal Aurora in een diepe slaap belanden en weer gewekt kunnen worden door een echte liefdeskus.

Stefan laat alle spinnewielen in het land verbranden, maar de feeën zijn bang dat dit niet voldoende zal zijn om de vloek tegen te houden. Ze komen met het plan om met Aurora onder te duiken in een huisje in het bos, en haar daar verborgen te houden tot haar zestiende verjaardag. Om te zorgen dat Malafide niks doorkrijgt, geven ze hun magie op en leven al die jaren als gewone mensen. Het plan lijkt te slagen want tot de dag van Aurora’s zestiende verjaardag vindt Malafide haar niet. Het had ook een keerzijde. Koning Stefan gaf Aurora als vermist op. De feeën geven Aurora de schuilnaam Doornroosje.

Op de dag dat de feeën eindelijk zullen onthullen wie ze werkelijk is, ontmoet Aurora prins Filip. Geen van beiden weet wie de ander werkelijk is, maar ze worden op slag verliefd. Die avond onthullen de feeën de waarheid aan Aurora en brengen haar terug naar het kasteel. Buiten hun weten om heeft Malafides raaf het gesprek gehoord. Malafide gaat ook naar het kasteel en op de valreep laat ze de vloek toch nog uitkomen.

De feeën beseffen dat de man die Aurora in het bos had ontmoet prins Filip is, en dat hij de vloek kan verbreken omdat hij haar ware liefde is. Ze laten alle mensen in het kasteel in slaap vallen, zodat niemand iets zal merken en haasten zich terug naar het huisje omdat Aurora daar met Filip had afgesproken. Malafide is hen echter voor en laat de prins gevangennemen. De feeën gaan met gevaar voor eigen leven naar de verboden bergen en bevrijden de prins.

Wanneer Malafide Filips ontsnapping opmerkt, probeert ze hem op elke mogelijke manier tegen te houden. Eerst legt ze een enorme haag van doornstruiken aan rond het kasteel, en daarna verandert ze zichzelf in een draak om de prins eigenhandig te bevechten. Filip slaagt erin haar te doden. Daarna haast hij zich het kasteel in en kust Aurora. De vloek wordt verbroken en iedereen in het kasteel wordt weer wakker.

Personages en stemmen[bewerken]

De film verscheen oorspronkelijk in het Engels, en is nadien tweemaal nagesynchroniseerd voor de Nederlandstalige markt. De originele Nederlandse nasynchronisatie komt uit de jaren 50. Deze versie is ook in de bioscoop te zien geweest in 1970, 1979 en in 1986. Ook is deze versie in 1986 op VHS verschenen. In de jaren 90 is de Nederlandse versie opnieuw ingesproken.

In de Nederlandstalige versie hebben veel van de personages andere namen gekregen dan in de Engelstalige versie. Soms kregen ze bij de tweede nasynchronisatie een andere nieuwe naam dan bij de eerste nasynchronisatie.

Personage Engelstalige versie 1e Nederlandstalige nasynchronisatie uit 1959 2e Nederlandstalige nasynchronisatie uit 1996
Princess Aurora/Briar Rose (Prinses Aurora/Doornroosje) Mary Costa Ida Bons[bron?] Joke de Kruijf
Prince Phillip (Prins Filip) Bill Shirley onbekend Edwin de Jongh
Flora Verna Felton onbekend Andrea Domburg
Fauna Barbara Jo Allen Annie Almekinders Diana Dobbelman
Merryweather (Prettigweertje, 1e nasynchronisatie) (Mooiweertje, 2e nasynchronisatie) Barbara Luddy onbekend Ingeborg Uyt den Boogaard
Maleficent (Mefistola, 1e nasynchronisatie) (Malafide, 2e nasynchronisatie) Eleanor Audley onbekend Jasperina de Jong
King Stefan (Koning Stefan) Taylor Holmes onbekend Ad Hoeymans
Queen Leah (Koningin Leah) onbekend onbekend Thera van Homeijer
King Hubert (Koning Hubert, 1e nasynchronisatie) (Koning Hugo, 2e nasynchronisatie) Bill Thompson onbekend Rudi Falkenhagen
Diablo the raven (de raaf Diablo)
Samson the horse (het paard Samson)
Heraut onbekend onbekend Bart Bosch
The Narrator (De Verteller) Marvin Miller onbekend Vincent van Engelen

2e Nederlandse nasynchronisatie vertaald door[bewerken]

Achtergrond[bewerken]

Productie[bewerken]

Doornroosje was bijna de gehele jaren 50 van de 20e eeuw in productie. Het werk aan de film begon reeds in 1951. De eerste stemmen werden al opgenomen in 1952. Van 1953 tot 1958 werd het tekenwerk verricht, en de muziek werd gecomponeerd in 1957. De film is de laatste die gemaakt is met cellen die met de hand werden ingekleurd. Beginnend met de volgende film, 101 Dalmatiërs, werd gebruikgemaakt van xerografie.

Omdat Disney al twee keer eerder een film had gemaakt gebaseerd op een sprookje, Sneeuwwitje en Assepoester, wilde hij dat deze film zich visueel goed zou kunnen onderscheiden van de vorige twee. De achtergronden kregen meer gedetailleerd en complexer tekenwerk dan in vorige films. Disneys vaste productieontwerper Ken Anderson had de leiding over het project. Eyvind Earle mocht de decors voor de film ontwerpen, en kreeg hierin van Disney veel vrijheid. Het schilderen van de gedetailleerde achtergronden in de film duurde dikwijls meer dan een week.

De naam van de protagonist, Aurora, is afkomstig uit het originele ballet van Tchaikovsky.[1] Haar schuilnaam, Doornroosje, is de naam waaronder het sprookje en de protagonist uit dit sprookje tegenwoordig beter bekend zijn.[2] De naam van de prins, Phillip, was een naam die in het Amerika van de jaren 50 het meest bekend was.

Oorspronkelijk zouden er zeven goede feeën voorkomen in de film, gelijk aan in het sprookje. Dit werd later teruggebracht tot drie. Walt Disney wilde eerst dat de drie feeën sterk op elkaar zouden lijken, maar tekenaars Frank Thomas en Ollie Johnston waren tegen dit plan omdat volgens hen dit niet interessant zou zijn voor het publiek.

Enkele scènes uit de film, zoals hoe Phillip gevangen wordt en later ontsnapt uit Malafides kasteel, waren oorspronkelijk al uitgedacht voor de film Sneeuwwitje. De reden dat destijds besloten werd deze scènes niet te gebruiken was omdat volgens Disney zijn tekenaars destijds nog geen mannelijk personage realistisch genoeg konden tekenen. De slotscène waarin men Aurora en Phillip samen ziet dansen in de wolken was oorspronkelijk gepland voor Assepoester.

Voordat het tekenwerk begon, werd elke scène uit de film nagespeeld door acteurs om zo de tekenaars een goed uitgangspunt te geven van hoe de personages moesten bewegen. Voor de rol van prins Phillip speelde Ed Kemmer de scènes na. Helene Stanley was de liveactionreferentie voor prinses Aurora.

Het kasteel van Doornroosje is gebaseerd op Slot Neuschwanstein. Er werden onder andere castagnetten en een vlammenwerper gebruikt om het geluid van de vuurspuwende draak te creëren.

Uitgave en latere geschiedenis[bewerken]

Bij de originele uitgave bracht de film 48 miljoen dollar op, waarmee het na Ben-Hur de meest succesvolle film van 1959 was.[3] Ondanks het financiële succes werd de film op gemengde reacties onthaald door critici. Het verhaal was volgens hen te traag en de karakterontwikkeling niet sterk genoeg.

De film werd opnieuw uitgebracht in 1970, 1986, 1993, 1995 en in beperkte oplage in 2008. De totale opbrengst kwam uit op $478.22 miljoen.[4]

Het kasteel uit de film is nadien een icoon geworden. Het is nagebouwd in drie Disneyparken: Disneyland (in Californië), Hong Kong Disneyland en in Disneyland Parijs. Het kasteel van het originele Disneyland had een ingebouwde attractie, namelijk een "walkthrough" door verschillende scenes uit de film. Het grappige hierbij was dat deze attractie vóór het uitbrengen van de film geopend werd, omdat de Disney Imagineers er zeker van waren dat de film een succes zou worden. De attractie heeft daarna een turbulente geschiedenis gehad: verbouwd in 1977, gesloten in 2001 om vervolgens in 2008 weer in originele staat te heropenen. Het kasteel in Disneyland Parijs heeft op de eerste verdieping een galerij die het verhaal van de film vertelt met behulp van glas-in-loodramen, wandkleden en beelden.

Filmmuziek[bewerken]

  1. "Main Title"/"Once Upon a Dream"/"Prologue"
  2. "Hail to the Princess Aurora"
  3. "The Gifts of Beauty and Song"/"Maleficent Appears"/"True Love Conquers All"
  4. "The Burning of the Spinning Wheels"/"The Fairies' Plan"
  5. "Maleficent's Frustration"
  6. "A Cottage in the Woods"
  7. "Do You Hear That?"/"I Wonder"
  8. "An Unusual Prince"/"Once Upon a Dream"
  9. "Magical House Cleaning"/"Blue or Pink"
  10. "A Secret Revealed"
  11. "Skumps (Drinking Song)"/"The Royal Argument"
  12. "Prince Phillip Arrives"/"How to Tell Stefan"
  13. "Aurora's Return"/"Maleficent's Evil Spell"
  14. "Poor Aurora"
  15. "A Fairy Tale Come True"
  16. "Battle with the Forces of Evil"
  17. "Awakening"
  18. "Finale"

Spin-offs en vervolgen[bewerken]

Prijzen en nominaties[bewerken]

In 1959 werd Doornroosje genomineerd voor een Grammy Award in de categorie Beste Filmmuziek.

In 1960 werd de film genomineerd voor een Academy Award in de categorie beste muziek

In 1980 werd de film genomineerd voor een Young Artist Award in de categorie Best Musical Entertainment Featuring Youth - TV or Motion Picture

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
Animatiefilms: Sneeuwwitje en de zeven dwergen (1937) · Pinokkio (1940) · Fantasia (1940) · Dombo (1941) · Bambi (1942) · Saludos Amigos (1942) · De Drie Caballeros (1944) · Make Mine Music (1946) · Vrij en Vrolijk (1947) · Melody Time (1948) · De Avonturen van Ichabod en meneer Pad (1949) · Assepoester (1950) · Alice in Wonderland (1951) · Peter Pan (1953) · Lady en de Vagebond (1955) · Doornroosje (1959) · 101 Dalmatiërs (1961) · Merlijn de Tovenaar (1963) · Jungle Boek (1967) · De Aristokatten (1970) · Robin Hood (1973) · Het Grote Verhaal van Winnie de Poeh (1977) · De Reddertjes (1977) · Frank en Frey (1981) · Taran en de Toverketel (1985) · De Speurneuzen (1986) · Het Dappere Broodroostertje (1987) · Oliver & Co. (1988) · De kleine zeemeermin (1989) · De Reddertjes in Kangoeroeland (1990) · Belle en het Beest (1991) · Aladdin (1992) · The Lion King (1994) · Pocahontas (1995) · De Klokkenluider van de Notre Dame (1996) · Hercules (1997) · Mulan (1998) · Tarzan (1999) · Fantasia 2000 (1999) · Keizer Kuzco (2000) · Dinosaur (2000) · Atlantis: De Verzonken Stad (2001) · Lilo & Stitch (2002) · Piratenplaneet (2002) · Brother Bear (2003) · Paniek op de Prairie (2004) · Chicken Little (2005) · Meet the Robinsons (2007) · Bolt (2008) · De prinses en de kikker (2009) · Rapunzel (2010) · Wreck-It Ralph (2012) · Frozen (2013)
Live-action/animatie: The Reluctant Dragon (1941) · Victory Through Air Power (1943) · Melodie van het zuiden (1946) · So Dear to My Heart (1949) · Mary Poppins (1964) · Heksen & Bezemstelen (1971) · Peter en de Draak (1977) · Who Framed Roger Rabbit (1988) · Enchanted (2007)
DisneyToon Studios: DuckTales: Het Geheim van de Wonderlamp (1990) · A Goofy Movie (1995) · Doug's 1st Movie (1999) · Teigetjes Film (2000) · Het Speelplein: De Grote Vakantie (2001) · Terug naar Nooitgedachtland (2002) · Jungle Boek 2 (2003) · Knorretje's Grote Film (2003) · Teacher's Pet (2004) · Poeh's Lollifanten Film (2005) · Bambi II (2006) · Tinker Bell (2008)
Overig: The Nightmare Before Christmas (1993) · De reuzenperzik (1996) · Valiant (2005) · The Wild (2006) · Roadside Romeo (2008) · A Christmas Carol (2009) · Alice in Wonderland (2010)