Altaj (deelrepubliek)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Republiek Altaj
Республика Алтай
Autonome republiek in Rusland Vlag van Rusland
Vlag van Republiek Altaj Wapen van Republiek Altaj
(Details)
Locatie in Rusland
Kaart
Situering
Federaal district Siberië
Economische regio West-Siberië
Hoofdstad Gorno-Altajsk
Algemeen
Oppervlakte 92.961,2 km² (35e)
(0,2% water)
Inwoners
(census 2002)
202.947 (79e)
(2,18 inw/km²)
Politiek
President Michael Lapsjin
Overig
Officiële talen Russisch, Altajs, Kazachs
Religie boerchanisme, islam, christendom, sjamanisme
Volkslied Hymne van Altaj
Tijdzone UTC+6
ISO 3166-2 AL
Kenteken 04
Officiële website altai-republic.ru (en)
Portaal  Portaalicoon   Rusland
Sjavlomeer in het Altaigebergte
Nabij de Beloecha in het Altaigebergte
De Ak-Alachvallei met de bergpas Kanas op de achtergrond op het afgelegen Oekokplateau
Mummie van de "Oekokprinses" die in 1993 werd gevonden in een grafheuvel op het Oekokplateau
Kaart van Republiek Altaj met buurlanden

Altaj (Russisch: Алтай; Altaj) is een autonome republiek in de Russische Federatie, vernoemd naar het gelijknamige gebergte.

De republiek grenst in het noorden aan de oblast Kemerovo en aan Chakassië en in het oosten aan Tuva. Ten westen ervan ligt de kraj Altaj. De zuidelijke buren liggen alle buiten Rusland. De grenslijn met het buitenland bedraagt 880,4 kilometer, waarvan 288,7 met Mongolië (oosten en zuidoosten), 54,1 kilometer met de Volksrepubliek China (zuiden) en 517,6 kilometer met Kazachstan (westen).[1]

Altaj bestaat uit hoogland. Het is een soort "Russisch Tibet" in het centrum van Azië op het kruispunt van verschillende staten en culturele werelden. De Siberische taiga, de steppen van Kazachstan en de halfwoestijnen van Mongolië ontmoeten elkaar hier. Bossen bedekken ongeveer 25% van het gebied van de republiek.

Geografie[bewerken]

  • Officiële naam: Republiek Altaj, (Russisch: Республика Алтай; Altajs: Алтайдынг Республиказы)
  • Officiële talen: Russisch, Altajs (meerdere noordelijke en zuidelijke dialecten)
  • Hoofdstad: Gorno-Altajsk
  • Oppervlakte: 92,600 km²
  • Bevolking: 202.947 (2002), Russen (60%), Altaj (30%), Kazachen (5%), Oekraïners en etnische Duitsers.
  • Hoogste punt: De berg Beloecha (4506 m), tevens het hoogste punt van Siberië
  • Grootste afstand noord-zuid: 360 km
  • Grootste afstand west-oost: 380 km
  • Tijdzone: UTC +6

Rivieren, meren en gletsjers[bewerken]

De grootste rivieren in Altaj zijn de Katoen en de Bieja, die bij het samenvloeien een van de grootste rivieren in Siberië vormen: de Ob

De republiek telt ongeveer 7000 meren met een totale oppervlakte van meer dan 700 km². Het grootste meer is het Teletskojemeer, dat 80 km lang en 5 km breed is met een oppervlakte van 230,8 km² en een grootste diepte van 325 m. Een ander bekend bergmeer (in het uiterste oosten) is het Dzjoeloekoelmeer, dat als heilig wordt beschouwd door de Altaj. De bergmeren van Altaj bevatten enorme zoetwaterreserves van de hoogste kwaliteit. Het Teletskojemeer alleen al bevat meer dan 40 km³ zuiver water. Potentieel verbruik van ondergrondse wateropslag is geschat op 22 miljoen m³ per dag, terwijl het verbruik momenteel slechts 44.000 m³ per dag is.

Waterbronnen zijn een van de belangrijkste natuurlijke bronnen van de republiek. Er zijn minerale bronnen in de bergen van Altaj die als heilzaam worden beschouwd. De gletsjers bevatten ook heel veel zoetwater, het volume ervan wordt geschat op 52 km³. De grootste gletsjers zijn: Bolsjoj Taldoerinski (35 km²), Mensoe (21 km²), Sofiski (17 km²), en Bolsjoj Maasjej (16 km²).

Klimaat[bewerken]

De republiek heeft een gematigd landklimaat met relatief korte en hete zomers (juni-augustus) en lange, koude (en soms zeer ijzige) winters (november-maart). In het zuidoosten is het klimaat vaak harder dan in de rest van het gebied.

  • Gemiddelde jaartemperatuur: +1 °C to -6.7 °C
  • Temperatuurbereik januari: -9,2 °C to -31 °C
  • Temperaturebereik juli: +11 °C to +19 °C
  • Gemiddelde jaarlijkse neerslag: 100-1000 mm

Geschiedenis[bewerken]

De nationale autonomie voor de Altaj kwam tot stand op 1 juni 1922 in de vorm van de Ojrotse autonome oblast. Op 7 januari 1948 werd deze autonome oblast hernoemd in Gorno-Altajse autonome oblast. In 1990 verandert het gebied door een reorganisatie achtereenvolgens in een ASSR, SSR (1991) en autonome republiek (1992) onder de naam Gorno-Altaj. In 1993 kreeg de republiek haar huidige naam, Altaj.

Politiek[bewerken]

Het hoofd van de regering is de president. In 2004 is dat Michail Ivanovitsj Lapsjin. Het wetgevende lichaam van de republiek is de El Kurultai (Staats-Assemblee), met 41 leden.

Economie[bewerken]

Altaj is meer een agrarische regio dan een industriële. De meest ontwikkelde sectoren zijn voedsel-, metaal- en houtverwerking.

Aanwezige grondstoffen zijn: goud, zilver, ijzererts en lithium.

Bestuurlijke indeling[bewerken]

De republiek bestaat uit 1 stedelijk district (Gorno-Altajsk) en 10 gemeentelijke districten (Altaj: ajmatsy):

Gemeentelijke districten van de republiek Altaj
District Russisch Locatie Oppervlakte Inwoners Bestuurlijk centrum
(km²)[2] (2002)
Kosj-Agatsjski Кош-Агачский zuidoost 19.845 17.353 Kosj-Agatsj
Majminski Майминский noordwest 1.285 26.306 Majma
Oelaganski Улаганский oost 18.367 11.581 Oest-Oelagan
Oest-Kanski Усть-Канский west 6.244 15.482 Oest-Kan
Koksinski Усть-Коксинский zuidwest 12.958 17.481 Oest-Koksa
Ongoedajski Онгудайский centraal 11.744 15.642 Ongoedaj
Sjebalinski Шебалинский west 3.794 14.387 Sjebalino
Toerotsjakski Турочакский noord 11.015 13.168 Toerotsjak
Tsjemalski Чемальский noordwest 3.016 9.023 Tsjemal
Tsjojski Чойский noord 4.526 8.986 Tsjoja

Grote plaatsen[bewerken]

Grootste plaatsen van Republiek Altaj (cijfers volkstelling 2002)
Plaats Russisch Inwoners   Plaats Russisch Inwoners
Gorno-Altajsk Горно-Алтайск 53.538   Oest-Koksa Усть-Кокса 3.986
Majma Майма 15.344   Oest-Kan Усть-Кан 3.528
Kosj-Agatsj Кош-Агач 5.701   Aktasj Акташ 3.356
Toerotsjak Турочак 5.484   Tsjemal Чемал 3.266
Ongoedaj Онгудай 5.376   Kyzyl-Ozek Кызыл-Озек 3.199
Sjebalino Шебалино 4.912   Oelagan Улаган 2.609

Demografie[bewerken]

1926 1939 1959 1970 1979 1989 2002
Aantal  % Aantal  % Aantal  % Aantal  % Aantal  % Aantal  % Aantal  %
Russen 51.813 52,0 114.209 70,4 109.661 69,8 110.442 65,6 108.795 63,2 115.188 60,4 116.510 57,4
Altaj * 42.213 42,4 39.285 24,2 38.019 24,2 46.750 27,8 50.203 29,2 59.130 31,0 ** 67.745 33,4
Kazachen 2.326 2,3 4.280 2,6 4.745 3,0 7.170 4,3 8.677 5,0 10.692 5,6 12.108 6,0
Overig 3.309 3,3 4.405 2,7 4.736 3,0 3.899 2,3 4.365 2,5 5.821 3,1 6.584 3,2
Totaal 99.661 162.179 157.161 168.261 172.040 190.831 202.947

* Inclusief 3.414 Telengiten, 1384 Koemandinen and 344 Teleoeten
** Inclusief 2.368 Telengiten, 1.533 Toebalaren, 931 Koemandinen, 830 Tsjelkanen en 32 Teleoeten

Afbeeldingen[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Bron: Bestuur Federaal District Siberië
  2. (ru) Территориальное деление Республики Алтай. oblastwebsite