Barry Lyndon (film)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Barry Lyndon
Regie Stanley Kubrick
Muziek Sean O'Riada
Georg Friedrich Händel
Wolfgang Amadeus Mozart
Montage Tony Lawson
Cinematografie John Alcott
Distributie Warner Bros
Première 18 december 1975
Genre Drama
Romantiek
Oorlog
Speelduur 184 minuten
Taal Engels
Land Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk
Budget 11 miljoen Amerikaanse dollar
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Barry Lyndon is een film van Stanley Kubrick uit 1975, gebaseerd op de roman The Luck of Barry Lyndon van William Makepeace Thackeray. Ryan O'Neal speelt de titelrol.

Totstandkoming[bewerken]

Kubrick had oorspronkelijk zijn zinnen gezet op een verfilming van het leven van Napoleon. Napoleon was een typisch Kubrickpersonage. Vol twijfel, bezeten door dromen en macht, gekweld door het maken van verkeerde keuzes. Kubrick kon echter de financiering niet rondkrijgen omdat Waterloo van Dino De Laurentiis net uitgekomen en geflopt was, maar dit weerhield hem er niet van toch een historische film te maken. Hij koos uiteindelijk voor een ander project, dat zich in een iets eerdere periode afspeelde en dezelfde thema's omvatte.

Het verhaal[bewerken]

Andrew Robinson Stones inspireerde het verhaal
Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

Kubrick verfilmde de roman The Luck of Barry Lyndon van William Makepeace Thackeray uit 1844. Deze schelmenroman gaat over een jongeman die rond het midden van de 18e eeuw in een bescheiden Iers milieu opgroeit. De brutale, roekeloze maar vooral erg ambitieuze jongen weigert zijn lot te accepteren en besluit zich voor te doen als edelman. Hij noemt zichzelf Sir Redmond Hillary of Barryton, in plaats van het armetierig klinkende Redmond Barry. Met zijn valse naam, zijn bluf, vlotte babbel en opportunistische leugens weet hij zich tot in de hoogste kringen van de adel op te werken. Hij wordt af en toe ontmaskerd, maar hij weet elke keer opnieuw een uitweg te vinden. Geslepen als hij is schrikt hij niet voor risico's terug, wordt huursoldaat in de Zevenjarige oorlog, spion en assistent-valsspeler om edellieden bij het kaarten van hun geld af te helpen en leeft als een bon vivant; hij versiert vrouw na vrouw en gooit zijn geld over de balk. Ook onder de overige personages is er vrijwel niemand die er eerbare motieven op nahoudt. Er komen wel wat meelijwekkende 'gewone' figuren in voor, zoals een oorlogsweduwe op het Duitse platteland, met wie hij als gedroste huursoldaat een kortstondige affaire heeft. Hij weet het uiteindelijk aan te leggen met Lady Lyndon (Marisa Berenson), wier rijke echtgenoot op zijn laatste benen loopt. Na diens dood trouwt hij haar, en ontleent aan haar met koninklijk goedvinden zijn nieuwe naam. Uiteindelijk heeft hij bereikt wat hij dacht te begeren maar toch voelt hij zich niet gelukkig; bovendien moet hij om zijn bezit werkelijk veilig te stellen nog een adellijke titel hebben. Hij steekt zich in de schulden om zijn relatienetwerk op te bouwen. De gewetenloosheid en leugenachtigheid die hem zo hoog hebben doen stijgen, brengen hem echter ook ten val; hij geeft zijn stiefzoon vanaf het begin van zijn huwelijk met Lady Lyndon alle reden om hem te haten; Barry maakte Lady Lyndon namelijk nodeloos ongelukkig, al was ze zelf vermoedelijk niet veel beter dan hij; ze dankte haar geld aan de nalatenschap van haar vorige echtgenoot. Een gevoel van eenzaamheid bekruipt Barry, en zijn enige eigen zoontje komt bij een ongeluk om het leven. Op het einde van de film raakt hij tijdens een duel met zijn stiefzoon blijvend invalide. Hij wordt door die stiefzoon van huis en haard verdreven en moet weer als valsspeler aan de kost komen. Barry beseft dat hij nooit echt gelukkig is geweest.

De film[bewerken]

Castle Howard diende als decor

De film bevat nauwelijks emoties, het verhaal wordt zeer afstandelijk en beeldend verteld. Je observeert een personage dat geobsedeerd is door geld en macht, valt en weer opstaat, maar nooit zijn geluk vindt. De film bevat weinig dialoog en het acteerwerk is statisch.

Kostuums uit de film

Kubrick filmde Barry Lyndon twee jaar lang op locatie in Ierland, Engeland en Duitsland. Om de authenticiteit te vergroten filmde hij alleen op bestaande locaties, in gebouwen en interieurs uit de 18e eeuw. Hij liet speciale cameratechnieken ontwikkelen, filmde alleen op het kostbare 70 mm breedbeeldformaat, en bedacht een speciaal ontwikkelproces waarbij de kleuren van de film net lijken op die van een olieverfschilderij of een tekening van pastelkrijt.
Hij stond erop dat de film zonder kunstlicht gefilmd zou worden en dus moesten ook de avond- en dineerscènes met echt kaarslicht gefilmd worden. Dit leek eerst niet mogelijk omdat er geen voldoende lichtgevoelig filmmateriaal is. Kubricks cameraman John Alcott bedacht een oplossing: hij wist de hand te leggen op een lichtsterk (50 mm f/0.7 Zeiss) objectief[1] van de NASA, dat normaal gebruikt werd bij satellietopnames. Voor de film werden de prachtigste kostuums ontworpen, en er werden zelfs authentieke 18e-eeuwse jurken en uniformen aangeschaft.[bron?] Ook de make-up en pruiken werden vervaardigd volgens Kubricks detaillistische en perfectionistische maatstaven.

De beelden worden voortdurend begeleid door klassieke muziek. De film telt in totaal 17 muziekstukken, allemaal van componisten als Händel, Mozart, Schubert, Antonio Vivaldi, Frederik de Grote met Der Hohenfriedberger en Ierse volksmuziek Mná na hÉireann door The Chieftains. Kubrick draaide zelf klassieke muziek tijdens de opnames en liet de acteurs bewegen op het ritme van de muziek. Samen met de schitterende beelden, de voortdurende aanwezigheid van klassieke muziek, het extreem trage tempo, de langzame montage en de weinige dialogen wordt Barry Lyndon een soort ballet. Er zit heel weinig actie in de film, waardoor het net lijkt alsof je naar een hele reeks schilderijen zit te kijken. Door naar de film te kijken raakt de kijker in een soort trance; meegesleurd door de bedwelmende kalmte en de sierlijke schoonheid.

Barry Lyndon was destijds geen commercieel succes, maar werd door de jaren heen steeds meer gewaardeerd door de fans van Kubrick.

Wetenswaardigheden[bewerken]

  • De productie van Barry Lyndon zou oorspronkelijk plaatsvinden in Ierland, waar het verhaal zich ook afspeelt. Het bleek dat Stanley Kubrick bedreigd werd door de IRA vanwege de grote rol van de Engelse soldaten in de film. De productie werd hierom verplaatst naar Schotland.[bron?]
Bronnen, noten en/of referenties