Lijst van bruggen over de Utrechtse Vecht

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De Rode brug, een van de circa 24 bruggen over de Vecht.

De rivier de Utrechtse Vecht kent diverse bruggen die deze waterweg overspannen. Het karakter van de bruggen verschilt sterk van een monumentaal beweegbaar bruggetje voor uitsluitend voetgangers tot een grote vaste verkeersbrug uit modern gewapend beton. Vanaf de stad Utrecht tot en met Muiden zijn er de volgende bruggen:

Weerdsluis[bewerken]

Zuidelijke voetgangersbrug over de Weerdsluis en Ekko.

Over de Weerdsluis waar de Vecht begint ligt een smalle draaibrug. De Weerdsluis inclusief deze brug is een rijksmonument.[1] Aan deze brug ligt het Cultuurcentrum Ekko.

Stenenbrug[bewerken]

Stenenbrug

De Stenenbrug in Utrecht is een basculebrug die de Kaatstraat met de Adelaarstraat verbindt. De openstelling vond plaats in 1956. Het oostelijke landhoofd bevat een reliëf in baksteen waarop te zien is hoe schepen voorheen in de Vecht werden gejaagd. Voor 1956 overspanden meerdere opvolgende bruggen hier de Vecht. De brugnaam bestond al bij een of meerdere van deze voorgangers en over de brug reed vanaf 1906 tot in de jaren 1930 een elektrische tram, tramlijn 1.

David van Mollembrug[bewerken]

David van Mollembrug

De David van Mollembrug in Utrecht is een basculebrug, gebouwd in 1965, die de David van Mollemstraat met de Draaiweg verbindt. De brug is vernoemd naar zijdehandelaar David van Mollem (1670-1746), die hier zijn buitenhuis Zijdebalen had. De brug verving de, in 1752 gebouwde en in 1877 vernieuwde, Knollenbrug, die iets zuidelijker lag in het verlengde van de nu doodlopende Brugstraat.

Gasthuismolenbrug[bewerken]

Gasthuismolenbrug

De Gasthuismolenbrug in Utrecht is een spoorbrug in de Centraalspoorweg en is aangelegd tussen 1938 en 1952. Ze is een vaste hooggelegen brug, die ook de kaden van de Vecht overbrugt.

Voordien bevonden zich hier meerdere opvolgende bruggen over de Vecht ten behoeve van het spoor. In het kader van het plan-Van Marle, een groot project waarin tal van ingrepen plaatsvonden aan het spoor in en om de stad Utrecht, is de laaggelegen spoorbrug in 1941 buiten gebruik gesteld met de gereedkoming van het verhoogde spoortraject. De uiteindelijke voltooiing van dit spoorwerk inclusief de onderdoorgangen voor de kaden vond in 1952 plaats.[2] Sinds de verbreding van het spoor omstreeks 1991 telt de brug vier sporen en een losse brug voor voetgangers.

Rode brug[bewerken]

De Rode brug (ook wel Rodebrug) in Utrecht is een kleine rode ophaalbrug tussen de Anton Geesinkstraat en de Loevenhoutsedijk, en een verbinding tussen de buurten Ondiep en Loevenhoutsedijk e.o. Het is een smalle brug, slechts breed genoeg voor één auto tegelijk, maar er geldt wel tweerichtingsverkeer. De brug is in 2009 vervangen.

Marnixbrug[bewerken]

Marnixbrug

De Marnixbrug in Utrecht is een hoge vaste brug met vier rijstroken die de Marnixlaan verbindt met de Einsteindreef en hiermee de wijk Overvecht met de wijk Zuilen. De brug is in 1965-1967 gebouwd, in dezelfde periode dat de nieuwbouwwijk Overvecht verrees. Aan weerskanten van de Marnixbrug liggen aan de Vecht woonboten waarin prostituees hun diensten aanboden. In de volksmond heet dit stukje van de Vecht dan ook de "Gummidreef"

J.M. de Muinck Keizerbrug[bewerken]

J.M. de Muinck Keizerbrug

De J.M. de Muinck Keizerbrug in Utrecht (vernoemd naar de naamgever van de Demka) is een hoge vaste brug met vier rijstroken die de J.M. de Muinck Keizerlaan verbindt met de Franciscusdreef. Ze is rond 1970 gebouwd. De brug ligt vlak bij het Fort aan de Klop.

D.M. Plompbrug[bewerken]

D.M. Plompbrug te Oud-Zuilen.

De D.M. Plompbrug is gelegen in de dorpskern van Oud-Zuilen. Het betreft een stalen ophaalbrug die vernoemd is naar de wethouder Dirkje Marie Plomp. De brug is gebouwd in 1935 ter vervanging van een vervallen brug op deze locatie. De ijzeren bovenbouw is vervaardigd door de Zuilense vestiging van Werkspoor. Naast de D.M. Plompbrug staat een brugwachtershuisje uit 1934 dat niet meer voor die functie wordt gebruikt. De bediening gebeurt op afstand vanaf de Termeerbrug.

Hoekbrug[bewerken]

Hoekbrug tussen Oud-Zuilen en Maarssen.

De Hoekbrug is een moderne verkeersbrug tussen de dorpskernen van Oud-Zuilen en Maarssen. Het betreft een vaste brug uit gewapend beton waarover de Sweserengseweg loopt ((voormalige) provinciale weg 404).

Oostwaarderbrug[bewerken]

Oostwaarderbrug bij Maarssen

De Oostwaarderbrug is gebouwd in het begin van de 21e eeuw ter hoogte van de Maarssense nieuwbouwwijk Op Buuren. De opening vond in 2011 plaats. De brug is vervaardigd uit staal met een dek van kunststof en wordt gebruikt door langzaam verkeer. De bediening van de beweegbare brughelften gebeurt op afstand vanaf de Termeerbrug.

Zuilensebrug[bewerken]

Zuilensebrug te Maarssen.

De Zuilensebrug maakt deel uit van de provinciale weg 230 (Zuilense Ring) en overspant niet alleen de Vecht maar ook het op deze locatie naastgelegen Amsterdam-Rijnkanaal. Het is een vaste brug uit gewapend beton en is begin jaren 1980 geopend.

Termeerbrug[bewerken]

Termeerbrug in Maarssen.

De Termeerbrug is een verkeersbrug in Maarssen die geopend is in de jaren 1970. De nabijgelegen Van Lingebrug werd na de opening gesloopt. In de beginjaren stond de Termeerbrug bekend als de Parkwegbrug. De brug werd daarbij vernoemd naar de verdwenen ridderhofstad/buitenplaats Ter Meer die op de westoever lag. Vanuit de bijbehorende brugwachterspost worden ook op afstand de D.M. Plompbrug, Oostwaarderbrug en de wat noordelijker gelegen Evert Stokbrug bediend.

Evert Stokbrug[bewerken]

De Evert Stokbrug in Maarssen.

De Evert Stokbrug bevindt zich in de dorpskern van Maarssen. Het betreft een stalen ophaalbrug die een gemeentelijk monument is en een oudere brug heeft vervangen. De bediening gebeurt op afstand vanaf de Termeerbrug.

Vechtbrug (Breukelen)[bewerken]

Vechtbrug te Breukelen.

De Vechtbrug is een dubbele stalen ophaalbrug uit 1938 in het dorp Breukelen.

Nieuwersluisbrug[bewerken]

De Nieuwersluisbrug te Nieuwersluis is een enkele ophaalbrug.

Cronenburgherbrug[bewerken]

Cronenburgherbrug in Loenen.

De Cronenburgherbrug in Loenen is een dubbele stalen basculebrug tussen twee vaste gemetselde doorvaartopeningen. De brug is in 1933 gebouwd tezamen met een brugwachtershuis en een veldwachterswoning met brandspuitberging. Al deze delen van het complex zijn een rijksmonument.[3] Architect F. van Laren verzorgde het ontwerp van de brug voor opdrachtgever Provinciale Waterstaat welke instantie toen onder leiding stond van de NSB-voorman Anton Mussert. Daaraan hield de Cronenburgherbrug als bijnaam de Mussertbrug over. De brug wordt op afstand bediend.

Dorpsbrug[bewerken]

Dorpsbrug te Loenen.

De Dorpsbrug in de dorpskern van Loenen is een dubbele houten ophaalbrug. De brug is in 1954 gebouwd naar model van de eerste brug uit 1629. Ernaast staat op het adres Brugstraat 11 een brugwachterswoning.

Vreelandbrug[bewerken]

Vreelandbrug

De Vreelandbrug is een beweegbare brug in de provinciale weg 201 die ter hoogte van Vreeland de Vecht kruist. De brug vormt met een brugwachterswoning een rijksmonumentaal complex dat in 1939-1940 is gebouwd naar ontwerp van Willem Dudok.[4] Het oorspronkelijke bedieningshuisje op de brug is in 1997 vernieuwd. In 1970 is een tweede brugwachterswoning bijgebouwd. De brug wordt op afstand bediend.

Van Leerbrug[bewerken]

Van Leerbrug in Vreeland.

De Van Leerbrug is een dubbele ijzeren ophaalbrug in Vreeland. De brug is rond 1946 op deze locatie geplaatst ter vervanging van de in hout uitgevoerde brug die verwoest was. De Van Leerbrug is oorspronkelijk afkomstig uit Weesperkarspel en dateert uit 1888. Naastgelegen is een brugwachterswoning/tolhuis uit 1861.

Brug in de N236[bewerken]

Brug in de N236.

Waar de provinciale weg 236 ter hoogte van Fort bij Uitermeer de Vecht kruist bevindt zich de beweegbare Brug Gooilandseweg.

Lange Vechtbrug (Weesp)[bewerken]

Dubbele klapbrug in Weesp.

In Weesp bevindt zich de Lange Vechtbrug bij de Hoogstraat. De dubbele houten klapbrug is een rijksmonument.[5] Naast de brug staat een brugwachtershuis dat ook een rijksmonument is.

Spoorbrug (Weesp)[bewerken]

Spoorbrug te Weesp over de Vecht

In Weesp bevindt zich een dubbele brug waarover de spoorlijn Weesp - Lelystad en spoorlijn Amsterdam - Zutphen lopen. De bruggen zijn bedienbaar voor het verkeer over het water.

Vechtbrug in de A1[bewerken]

Vechtbrug te Muiden

Ter hoogte van Muiden kruist de autosnelweg A1 de Vecht en bevindt zich een bedienbare brug.

Groote Zeesluis[bewerken]

Groote Zeesluis met draaibrug in Muiden.

Bij de uitmonding van de Vecht in het IJsselmeer te Muiden ligt de Groote Zeesluis waarin zich een rijksmonumentale 19e-eeuwse draaibrug bevindt.[6] Nabij staat aan de Sluisstraat 1 een rijksmonumentaal brugwachtershuis dat uit dezelfde periode dateert.[7]

Bronnen[bewerken]

Noten[bewerken]

  1. Informatie over rijksmonumentnummer 450399
  2. Zie voor meer over het plan-Van Marle: Frans Storm van Leeuwen, Bekneld door het spoor. De spoorwegwerken in Utrecht 1935-1954, in: Jaarboek Oud-Utrecht 2004, PlantijnCasparie Utrecht, blz. 227-256.
  3. Informatie over rijksmonumentnummer 520337
  4. Informatie over rijksmonumentnummer 520345
  5. Informatie over rijksmonumentnummer 38533
  6. Informatie over rijksmonumentnummer 30126
  7. Informatie over rijksmonumentnummer 30123