Breukelen (Utrecht)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Breukelen
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Breukelen
Breukelen (Utrecht)
Breukelen (Utrecht)
Situering
Provincie Utrecht
Gemeente Stichtse Vecht
Coördinaten 52° 10′ NB, 4° 60′ OL
Algemeen
Inwoners (2014) 9.815[1]
Detailkaart
Locatie van de voormalige gemeente
Locatie van de voormalige gemeente
Foto's
Gunterstein
Gunterstein
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Breukelen (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een dorp in de gemeente Stichtse Vecht in de Nederlandse provincie Utrecht. Het ligt aan de rivier de Vecht en het Amsterdam-Rijnkanaal. Breukelen was tot 1 januari 2011 een zelfstandige gemeente. Het dorp Breukelen heeft 9590 inwoners (2004).

Geschiedenis[bewerken]

Tot de vroege middeleeuwen was de Vechtstreek nauwelijks bewoond. Door de uitgestrekte veenmoerassen was het gebied ongeschikt voor bewoning door de vroege mens. De oudste sporen van kleine nederzettingen en landbouw in de Vechtstreek zijn gevonden op de oeverwallen en stammen uit de IJzertijd (ca 800-50 v. Chr.).[2] De splitsing van de Vecht met de Danne speelt een belangrijke rol in de geschiedenis van Breukelen. De prediker Bonifatius zou in Attingahem (mogelijk Breukelen) rond 720 een houten kerkje gewijd aan Sint Pieter, hebben gesticht.[3] In Breukelen stonden er achtereenvolgens drie stenen kerkgebouwen. De oudste delen van het huidige stenen gebouw (koor en transept) dateren uit de 15de eeuw en zijn over de fundamenten van de tweede stenen kerk heen gebouwd.[4] De familie van Atto bouwde een versterkt huis dat Breukelerhof heette. Deze naam ging later over op het dorp. In 953 kwam het gebied, dat intussen in handen van de Duitse koning was overgegaan, onder bestuur van de bisschop van Utrecht.

In de 12e eeuw werd een tolbrug over de Vecht gelegd, die Breukelen-Nijenrode en Breukelen-Sint Pieters met elkaar verbond. In 1488 leed het dorp veel in de oorlog tussen de Stichts Utrecht en aartshertog Maximiliaan I van Oostenrijk. Hetzelfde herhaalde zich in 1672 bij de strijd tussen de Staten van Holland tegen Lodewijk XIV van Frankrijk. In de 16e en 17e eeuw werden langs de Vecht (met parallel eraan het Zandpad) veel buitenplaatsen gebouwd, waaronder Gunterstein (aan het Zandpad), Queekhoven, Vechtvliet, en Boom en Bosch, destijds eigendom van Engel de Ruyter, zoon van Michiel de Ruyter, en tegenwoordig het gemeentehuis voor Breukelen.

Het stadsdeel Brooklyn van de Amerikaanse stad New York is naar Breukelen genoemd. Destijds heette het Breuckelen.

Bij Station Breukelen staat de Kortrijkse Molen, een poldermolen uit 1696.

Voormalige gemeente[bewerken]

De voormalige gemeente telde in 1840 nog slechts 901 inwoners, twintig jaar later telde het 1207 inwoners en op 1 januari 2010 14.610 inwoners en had een oppervlakte van 48,65 km². Tot de gemeente behoorden onder meer de buurtschappen Breukelerveen, Breukelerwaard en de dorpen Kockengen en Nieuwer Ter Aa.

Onderwijs[bewerken]

Buiten de dorpskern van Breukelen ligt kasteel Nijenrode waar de Nyenrode Business Universiteit is gevestigd. Tevens heeft Breukelen drie scholen voor voortgezet onderwijs: RSG Broklede (HAVO/VWO) en Broekland College (VMBO/BKGT) en particuliere school Vechtcollege (MAVO/HAVO/VWO)

Sport en recreatie[bewerken]

Geboren in Breukelen[bewerken]

Millennium Gemeente[bewerken]

Breukelen was een Millennium Gemeente.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Aantal inwoners Breukelen (2014) - stadindex.nl
  2. Historie pagina van de website Venster op de Vecht
  3. (la) Liudger, Vita Gregorii abbatis Traiectensis auctore Liudgero, in: MGH editie O. Holder-Egger (1887), Scriptores (in folio), 15 deel 1, blz. 67
  4. De Dorpskerk of Pieterskerk van Breukelen. Informatie op de website van de Hervormde Gemeente Breukelen

Beluister

(info)