Friese elf steden

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Sloten
IJlst
Hindeloopen

De Friese elf steden zijn elf plaatsen in Friesland die stadsrechten verkregen (waar tevens de schaatsmarathon Elfstedentocht naar is vernoemd):

Nederlandse naam Friese naam Gemeente Inwoners * Stadsrechten
Leeuwarden Ljouwert Leeuwarden 94.414 1285 (als Nijehove; eerste vermelding als stad in oorkonde)
1435 (als Leeuwarden)
Sneek Snits Súdwest-Fryslân 32.160 1456 (officieel; in 13e eeuw al enige stadsrechten)
IJlst Drylts Súdwest-Fryslân 3.220 1268
Sloten Sleat De Friese Meren 740 1426 (eerste vermelding als stad in oorkonde)
Stavoren Starum Súdwest-Fryslân 910 1118
Hindeloopen Hylpen Súdwest-Fryslân 870 1225 (vermoedelijk)
Workum Warkum Súdwest-Fryslân 3.810 1399
Bolsward Boalsert Súdwest-Fryslân 9.320 1455
Harlingen Harns Harlingen 15.000 1234
Franeker Frjentsjer Franekeradeel 12.995 1374
Dokkum Dokkum Dongeradeel 13.160 1298

De volgorde is die van de laatst verreden schaatselfstedentochten.

* Aantal inwoners op 1 januari 2006 exclusief buitengebied.

Geschiedenis[bewerken]

Begin 2005 werd gesteld dat Berlikum (Berltsum) in de veertiende eeuw stedelijke kenmerken heeft gehad. Appingedam (provincie Groningen) kreeg in 1327 stadsrechten en hoorde toen bestuurlijk nog bij Friesland. Geen van beide worden echter tot de traditionele elf Friese steden gerekend. De elf steden vormden samen ook een van de kwartieren van Friesland (1579-1795).

Steden versus grote plaatsen[bewerken]

De Friese elf steden zijn niet de elf grootste plaatsen in Friesland. Zo is Leeuwarden wel veruit de grootste plaats in Friesland, maar komt Drachten op de tweede plaats met bijna 45.000 inwoners, Sneek op de derde plaats en Heerenveen op de vierde plaats met bijna 30.000 inwoners. Daar komt bij dat de steden Stavoren, Hindeloopen en Sloten niet eens 1/40 van het aantal inwoners van bijvoorbeeld Drachten hebben.

Beschermd stadgezicht[bewerken]

Van de Friese elf steden zijn er tien beschermde stadsgezichten.