Glottisslag

Een glottisslag (Internationaal Fonetisch Alfabet: [ʔ]) is het kortstondig onderbreken van de klank van de stem of het aanzetten hiervan door het korte dichtklappen van de stemspleet en het hierbij onderbreken van de trilling van de stembanden. De glottisslag wordt om deze reden tot de plosieven gerekend. In een Nederlands woord als beamen komt een glottisslag voor tussen de e en de a

De glottisslag wordt op verschillende manieren aangegeven. Vaak is deze klank impliciet aanwezig; veelal wordt een apostrof, vraagteken of uitroepteken gebruikt om de glottisslag weer te geven. In het IPA wordt deze met het symbool ʔ aangegeven.

Deze klank komt in sommige talen als zelfstandig foneem voor, zoals bijvoorbeeld de hamza (ء) in het Arabisch. De Hebreeuwse Alef (א) kan soms ook dezelfde functie hebben.

Een van de opvallende kenmerken van zowel het Cockney-Engels als het Estuary-Engels is T-glottalisatie, ofwel het veelvuldig voorkomen van de klank zoals in woorden als better, waarbij de t als glottisslag wordt uitgesproken, wat veelal als be'er wordt weergegeven. In Groot-Brittannië is deze vorm van de glottisslag ook wel bekend als de "Cockney stop". Ook andere Britse varianten van het Engels hebben de glottisslag als kenmerk.

In het Frans wordt de glottisslag geschreven als een h. De h wordt echter niet altijd uitgesproken. Wordt de h niet uitgesproken, dan heet hij h muet, klikt hij als glottisslag, dan heet hij h aspiré. Dit is zichtbaar in de spelling: de laatste letter van een voorafgaand woord (bijvoorbeeld een lidwoord) wordt weggelaten als het volgende woord met een klinker of h muet begint. Zo onderscheidt met le hibou met glottisslag en l'hiver zonder glottisslag. Let ook op het verschil tussen rehausser (ophogen) en rhabiller (weer aankleden).

Het Duits kent een (zwakke) glotisslag, bijvoorbeeld tussen een onbeklemtoond voorvoegsel dat op een r eindigt, en een daaropvolgende klinker: der Verein wordt uitgesproken als der Ve'ein.

In het Indonesisch wordt de k aan het einde van een woord als glottisslag uitgesproken. Ook in het Nahuatl komt deze klank voor. Hij wordt doorgaans neergeschreven als h en wordt saltillo genoemd.

Het Deens kent ook de glottislag, die in deze taal stød wordt genoemd. Stød is niet helemaal hetzelfde als glottislag. Het verschil tussen glottislag en stød is dat stød meestal niet een volledige afsluiting van de stembanden is. In lichtere vorm is stød slechts een kraak of onregelmatigheid in de stem.

Ook in het West-Vlaams en in sommige varianten van het Zeeuws wordt een dubbele k (zoals in wekken) vaak als een glottisslag uitgesproken ("we'en").

Zie ook

• Glottalisatie
• Hiaatdelging

Medeklinkers

Pulmonische medeklinkers Bilabiaal Lab.-den. Den. Alv. Postalv. Retro. Pala. Velaar Uvulaar Faryn. Epiglottaal Glottaal Niet-pulmonische medeklinkers en andere symbolen Nasalen m ɱ n̪ n ɳ ɲ ŋ ɴ Kliks  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ Plosieven p b p̪ b̪ t̪ d̪ t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ Impl.  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ Fricatieven  ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ Eject.  pʼ tʼ kʼ qʼ sʼ Approximanten  ʋ ɹ ɻ j ɰ Affr.  p̪͡f t͡s d͡z t͡ʃ d͡ʒ t͡ɕ d͡ʑ t͡ʂ d͡ʐ t͡ɬ d͡ɮ Trils ʙ r • ʀ • Andere laterale medeklinkers  ɺ ɫ Taps en flaps ⱱ̟ ⱱ ɾ ɽ • • Dubbel geart. fricatieven  ɕ ʑ ɧ Lat. fricatieven ɬ ɮ • • • Dubbel geart. approximanten  ʍ w ɥ Lat. approx. l ɭ ʎ ʟ Dubbel geart. plosief  k͡p ɡ͡b ŋ͡m Deze pagina bevat fonetische informatie in het IPA, die in sommige browsers mogelijk niet correct wordt weergegeven. Waar symbolen in paren voorkomen, vertegenwoordigt het rechter teken een stemhebbende medeklinker. Gearceerde gebieden bevatten medeklinkers die worden beschouwd als onuitspreekbaar. Zie ook: IPA, Klinkers