Glottisslag

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een glottisslag (Internationaal Fonetisch Alfabet: [ʔ]) is het kortstondig onderbreken van de klank van de stem of het aanzetten hiervan door het korte dichtklappen van de stemspleet en het hierbij onderbreken van de trilling van de stembanden. De glottisslag wordt om deze reden tot de plosieven gerekend. In een Nederlands woord als beamen, of de k's in het West-Vlaamse "pakken" ("pa'en") komt bijvoorbeeld in de standaardtaal normaal gesproken respectievelijk voor de a en in plaats van de k's een glottisslag voor.

De glottisslag wordt op verschillende manieren aangegeven. Vaak is deze klank impliciet aanwezig; veelal wordt een apostrof, vraagteken of uitroepteken gebruikt om de glottisslag weer te geven. In het IPA wordt deze met het symbool ʔ aangegeven.

Deze klank komt in sommige talen als zelfstandig foneem voor. Voorbeelden zijn de hamza (ء) in het Arabisch, de Alef (א) in het Hebreeuws, of de taal van de !Kung.

Een van de opvallende kenmerken van zowel het Cockney-Engels als het Estuary-Engels is T-glottalisatie, ofwel het veelvuldig voorkomen van de klank zoals in woorden als better, waarbij de t als glottisslag wordt uitgesproken, wat veelal als be'er wordt weergegeven. In Groot-Brittannië is deze vorm van de glottisslag ook wel bekend als de "Cockney stop". Ook andere Britse varianten van het Engels hebben de glottisslag als kenmerk.

Ook het Frans kent de glottisslag als foneem. De zog. h-aspiré wordt als zodanig gerealiseerd, bijvoorbeeld le hibou, dit in onderscheid van de h-muet in l'hiver.

Het Duits kent een (zwakke) glotisslag, bijvoorbeeld tussen een onbeklemtoond voorvoegsel dat op een r eindigt, en een daaropvolgende klinker: der Verein wordt uitgesproken als der Ve'ein.

In het Indonesisch wordt de k aan het einde van een woord als glottisslag uitgesproken. Ook in het Nahuatl komt deze klank voor. Hij wordt doorgaans neergeschreven als h en wordt saltillo genoemd.

Het Deens kent ook de glottislag, die in deze taal stød wordt genoemd. Stød is niet helemaal hetzelfde als glottislag. Het verschil tussen glottislag en stød is dat stød meestal niet een volledige afsluiting van de stembanden is. In lichtere vorm is stød slechts een kraak of onregelmatigheid in de stem.

Ook in het West-Vlaams en in sommige varianten van het Zeeuws wordt een dubbele k (zoals in wekken) vaak als een glottisslag uitgesproken. In het West-Vlaams wordt de eind -en bij meervouden en werkwoorden heel frequent vervangen door een 'n.

[bewerken] Zie ook

Persoonlijke instellingen
Naamruimten

Varianten
Handelingen
Navigatie
Informatie
Hulpmiddelen
Afdrukken/exporteren
In andere talen