Goldfinger (film)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Goldfinger
Tagline James Bond is back in action! Everything he touches turns to excitement!
Mixing business and girls! Mixing thrills and girls! Mixing danger and girls!
Miss Honey and Miss Galore Have James Bond Back For More!
Regie Guy Hamilton
Producent Harry Saltzman
Albert R. Broccoli
Scenario Ian Fleming
Hoofdrollen Sean Connery
Honor Blackman
Gert Fröbe
Muziek John Barry
Montage Peter Hunt
Cinematografie Ted Moore
Distributie 1964-1981: United Artists
1982-: Metro-Goldwyn-Mayer
Première Groot-Brittannië 17 september 1964
Verenigde Staten: 22 december 2006
Nederland: 15 april 1965
Genre Actie
Speelduur 106 minuten
Taal Engels
Land Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk
Budget $3,5 miljoen
Voorloper From Russia With Love
Vervolg Thunderball
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Goldfinger is de derde James Bondfilm geproduceerd door EON Productions, met Sean Connery als James Bond. De film is uitgebracht in 1964. Het is gebaseerd op het gelijknamige boek uit 1959.

Veel critici beschouwen Goldfinger als de beste film uit de James-Bondreeks. Ook zien veel filmkenners Goldfinger als de meest invloedrijke film uit de hele reeks: veel typische Bondelementen werden hier geïntroduceerd en zouden later eindeloos vaak in andere Bondfilms herhaald worden. Ook commercieel vormde Goldfinger het hoogtepunt uit de serie: de film brak destijds alle bioscooprecords en zorgde voor een ware Bondmania. De wereldwijde hysterie rondom het personage van James Bond zou de hele jaren 60 duren en werd slechts overtroffen door de rage van The Beatles. Talloze scènes uit Goldfinger werden legendarisch, net als de filmmuziek van John Barry, waaronder de titelsong Goldfinger door Shirley Bassey.

Verhaal[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

Bond komt 's nachts ergens in Zuid-Amerika uit de zee. Hij heeft een duikerspak en een rubberen camouflage-eend op zijn hoofd. Hij sluipt een fabrieksterrein binnen en plaatst een tijdbom. Onder zijn duikpak draagt hij een witte smoking, waarmee hij een nachtclub binnengaat. De ontploffing van de bom verstoort de act van de buikdanseres, die kwaad naar de kleedkamer loopt. Bond volgt haar, en treft haar aan in de kleedkamer, waar ze in bad zit. Bond doet zijn jasje uit en zoent de buikdanseres. Vervolgens wordt Bond aangevallen door een bewaker, maar Bond schakelt deze uit door hem in het bad te duwen en er een elektrisch ventilatortje bij te gooien.

Bond heeft vervolgens een tijdje verlof in Miami, maar krijgt hier al snel een nieuwe opdracht, via CIA-agent Felix Leiter. Bond moet Auric Goldfinger observeren. In het hotel ontmoet hij Goldfinger die valsspeelt met kaarten doordat zijn maîtresse Jill Masterson via een radioverbinding aanwijzingen influistert. Bond saboteert dit en maakt een romantisch afspraakje met Jill, die dezelfde avond echter vermoord wordt, waarbij haar hele lichaam goudkleurig geverfd wordt.

Terug in Engeland krijgt Bond te horen dat Goldfinger van grootschalige goudsmokkel verdacht wordt en krijgt hij een Duitse goudstaaf uit de Tweede Wereldoorlog mee om Goldfinger uit zijn tent te lokken. Bond neemt het tegen Goldfinger op in een golfspel om de goudstaaf, waarbij Goldfinger weer valsspeelt maar Bond alsnog aan het langste eind trekt. Ook maakt hij kennis met Goldfingers knecht Oddjob, die een hoed met metalen rand heeft die hij als discus gebruiken kan. Bond plaatst een zender in Goldfingers auto en volgt hem naar Zwitserland. Onderweg ontmoet hij Tilly Masterson, de zus van Jill Masterson, die ook achter Goldfinger aan blijkt te zitten vanwege de dood van haar zuster. Als Bond in Goldfingers fabriek gaat kijken, ontdekt hij hoe daar goud wordt gesmokkeld en dat Goldfinger in samenwerking met een Chinese agent "Operatie Grand Slam" voorbereid. Doordat Tilly Masterson weer ten tonele verschijnt worden ze betrapt en vluchten ze in Bonds Aston Martin DB5, uitgerust met verborgen trucs en wapens. Tilly wordt uiteindelijk door Oddjob met zijn hoed gedood en Bond wordt op een tafel vastgebonden om hem met een laser in tweeën te snijden. Bond vertelt echter dat de MI6 gewoon een nieuwe agent zal sturen die net zoveel weet; bovendien maakt hij Goldfinger wijs dat de MI6 al van alles over Operatie Grand Slam weet.

Bond wordt in leven gelaten en door Goldfingers piloot Pussy Galore meegenomen naar de Verenigde Staten. Goldfinger heeft daar een ontmoeting met vertegenwoordigers van meerdere misdaadorganisaties, die hem materiaal voor de operatie hebben geleverd. Goldfinger onthult dat hij van plan is om de goudvoorraad van Fort Knox aan te vallen, maar vermoordt de gangsters vervolgens. Bond, die de vergadering heeft afgeluisterd, wijst Goldfinger erop dat het te veel tijd en moeite kost om de goudvoorraad te stelen. Goldfinger legt uit dat hij het goud niet wil stelen maar onbruikbaar maken met een radioactieve bom, zodat zijn eigen goud meer waard wordt. Omdat niemand dat mag weten, moet iedereen in de buurt van Fort Knox worden vergast. Pussy Galore moet dat regelen. Bond slaagt er echter in om de in eerste instantie afstandelijke Pussy te verleiden.

De volgende dag vindt de aanval plaats en dringen Goldfingers mannen met succes binnen. Bond zelf wordt aan de bom vastgebonden. Pussy blijkt echter het zenuwgas verwisseld te hebben en heeft Leiter ingelicht, zodat de gealarmeerde troepen zich alleen maar dood hielden. Een vuurgevecht breekt uit, maar Goldfinger ontkomt. Oddjob en Bond zitten opgesloten in de kluis en raken in gevecht. Bond verslaat Oddjob door hem via zijn hoed te elektrocuteren. Vervolgens wordt de bom nog net op tijd onschadelijk gemaakt.

Bond wordt als redder van de goudvoorraad met een privé-vliegtuig naar Washington gevlogen om de president te ontmoeten. Het vliegtuig blijkt echter gekaapt door Goldfinger en Pussy, en een gevecht volgt. Goldfinger schiet een kogel door het raam en wordt naar buiten gezogen. Dan springt Bond met Pussy Galore uit het vliegtuig en ze genieten van de tijd voor ze gered worden.

Oorsprong titel[bewerken]

De titel Goldfinger verwijst naar de gelijknamige schurk.

Filmlocaties[bewerken]

Rolverdeling[bewerken]

Acteur Personage
Connery, Sean Sean Connery James Bond
Lee, Bernard Bernard Lee M
Maxwell, Lois Lois Maxwell Miss Moneypenny
Llewelyn, Desmond Desmond Llewelyn Q
Fröbe, Gert Gert Fröbe Auric Goldfinger
Blackman, Honor Honor Blackman Pussy Galore
Eaton, Shirley Shirley Eaton Jill Masterson
Sakata, Harold Harold Sakata Oddjob
Linder, Cec Cec Linder Felix Leiter
Mallet, Tania Tania Mallet Tilly Masterson

Verschillen tussen boek en film[bewerken]

Toen in 1964 begonnen werd aan het maken van een verfilming liet men het verhaal in grote lijnen hetzelfde. Toch waren er een aantal cruciale verschillen.

  • Het grootste verschil is dat Goldfinger het goud in de film niet meer wil stelen, maar wil vernietigen. Dit gegeven hadden de scenarioschrijvers bedacht omdat critici het boek te onwaarschijnlijk vonden. Goldfinger zou 14 dagen en 200 vrachtwagens nodig hebben om al het goud weg te kunnen voeren. Zijn eigen goud meer waard laten worden door vernietiging van de goudvoorraad is een veel betere mogelijkheid. Ook wil hij in de roman de militairen uitschakelen door vergiftiging van het drinkwater, terwijl hij in de film zenuwgas gebruikt.
  • Tilly Masterson heeft in de film een veel kleinere rol dan in het boek. Tilly Masterson wordt al halverwege de film door de hoed van Oddjob gedood (iets dat in het boek op het einde plaatsvindt). Daarentegen heeft Pussy Galore een veel grotere rol, was ze in het boek maar een simpele pilote, in deze film is ze de privépiloot van Goldfinger en de belangrijkste Bondgirl.
  • De film bevat een trucjesauto met bijbehorende autoachtervolging die in het boek nergens voorkomt. Ook vindt er nu een gevecht plaats tussen Bond en Oddjob in Fort Knox. Oddjob wordt hierbij geëlektrocuteerd. Goldfinger wordt op het einde van de film niet gewurgd, maar hij wordt het vliegtuig uitgezogen (de manier waarop Oddjob in het boek aan z'n eind kwam).
  • De gangsters spelen in het boek wel degelijk een grote rol bij de aanval op Fort Knox, en worden pas na afloop van het mislukte plan door Goldfinger gedood. In de film heeft Goldfinger hun hulp juist nodig gehad om explosieven, wapens en andere apparatuur de V.S. binnen te smokkelen, en vergast hij de gangsters kort na de uitleg van zijn plan. Bovendien is het in het boek niet Solo die de vergadering vroegtijdig verlaat, maar een zekere Helmut Springer.

Achtergronden[bewerken]

  • Goldfinger bracht wereldwijd bijna 125 miljoen dollar op. Dat is bijna 36 keer zo veel als de film kostte.
  • Goldfinger werd voor het eerst uitgezonden op de Amerikaanse televisiezender ABC op 17 september 1972.
  • Gert Frobe wordt in de Engelstalige versie nagesychroniseerd door Engelse stem, maar in de Duitstalige versie synchroniseerde Gert Frobe zichzelf weer.