You Only Live Twice (film)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
You Only Live Twice
Je leeft maar twee keer (NL)
Men leeft slechts twee maal (B)
Tagline ...and twice is the only way to live!
You Only Live Twice...and "TWICE" is the only way to live!
Sean Connery IS James Bond.
Welcome to Japan, Mr. Bond
Regie Lewis Gilbert
Producent Albert R. Broccoli
Harry Saltzman
Scenario Ian Fleming
Roald Dahl
Harold Jack Bloom
Hoofdrollen Sean Connery - James Bond
Donald Pleasence - Ernst Stravo Blofeld
Akiko Wakabayashi - Aki
Mie Hama - Kissy Suzuki
Tetsuro Tamba - Tiger Tanaka
Teru Shimada - Mr. Osato
Muziek John Barry
Montage Peter R. Hunt
Cinematografie Freddie Young
Distributie 1967-1981: United Artists
1982-:Metro-Goldwyn-Mayer
Première Groot-Brittannië: 12 juni 1967
Verenigde Staten: 13 juni 1967
Nederland: 14 september 1967
Genre Actie
Speelduur 112 min.
Taal Engels
Land Groot-Brittannië
Budget $9.500.000
Voorloper Thunderball
Vervolg On Her Majesty's Secret Service
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

You Only Live Twice is de vijfde James Bondfilm geproduceerd door EON Productions, met Sean Connery als James Bond. De film is uitgebracht in 1967. Het is gebaseerd op het gelijknamige boek uit 1964.

You Only Live Twice was voorlopig de laatste Bondfilm waarin Connery speelde. Pas in 1971 keerde Connery weer terug als Bond in de film Diamonds Are Forever.

Het script komt van Roald Dahl, die het weer baseerde op een boek van Ian Fleming. Nog nooit was er zoveel verschil tussen het originele boek van Fleming en de film. Het verhaal van de film volgt het boek amper. You Only Live Twice is behalve een aantal scènes vrijwel helemaal opgenomen in Japan.

Verhaal[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

De film begint in de ruimte, waar een Amerikaanse ruimtecapsule aanwezig is. Er zitten twee astronauten in, waarvan astronaut Chris de capsule verlaat voor een ruimtewandeling. Dan komt er een ander, groter, ruimteschip van achteren aan. De voorkant hiervan gaat open en sluit zich rondom de Amerikaanse ruimtecapsule. Hierbij wordt de luchtslang tussen Chris en de capsule doormidden gesneden. Nu de capsule helemaal in het grote onbekende ruimteschip zit, heeft de aarde er geen radiocontact meer mee. De Verenigde Staten verdenken de Sovjet-Unie van dit incident en zeggen dat ze over twintig dagen hun volgende ruimteschip zullen lanceren. Als daarbij wat misgaat zal dat worden opgevat als een oorlogsdaad. De Sovjet-Unie ontkent met het gebeurde incident iets te maken te hebben. Het Verenigd Koninkrijk is het niet eens met de verdenking van de Sovjet-Unie: Singapore heeft zwakke echo's in de Japanse Zee gemeld, die waarschijnlijk van het onbekende ruimteschip komen. De Britse inlichtingendienst MI6 is hiermee al aan het werk gezet. Intussen is James Bond inderdaad al in Hongkong, die daar seks heeft met een Chinese vrouw. Hij wordt echter door haar bedrogen en wordt doodgeschoten door twee binnenstormende mannen, nadat ze op een knopje drukte waardoor Bond klem kwam te zitten tussen het bed, dat omhoog klapte, en de muur.

In de kranten komt te staan dat een Britse "kapitein-luitenant-ter-zee" is vermoord. James Bond wordt in de zee rond Hongkong gegooid, maar onder water naar een duikboot gebracht, waar hij een zuurstofmasker met een luchtslang blijkt te hebben. Aan boord wordt Bond naar M toegebracht van wie hij naar Tokio moet gaan om contact op te nemen met Dikko Henderson. Henderson wordt vermoord. Bond neemt de plaats in van de moordenaar, en kan zo binnendringen in een al verdachte Japanse multinational, genaamd Osato Chemicals. Daar steelt hij een paar documenten. Bond ontsnapt aan de bewaking van Osato Chemicals met behulp van Aki, de assistente van het hoofd van de Japanse geheime dienst Tiger Tanaka, die hij dan ontmoet. De documenten zijn een foto, genomen door een toerist, van een schip genaamd Ning-Po en een microdot met bericht dat de toerist geliquideerd is. Bond denkt dat Osato Chemicals de dekmantel is van SPECTRE.

Bond gaat terug naar Osato Chemicals, undercover als de nieuwe directeur van een bedrijf waar Osato Chemicals mee handelde. Hij ontmoet directeur Mr. Osato en zijn assistente Helga Brandt. Mr. Osato heeft echter direct door dat hij een spion is en neemt stiekem een röntgenfoto van zijn pistool. Later wordt Bond opnieuw door Aki van de bewaking gered.

De Japanse geheime dienst heeft inmiddels ontdekt dat de Ning-Po van Osato Chemicals is. Bond gaat naar Kobe, waar de Ning-Po geladen wordt. Hier wordt Bond gevangengenomen door de handlangers van Mr. Osato. Bond wordt na bewusteloosheid wakker tegenover Helga Brandt in haar hut op de Ning-Po. Bond weet, nadat hij bedreigd is met marteling, haar over te halen om samen naar Europa te vliegen zonder dat Osato het doorheeft. In Brandts privévliegtuig blijkt ze hem te hebben bedrogen: ze springt het vliegtuig uit met een parachute en laat Bond neerstorten. Bond overleeft de crash. Terug bij Tanaka hoort Bond dat de geheime dienst (op Bonds bevel) foto's heeft gemaakt van de Ning-Po tijdens de reis. Op weg naar Shanghai ging het schip langs het eiland Matsu. Er is een foto genomen voor en nadat de Ning-Po langs het eiland is geweest. Bij de eerste foto ligt het schip dieper, waaruit blijkt dat Osato Chemicals zijn lading bij het (onbewoonde) eiland Matsu heeft afgeleverd.

Inmiddels heeft Q James een kleine autogiro, genaamd Little Nellie, bezorgd. Hij verkent hiermee het eiland, ontdekt geen enkele bebouwing, enkel een dode vulkaan met een kratermeer. Dan komen er vier vijandige helikopters van achteren. Bond weet ze met zijn bewapening op de Little Nellie uit te schakelen.

Intussen stuurt de Sovjet-Unie een capsule met twee astronauten de ruimte in. Hetzelfde incident met het onbekende ruimteschip, wat eerst bij de Verenigde Staten gebeurde, gebeurt nu met de Russische capsule, alleen dit keer zonder dode. In deze scène is te zien hoe het ruimteschip naar de aarde terugkeert. Bij de krater van de vulkaan op Matsu verschuift zich een enorme metalen plaat, zodat het ruimteschip bij de krater naar beneden kan. Onder de plaat zit een enorme lanceerbasis. Hier landt het ruimteschip. De Russische astronauten worden uit hun capsule gehaald en in een cel bij de eerder ontvoerde Amerikaanse astronaut opgesloten.

In de controlekamer, die uitkijkt op de basis, zit de regering van een grote macht. Hier zijn onder andere Mr. Osato en Helga Brandt te zien. Dan verschijnt het onzichtbare personage met de witte kat, die als Nr. 1 van SPECTRE ook in From Russia With Love en Thunderball te zien was. Achter de controlekamer zitten de privévertrekken van Nr. 1, die daar twee onbekende mannen ontvangt: hun regering, die hem apparatuur levert, is zeer tevreden over zijn werk, maar Blofeld eist alvast een voorschot op zijn betaling. Dan roept hij Osato en Brandt bij zich. Osato's röntgenfoto is van de welbekende Walther PPK. Nr. 1 weet dat deze van James Bond is, die al vaak zijn plannen heeft verknoeid. Osato kan het niet geloven want het stond toch in alle kranten dat hij dood was. Nr. 1 vraagt of hij hem misschien later werkelijk dood heeft laten gaan. Osato zegt dat hij dat Brandt heeft laten doen, maar ze faalde. Osato en Brandt worden terug naar de controlekamer gestuurd. De brug, die daarheen leidt, wordt door Nr. 1 opengemaakt als Brandt er overheen loopt. Brandt valt hierop in Nr. 1's vijver vol piranha's.

De Russen beschuldigen de Amerikanen van het tweede incident. Het is zeker dat het de volgende keer oorlog zal worden.

Bond gaat verblijven tussen de ninja's van Tanaka als een echte Japanner. Hij moet ook zogenaamd trouwen met een agente van Tanaka. Intussen wordt Aki door een SPECTRE-lid vermoord. Dan verblijft hij in een vissersdorp met zijn zogenaamde vrouw, Kissy Suzuki.

Intussen blijkt dat de Verenigde Staten al begonnen zijn met aftellen voor hun volgende ruimtelancering terwijl het later gepland stond. De volgende avond zou de capsule al de lucht in gaan. Ook schijnt een Ama-meisje een grot van Matsu te zijn ingeroeid, waarbij ze niet meer terug kwam. De volgende ochtend is Bond dat samen met Suzuki gaan onderzoeken. Het resultaat is dat ze ontdekken dat er giftige rook ontsnapt als er iemand bij de grot naar binnen gaat. Bond denkt dat de grot helemaal doorloopt tot aan de vulkaan. Pas 's avonds komen Suzuki en Bond bijna bij de top van de vulkaan aan. Dan gaat er plotseling een helikopter bij de krater naar beneden.

De Amerikaanse capsule is ondertussen de ruimte in gegaan. Bond en Suzuki gaan dichterbij de krater en ontdekken dat het kratermeer eigenlijk een stalen plaat is. De plaat schuift plotseling open. Bond zegt tegen Suzuki dat ze terug moet naar Tanaka, die met al zijn ninja's moet komen. Bond dringt de basis binnen. Hij redt de drie astronauten uit hun cel. Dan moeten er twee astronauten en een reserve-astronaut klaarstaan om het ruimteschip, dat de nieuwe Amerikaanse capsule zal ontvoeren, in te gaan. Twee van de drie astronauten en Bond staan klaar. Bond wordt echter vlak voordat hij bij het ruimteschip naar binnen gaat, naar de controlekamer geroepen. Ondertussen gaat het ruimteschip met de twee andere astronauten de ruimte in.

In de controlekamer zegt Nr. 1 dat hij wist dat het Bond was omdat hij een heel domme fout heeft gemaakt: een astronaut gaat niet bij een ruimteschip naar binnen met zijn ademhalingsapparaat. Dan stelt Nr. 1 zich voor en laat voor het eerst zijn gezicht zien. Hij heet Ernst Stavro Blofeld. Hij begint een Derde Wereldoorlog en zegt dat de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten elkaar over een paar minuten vernietigd zullen hebben, waarna de wereld open ligt voor een nieuwe supermacht. Blofeld geeft zijn lijfwacht Hans een sleutel en zegt hem dat als de capsule gevangen is door het SPECTRE-ruimteschip, dat hij dan het ruimteschip moet vernietigen, door met de sleutel een klepje te openen zodat hij op de knop voor de vernietiging kan drukken.

Suzuki en Tanaka zijn ondertussen aangekomen bij de vulkaan met alle ninja's. Dan wordt er een automatisch vuursysteem geopend van allemaal machinegeweren naast elkaar. Hierbij worden vele ninja's doodgeschoten. Bond kan met behulp van een pistool in de vorm van een sigaret veilig naar de hendels van de kraterbediening toe, zodat hij het kan openen en een aantal ninja's binnen kunnen dringen. Die zorgen ervoor dat alle ninja's bij de basis naar binnen kunnen, waarna er een groot gevecht ontstaat tussen de SPECTRE-leden en de ninja's.

Blofeld legt zijn vluchtroute intussen af samen met Bond. Hierbij schiet hij Mr. Osato dood. Als hij in zijn karretje gereed staat om weg te rijden, houdt hij zijn pistool op Bond gericht, maar dan gooit Tanaka een ninjaster in zijn arm, waardoor hij het pistool laat vallen. Het karretje rijdt door en Bond verliest Blofeld uit het oog.

Nr. 3, uit de controlekamer, sterft en Nr. 4 verlaat, met alle SPECTRE-leden in de controlekamer, de gehele vulkaan. Alleen Hans blijft over, zodat hij zijn opdracht kan vervullen. Bond gaat bij Blofelds privévertrekken binnen en ziet Hans op hem af komen. Er ontstaat een gevecht, waarbij Bond de sleutel uit Hans broekzak weet te pakken en Hans uiteindelijk van de brug weet af te gooien, zodat hij net als Brandt door de piranha's wordt opgegeten. Bond gaat naar de controlekamer. Het ruimteschip van SPECTRE heeft de capsule bijna bereikt. Een Amerikaanse generaal is genoodzaakt vliegtuigen op de Sovjet-Unie af te sturen en de oorlog te beginnen. Bond opent het klepje met de sleutel en drukt op de knop. Vijf seconden voordat de capsule zou worden opgeslokt heeft Bond het ruimteschip van SPECTRE laten ontploffen. De Amerikaanse generaal roept zijn vliegtuigen direct terug. De Derde Wereldoorlog is voorkomen.

Even later stopt Blofeld even met zijn karretje, vele meters verderop, en schakelt het zelfvernietigingsysteem van zijn gehele vulkaanbasis aan. Bond gaat samen met de ninja's via de grot de vulkaan uit. Intussen vindt er een uitbarsting plaats. Bond en de ninja's klimmen op vele rubberboten, die twee vliegtuigen op dat moment laten vallen. Bond en Suzuki klimmen samen op één rubberboot. Later, ver weg op zee, gaan de twee zoenen. Ze worden onderbroken door de duikboot van M, die de rubberboot onderschept, wanneer hij bovenkomt.

Oorsprong van de titel[bewerken]

De titel You Only Live Twice komt uit een gedichtje (haiku) dat aan het begin van het boek door James Bond is gemaakt. In de film komt de titel uit een dialoog tussen Bond en Blofeld, vlak nadat Bond is gevat:

Blofeld: I am Ernst Stavro Blofeld. They told me you were assassinated in Hong Kong.
Bond: Yes, this is my second life.
Blofeld: You only live twice, Mr. Bond.

Filmlocaties[bewerken]

Rolverdeling[bewerken]

Acteur Personage
Connery, Sean Sean Connery James Bond
Lee, Bernard Bernard Lee M
Maxwell, Lois Lois Maxwell Miss Moneypenny
Llewelyn, Desmond Desmond Llewelyn Q
Wakabayashi, Akiko Akiko Wakabayashi Aki
Hama, Mie Mie Hama Kissy Suzuki
Pleasence, Donald Donald Pleasence Ernst Stavro Blofeld
Dor, Karin Karin Dor Helga Brandt
Tamba, Tetsuro Tetsuro Tamba Tiger Tanaka
Shimada, Teru Teru Shimada Mr. Osato
Gray, Charles Charles Gray Dikko Henderson
Rich, Ronald Ronald Rich Hans (Blofelds lijfwacht)

Boek en film[bewerken]

Dit is de eerste Bondfilm waarin de plotlijn niet overeenkomt met die uit de roman. Wel is aan een aantal punten te merken dat het boek als basis gebruikt is:

  • De Japanse setting en het conflict met Blofeld.
  • Tiger Tanaka als hoofd van de Japanse geheime dienst.
  • De contactpersoon Dikko Henderson, ofschoon die de roman overleefde.
  • Het infiltreren in een vissersdorp en het daarbij vereiste schijnhuwelijk met Kissy Suzuki (wier naam in de film niet genoemd wordt).
  • Aki zou in eerste instantie Suki heten, net zoals een personage uit de roman.

Achtergronden[bewerken]

  • De titelsong is gezongen door Nancy Sinatra. Robbie Williams heeft later nog een grote hit gehad met het nummer Millennium, waarin hij samples gebruikte van het origineel van Sinatra. Coldplay speelde het nummer tijdens een tournee in 2001.
  • Charles Gray speelde in deze film Dikko Henderson. Later speelde hij in de film Diamonds Are Forever Bonds tegenstander Ernst Stavro Blofeld.
  • Een opvallende gadget die Bond deze film ter beschikking heeft is een pistool in de vorm van een sigaret, en de autogiro Little Nellie.
  • De film werd opgenomen in Groot-Brittannië, Japan, Gibraltar en China.
  • Bond zegt in deze film dat hij nooit eerder in Japan is geweest. In From Russia with Love zegt hij "Once when I was with M in Tokyo, we had an interesting experience" (vertaling: "Toen ik een keer met M in Tokio was, hebben we iets interessants meegemaakt").
  • Dr. Evil, een personage van de James Bondparodie Austin Powers, is gebaseerd op Blofeld. Aanvankelijk zou Jan Werich de rol van Blofeld op zich nemen. Na een korte tijd filmen vonden de producers Werich niet geschikt genoeg, en nam Donald Pleasence zijn rol over.
  • You Only Live Twice is de eerste film waarin M zich op een andere locatie bevindt dan het hoofdkantoor van de geheime dienst. Het is tevens de eerste film waarin Bond geen voet in Engeland zet (hoewel het Verenigd Koninkrijk op dat moment Hongkong nog in pacht had) en de enige waarin geen enkele scène in Engeland speelt.
  • Tijdens een zwemscène werd actrice Mie Hama vervangen door Connery's vrouw Diane Cilento, omdat Hama ziek was.
  • Cubby Broccoli, Harry Saltzman, Ken Adam, Lewis Gilbert en Freddie Young ontsnapten aan de dood omdat ze een latere vlucht namen dan gepland was. Ze zouden op 5 maart 1966 terugvliegen naar Groot-Brittannië. Ze besloten echter te blijven om een ninja-demonstratie bij te wonen. Het vliegtuig waarin ze aanvankelijk zouden vliegen stortte 25 minuten na opstijgen neer, waarna alle inzittenden om het leven kwamen.
  • Oorspronkelijk zou Thelma Connell, de vaste bewerker van Lewis Gilberts films, You Only Live Twice bewerken. Nadat hij de film had bewerkt (en er een film van drie uur over bleef), vond men het eindresultaat erg tegenvallen. Peter R. Hunt, die eerdere Bondfilms ook al bewerkte, werd vervolgens gevraagd om de film na te bewerken.