Hoensbroek
 |
|||
  |
|||
|
|
|||
| Provincie |  Limburg |
||
| Gemeente |  Heerlen |
||
| Coördinaten | 50°55'N 5°55'E | ||
|
|
|||
| Inwoners (2008) | 20.303[1] | ||
|
|||
Hoensbroek (Limburgs: Gebrook) is een plaats in de gemeente Heerlen met 20.303 inwoners. Tot 1982 was Hoensbroek een zelfstandige gemeente, sindsdien vormt het een stadsdeel van de gemeente Heerlen[2].
Het wapen van Hoensbroek toont een zwarte leeuw op een zilveren veld met vier horizontale rode balken. Het is het wapen van de familie Van Hoensbroeck, naar wie de voormalige gemeente en het huidig stadsdeel Hoensbroek is genoemd. In het nieuwe wapen van de gemeente Heerlen neemt dat van Hoensbroek de rechterhelft in. Daarmee wordt tot uitdrukking gebracht dat Hoensbroek ook historisch gezien geen stadsdeel is van Heerlen, maar dat het binnen de gemeente een aanzienlijke eigen positie inneemt. Door de samenvoeging zijn Heerlen en Hoensbroek juridisch weer terug bij af, nadat zes eeuwen eerder Hoensbroek van de heerlijkheid Heerlen was afgesplitst.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
[bewerken] Ontstaan
Hoensbroek heette aanvankelijk Broek of Broich, hetgeen 'moeras' betekent. (De Limburgse aanduiding Gebrook betekent niets anders dan 'het moeras'.) In 1388 werd het afgescheiden van Heerlen en geschonken aan ridder Herman Hoen, wiens familie van dan af Hoen van den Broeck, later Van Hoensbroeck zou heten en een van de aanzienlijkste adellijke families in Limburg werd. Deze Herman Hoen bouwde vervolgens het kasteel, dat nu Kasteel Hoensbroek heet en was er de eerste bewoner van. Op deze plaats had vanaf de dertiende eeuw al een motte en een verdedigingswerk gestaan.
[bewerken] Staatkundige situatie
De heerlijkheid Hoensbroek viel onder de zogeheten Landen van Overmaas, die tezamen met het oude hertogdom Limburg na 1288 onder Brabants bestuur waren gekomen. In 1473 verenigden de Overmazers en de Limburgers hun Staten tot de Staten van Limburg en de Landen van Overmaas en zetelden aldus in de Staten-Generaal van de Nederlanden. In 1661 kwam het gebied in Spaanse handen en van 1713 tot 1785 viel het onder Oostenrijk.
[bewerken] Steenkoolwinning
Het dorp bleef bescheiden van omvang tot het begin van de 20e eeuw, toen er meerdere steenkolenmijnen werden geopend, (o.a. de Staatsmijn Emma), die voor een aanzienlijke toename van de bevolking zorgden. Dit noodzaakte tot de bouw van nieuwe woonwijken, met als gevolg, dat Heerlen en Hoensbroek steeds dichter naar elkaar toe groeiden.
[bewerken] Heden
Tegenwoordig vormen Heerlen en Hoensbroek een aaneengesloten bebouwd gebied. Alleen de steenberg van de voormalige Oranje Nassau III-mijn, die thans is ingericht als park, vormt nog een soort van barrière tussen de plaatsen. De mijnen in de regio zijn inmiddels allemaal gesloten, maar veel van de ervoor aangelegde arbeiderswijken bestaan nog.
[bewerken] Bezienswaardigheden
Het Kasteel Hoensbroek is een van de grootste bezienswaardigheden in het hele gebied tussen Maas en Rijn. Het huidige kasteel Hoensbroek stamt uit de 13de eeuw, waarvan een gedeelte later is bijgebouwd. Voor dit 13 eeuwse kasteel heeft er nog een ander kasteel gestaan. Rondom dit kasteel is eeuwen lang gevochten. Kasteel Hoensbroek stond ook, net als vele andere kastelen in de buurt, in het middelpunt van de Bokkerijders. Een legende gaat dat er een geheime kamer is in het kasteel die nog niemand heeft gevonden..
In het dorp bevindt zich verder de kleine St. Janskerk bij de Markt waarvan de bouwperioden verschillen, variërend van de 13e eeuw tot de 18e eeuw; deze kerk fungeerde eertijds als kapel van het kasteel. Tegenover de kleine St. Janskerk staat de Grote St. Janskerk, deze is later pas gebouwd. Alhoewel de Grote St. Janskerk nooit is afgemaakt. Er waren nog plannen voor een kerktoren, maar dit is niet door gegaan vanwege financiële problemen en omdat het budget allang was overschreven.
[bewerken] Wijken en buurten
Hoensbroek wordt door de gemeente opgedeeld in de volgende wijken:
- Hoensbroek-De Dem, met buurten De Dem, Hoensbroek-Centrum, Horst, Metten en De Slak
- Maria-Gewanden-Terschuren, met buurten Kasteelbuurt, Maria Gewanden, Schurenberg, Schuureik en Terschuren
- Mariarade, met Mariarade-Noord en Mariarade-Zuid
- Nieuw Lotbroek, met Boshouwersweide, Nieuw-Lotbroek en Overbroek
[bewerken] Infrastructuur/OV
Weg: Hoensbroek ligt langs de A76
Station: Het dorp heeft een treinstation en is bereikbaar met de trein, vanaf Station Heerlen en Station Sittard.
Bus: Het dorp kan worden bereikt met bussen van Veolia Transport (Limburg)
[bewerken] Lijst met sportverenigingen in Hoensbroek
[bewerken] Geboren
- Theo Boosten (1929-1994), voetbalscheidsrechter
- John van den Borst (1956), dammer
- Pé Hawinkels (1942-1977), letterkundige
- Max van Heeswijk (1973), wielrenner
- Henk van der Linden (1923), filmmaker
- Gio Lippens (1958), verslaggever/presentator NOS Radio (Langs de Lijn/Radio Tour de France)
- René Maessen (1962), (prof)voetballer (EHC, Fortuna Sittard)
- Ferdy Okrogelnik (1933), dammer
- Simone Simons (1985), zangeres Epica
- Egidius Slanghen (1820-1882), burgemeester en historicus
- Klaas de Vries (1943), politicus
[bewerken] Bronvermelding
- Venne, J.M. van de, J. Th. H. de Win en P.A.H.Peeters, Geschiedenis van Hoensbroek, Hoensbroek: Gemeentebestuur van Hoensbroek, 1967.
| Bronnen, noten en/of referenties |
 |
Zoek Hoensbroek op in het WikiWoordenboek. |
|
Stadsdelen en wijken van Heerlen | |
|---|---|---|
|
Stadsdelen: Heerlerbaan · Heerlerheide · Heerlen-stad · Hoensbroek |
||
