Hoofdplaat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hoofdplaat
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Hoofdplaat
Hoofdplaat
Hoofdplaat
Situering
Provincie Zeeland
Gemeente Sluis
Coördinaten 51° 22′ NB, 3° 40′ OL
Algemeen
Inwoners (1-1-2010) 803
Detailkaart
Hoofdplaat in de gemeente Sluis
Hoofdplaat in de gemeente Sluis
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Hoofdplaat ( Zeeuws en West-Vlaams: d'Oôfplaote) is een klein dorp in de gemeente Sluis, in de Nederlandse provincie Zeeland. Het dorp ligt aan de Westerschelde en heeft 802 inwoners (2010). Dit is samen met de nabijgelegen buurtschappen Nummer Eén, Slijkplaat en Hogeweg. Hoofdplaat zelf heeft 773 inwoners.

Zicht op Hoofdplaat

Geschiedenis[bewerken]

Rond het jaar 1000 stond het huidige gebied rond Hoofdplaat al bekend als Gaternesse. De kerk van Gaternesse stond waar men vandaag de Rooden Hoek vindt. Na vele overstromingen stond in 1408 het hele gebied weer onder water. De ruïnes van de kerk waren echter tot en met 1664 nog te zien tussen de overgebleven schorren en slikken.

In 1700 waren de schorren zodanig aan elkaar gegroeid dat Andries Kaen uit Sluis de Staten van Zeeland verzocht om de buitendijkse gebieden in te dijken. Dit verzoek had als gevolg dat o.a. de magistraat van Biervliet, de erven van Jacob Cats, de Baljuw van Breskens, Het vrije van Sluis en de Staten van Zeeland het gebied toe-eigenden. Na vele jaren geruzie gaven de Staten van Zeeland in 1774 een Pro Memoria uit, waarin alle problemen rondom het gebied werden uiteengezet. Het geheel escaleerde zo erg dat Den Haag en Middelburg meezochten naar een oplossing. Hieropvolgende werd op 31 augustus 1775 een "Conventie en Schickinghe" gehouden waarin de westelijke 40% naar de Raad van State ging en de rest viel onder het bestuur van de Staten van Zeeland. Op 12 november 1777 begonnen de werkzaamheden.

De Hoofdplaatpolder werd in 1778 drooggelegd. In totaal werkten er ongeveer 2500 arbeiders aan het inpolderen ervan. Het was een diverse groep, velen werkten normaliter in de landbouw, maar er waren ook beroeps-dijkwerkers. Het grootste gedeelte van de arbeiders kwam uit de omgeving van Maldegem. Het indijken was gereed voor de herfststormen van 1778.

De Staten van Zeeland verkopen hun gronden op 24 maart, volgens plannen wordt er hier een dorp gebouwd: Hoofdplaat. In 1781 volgen de Generale Staten en in dit deel verrijst Slijkplaat.

Bezienswaardigheden[bewerken]

  • De Nederlands-hervormde kerk werd gebouwd tussen 1783 en 1785, naar ontwerp van architect Coenraad Kaijser. Het is een van de oudste gebouwen in het dorp en werd in 1974 als rijksmonument ingeschreven. Door het beperkt aantal protestanten en de ontkerkelijking raakte het kerkje uiteindelijk uit gebruik.
  • De rooms-katholieke neogotische Sint-Eligiuskerk dateert uit 1860-1861. De hervormde kerk was vooral gebouwd met geld uit Middelburg voor rijke boeren die zich in de polder van Hoofdplaat gingen vestigen. De eerste dorpsinwoners waren echter katholieke Vlaamse arbeiders die al gauw een verzoek indienden voor een katholiek kerkje, wat echter werd afgewezen. Pas na de verovering van Zeeuws-Vlaanderen door de Fransen mocht een kerk gebouwd worden. Een eerste kerk werd in 1795 gebouwd, en in 1860-1861 vervangen door de huidige kerk.
  • Molen De Hoop is een molenromp aan de Zuidlangeweg.

Zie ook[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • Willemsen, Rinus Hoofdplaat, een dorp achter een dijk (1978) Repro-Holland, Alphen aan den Rijn