Retranchement (plaats)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Retranchement
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Retranchement
Retranchement (plaats)
Retranchement (plaats)
Situering
Provincie Zeeland
Gemeente Sluis
Coördinaten 51° 20' NB, 3° 23' OL
Algemeen
Inwoners (1-1-2010) 405
Detailkaart
Retranchement in de gemeente Sluis
Retranchement in de gemeente Sluis
Portaal  Portaalicoon   Nederland
De molen van Retranchement

Retranchement is een plaats in de gemeente Sluis in het westen van Zeeuws-Vlaanderen die ligt aan de grens met België tussen het Belgische Knokke-Heist en het Nederlandse Cadzand. Het dorp telt 405 inwoners (2010).

Toponymie[bewerken]

Retranchement is het Franse woord voor verschansing in de vorm van een aarden wal zonder vaste vorm.

Geschiedenis[bewerken]

Het omwalde dorp Retranchement is een overblijfsel van een veel groter geheel van versterkingen dat bedoeld was om de Staatse oever van het Zwin te beschermen.

In 1604 werd er door Prins Maurits een bescheiden versterking aangelegd waar slechts enkele soldaten met hun gezinnen woonden.

Dit geheel bestond uit het Retranchement Cadsandria met Fort Oranje in het noorden en Fort Nassau in het zuiden, die op 1 km afstand van elkaar waren gelegen en omstreeks 1621 werden gebouwd. Tussen 1630 en 1640 werd de omwalling met drie bastions aangelegd die het dorp Retranchement ook tegenwoordig nog omsluit en zich tussen beide forten in bevindt. Vroeger waren er aan de landzijde twee poorten: de Zandpoort en de Slijkpoort. Deze zijn volledig verdwenen.

In 1643 kwam daar nog de redoute Berchem bij, die op de westelijke punt van de Bewesten Terhofstedepolder werd gebouwd, ongeveer 1 km ten zuiden van het huidige dorp. Deze redoute werd maar enkele tientallen jaren benut, maar in 1784 werd deze weer voor korte tijd in gebruik genomen.

Bij de stormvloed van 1682 zakte een deel van het Fort Oranje weg in het Zwin en men heeft daarop een dam aangelegd om de verdedigingswerken tussen beide forten tegen de zee te beschermen. Uit deze Boerendam, de huidige Molenstraat, ontwikkelde zich het huidige dorp.

Tot 1970 was Retranchement een zelfstandige gemeente. In dat jaar werd het bij de gemeente Sluis gevoegd. Van 1995-2003 behoorde het bij Sluis-Aardenburg, daarna bij Sluis.

Vroegere tram/buurtspoorwegen[bewerken]

Deze plaats was een grensovergang en overstapplaats tussen de metersporige Belgische buurtspoorwegen en het tramnet van de stoomtram-Maatschappij Breskens - Maldeghem, SBM. De elektrische tramverbinding met Knokke werd op 4 juli 1929 geopend en op 30 augustus 1939 opgeheven[1]. Na de Tweede Wereldoorlog is deze tramlijn opgebroken. Deze internationale tramlijn kende vooral toeristisch vervoer, maar had geen reguliere dienstregeling. Wel werden doorgaande tramdienst van Breskens naar de Belgische kusttram ingelegd. Retranchement lag aan de tramlijn Breskens - Sluis die in 1948 opgeheven werd.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Retranchement is een bezienswaardig vestingdorp.

  • De Wallen van Retranchement, aangelegd volgens het Oudnederlands vestingstelsel vormen een natuurgebied dat veel landschapselementen met elkaar verbindt, zoals dijken, weiden, hagen en bomen. Restanten van de forten "Oranje" en "Nassau" zijn er nog te vinden. Over deze wallen ligt een wandelroute van ca. vier-en-een-halve kilometer.
  • In het dorp bevindt zich een eenvoudig Hervormd zaalkerkje uit 1630. Uit die tijd dateert ook de preekstoel. Het ondervond oorlogsschade ten gevolge van de Tweede Wereldoorlog maar werd in 1948 gerestaureerd waarna in 1955 ook het interieur werd hersteld.
  • De Retranchementse molen is een houten standerdmolen uit 1643
  • De Drieling van Retranchement, een drietal grenspalen met alle hetzelfde nummer 364.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Rail Atlas Vicinal, Uitgever: Rail memories. Door Stefan Justens & Dick van der Spek