Mannelijk (biologie)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Het symbool ♂ van de Romeinse god Mars (het schild en de speer) wordt doorgaans gebruikt om mannelijke organismen aan te duiden.

Mannelijk (♂) is een biologische geslachtelijke status bij veel meercellige organismen. In kleinere zin kan het ook refereren aan de delen van een organisme die kleine, mobiele gameten produceren genaamd zaadcellen. Deze kunnen bijdragen aan de voortplanting van het organisme door te versmelten met vrouwelijke gameten.

Bij mensen en de meeste dieren is het feit of een organisme mannelijk is genetisch bepaald. Bij andere organismen kunnen echter ook omgevingsfactoren bepalen of dit organisme mannelijk wordt. Bij reptielen, zoals alligators, wordt het geslacht bijvoorbeeld bepaald door de temperatuur waarbij de eieren worden uitgebroed. Er zijn slakken die indien nodig van geslacht kunnen veranderen, andere kunnen tweeslachtig zijn.

Behalve in hun productie van gameten verschillen mannelijke organismen in meer opzichten van de vrouwelijke. Bij veel insecten en vissen is het mannelijke organisme kleiner dan het vrouwelijke, terwijl bij zoogdieren de mannelijke organismen doorgaans juist groter zijn dan de vrouwelijke. Bij de voortplanting spelen mannelijke organismen doorgaans alleen een rol bij de bevruchting van de vrouwelijke gameten. Het vrouwelijke organisme draagt de zygote bij zich. De enige bekende uitzonderingen hierop zijn het zeepaard en de zeenaald.

Een veelgebruikt symbool voor mannelijke organismen is het marssymbool (♂); een cirkel met een naar het noordoosten wijzende pijl. Deze zouden het schild en de speer van de god Mars voorstellen.

Bij mensen wordt een kind van het mannelijk geslacht een jongen genoemd, en een volwassene een man.

Zie ook[bewerken]