Manuel de Falla
| Manuel de Falla | ||||
| Manuel de Falla y Matheu | ||||
| Algemene informatie | ||||
| Volledige naam | Manuel María de Falla y Matheu | |||
| Geboren | 23 november 1876 | |||
| Overleden | 14 november 1946 | |||
| Land | ||||
| Werk | ||||
| Genre(s) | Klassiek | |||
| Beroep(en) | Componist, muziekpedagoog, pianist | |||
| Instrument(en) | piano | |||
| Invloed(en) | Maurice Ravel, Claude Debussy en Paul Dukas | |||
|
||||
Manuel María de Falla y Matheu (Cádiz, 23 november 1876 – Alta Gracia, Argentinië, 14 november 1946) was een Spaanse componist.
Inhoud |
Levensloop[bewerken]
Vanaf eind 1890 studeerde hij muziek aan het Real Conservatorio Superior de Música de Madrid in Madrid, piano onder José Tragó en compositieleer onder Felipe Pedrell. Door de invloed van Pedrell raakte De Falla geïnteresseerd in de autochtone Spaanse muziek, vooral de flamenco uit Andalusië en meer specifiek de cante jondo, waarover hij het geschrift El cante jondo publiceerde (1922). De invloed hiervan wordt aangetroffen in zijn gehele oeuvre. Zijn eerste belangrijke werk was een opera (zarzuela) in één akte La vida breve uit 1905, die pas in 1913 in première ging.
Van 1907 tot 1914 verbleef De Falla in Parijs, waar hij beïnvloed werd door componisten als Maurice Ravel, Claude Debussy en Paul Dukas. In die tijd schreef hij weinig muziek. Veel van zijn werken ontstonden bij zijn terugkeer naar Madrid tegen het begin van de Eerste Wereldoorlog. Hij schreef toen een aantal van zijn bekendste werken als Noches en los jardines de España, El amor brujo en El corregidor y la molinera, dat na een bewerking bekend werd als El sombrero de tres picos.
Van 1921 tot 1939 woonde hij in Granada, waar hij onder meer El retablo de maese Pedro schreef. De klavecimbelpartij daarin schreef hij voor Wanda Landowska. In zijn muziek nam de invloed van de Spaanse volksmuziek af en kwam neo-classicistische invloed tot uiting.
In 1939 vertrok De Falla naar Argentinië, waar hij in Alta Gracia in 1946 overleed.
Composities[bewerken]
Werken voor orkest[bewerken]
Werken voor banda (harmonieorkest)[bewerken]
Muziektheater[bewerken]
Opera's[bewerken]
| Voltooid in | titel | aktes | première | libretto |
|---|---|---|---|---|
| 1918-1919 | Fuego fatuo op thema's van Frédéric Chopin | 3 aktes | M. Martínez Sierra | |
| 1919 - 1922 | El Retablo de Maese Pedro | 1 akte | 23 maart 1923, Sevilla, (concertversie); 25 juni 1923, Parijs, (toneelversie) |
naar Miguel de Cervantes Saavedra El ingenioso cavallero Don Quixote de la Mancha |
Zarzuelas[bewerken]
| Voltooid in | titel | aktes | première | libretto |
|---|---|---|---|---|
| 1900 | La Juana y la Petra, o La casa de tócame Roque |
1 akte | J. Santero naar Ramón de la Cruz | |
| 1902 | Los Amores de la Inés | 1 akte | 1902, Madrid | Emilio Dugi |
| 1903 | La Cruz de Malta, (samen met: Amadeo Vives) |
Gaspar Fernando Coll | ||
| 1903 | El Cornetín de Órdenes, (samen met: Amadeo Vives) |
3 aktes | ||
| 1903-1904 | El Prisionero de Guerra, (samen met: Amadeo Vives) |
3 aktes | Carlo Goldini | |
| 1913 | La Vida Breve | 1 akte; 2e versie: 2 aktes, 4 taferelen | 1 april 1913, Nice, Théâtre du Casino; 2e versie: 14 november 1914, Madrid (Spaans) |
Carlos Fernández-Shaw; 2e versie: rev. door Paul Milliet |
| 1901-1902 | La Limosna de amor | 1 akte | José Jackson Veyán |
Balletten[bewerken]
| Voltooid in | titel | aktes | première | libretto | choreografie |
|---|---|---|---|---|---|
| 1905 | El Amor Brujo, escenas gitanas de Andalucía | 1 akte | 1925, Parijs | Gregorio Martínez Sierra | |
| 1919 | El sombrero de tres picos | 2 delen | 1919, Londen | gebaseerd op een novell van Pedro Antonio de Alarcón naar "El corregidor y la molinera" |
Cantates, Oratoria en geestelijke muziek[bewerken]
- 1928 Atlántida, scenische cantate, 1 prolog en 3 delen, op en gedicht van Jacinto Verdaguer
- 1928 Hymnus Hispanicus uit Atlántida
Werken voor koor[bewerken]
- Balada de Mallorca in ricordo di Chopin a Valdemosa, 1839, voor gemengd koor - tekst: Jacinto Verdaguer
Vocale muziek[bewerken]
- Siete canciones populares españolas, voor zang en piano
- El paño moruno
- Seguidilla murciana
- Asturiana
- Jota
- Nana
- Canción
- Polo
Kamermuziek[bewerken]
- 1925 Suite populaire espagnole d'après «Siete canciones populares españolas», voor viool en piano
- El paño moruno
- Nana
- Canción
- Polo
- Asturiana
- Jota
- 1923 - 1926 Concerto, voor klavecimbel, fluit, hobo, klarinet, viool en cello
- Allegro
- Lento (giubiloso ed energico)
- Vivace (flessibile, scherzando)
Werken voor piano[bewerken]
- Allegro de concierto
- Cuatro piezas españolas
- Aragonesa
- Cubana
- Montanesa (Paisaje)
- Andaluza
- Fantasía bética
- Homenaje a Dukas
- Homenaje a Debussy
- Soneto a Cordoba
- Serenata Andaluza
- Serenata
- Mazurka
- Nocturno
Publicaties[bewerken]
- Carlos Saura en Enrique Franco: Guión de mi película - y notas sobre El amor brujo en Falla y sus mundos - e Historia musical de El amor brujo. Barcelona. Círculo de Lectores, 1986. 247 p.
- Federico Sopeña: Atlántida - introducción a Manuel de Falla. Madrid. Taurus - Maribel, 1962. 100 p.
- Manuel Orozco Díaz: Biografía completa de Manuel de Falla. Madrid. Ibérico Europea de Ediciones, 1969. 32 p.
- Manuel Orozco Díaz, Enrique Franco: Casa Museo de Manuel de Falla. Granada. Ayuntamiento, 1980. 69 p.
- Anna Rita Addessi: Claude Debussy e Manuel de Falla - un caso di influenza stilistica. Bologna. CLUEB, 2000. 213 p.
- Ernesto Halffter: Falla en su centenario - homenaje en el centenario de su nacimiento. Madrid. Comisión Nacional Española de Cooperación con la UNESCO, 1977. 32 p.
| Zie de categorie Manuel de Falla van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |