Menander (toneelschrijver)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hoofd van Menander, Romeinse kopie van Grieks beeld van omstreeks 290 v.Chr. door een onbekende meester, Glyptothek, München, Duitsland
portret van Menandros van Athene

Menander van Athene (Grieks: Μένανδρος, Menandros) (342-291 v.Chr.) was de belangrijkste vertegenwoordiger van de Nieuwe Komedie. Hij stamde uit een voorname Atheense familie, en onderging de invloed van verschillende filosofen, onder andere van Epicurus.

Menander schreef meer dan 100 stukken in een periode van 30 jaar. Anders dan zijn tijdgenoten zag hij af van de behandeling van mythologische onderwerpen: de stukken weerspiegelen het privéleven in het eigentijdse Athene, in zijn ernstige, maar ook luchtige aspecten.

Tijdens zijn leven was Menander niet zo'n succesvol auteur: slechts achtmaal won hij een prijs. Pas na zijn dood werd hij beroemd. De meeste van zijn komedies gaan over de liefde en de verwikkelingen die hiervan oorzaak of gevolg zijn. Typische thema's zijn de verleiding, het achterlaten van een ongewenste baby met latere herkenning, die aanleiding is tot verzoening. De humor schuilt bij Menander meer in de situatie dan in het taalgebruik.

De Latijnse komedieschrijvers Plautus en Terentius hebben vaak Menanders stukken als bron gebruikt, bewerkt en gecontamineerd. Op die manier heeft hij de Latijnse en de westerse literatuur beïnvloed.

Werken[bewerken]

  • Aspis ("Het schild", half overgeleverd)
  • Georgos ("De boer")
  • Dis Exapaton ("Dubbele oplichter")
  • Dyskolos ("Oude zeur", het enige stuk dat in zijn geheel is overgeleverd)
  • Encheiridion ("Handboek")
  • Epitrepontes ("De bemiddeling", grotendeels)
  • Heros ("De Held")
  • Hypobolimaios ("Het wisselkind")
  • Karchedonios ("De Carthager")
  • Kitharistes ("De harpspeler")
  • Kolax ("De slijmjurk")
  • Koneiazomenai ("Verdoofde vrouwen")
  • Leukadia ("Meisje van Leukas")
  • Methe ("Dronkenschap")
  • Misoumenos ("De man waar ze een hekel aan had")
  • Naukleros ("De kapitein")
  • Orge ("Woede")
  • Perikeiromene ("Het meisje bij de kapper")
  • Perinthia ("Meisje van Perinthos")
  • Plokion ("Het halssnoer")
  • Pseudherakles ("De namaakHercules")
  • Samia ("Meisje van Samos", voor vier vijfde overgeleverd)
  • Sikyonioi or Sikyonios ("Sicyoniër(s)" half )
  • Synaristosai("Dames bij de lunch")
  • Phasma ("Het spook")
  • Theophoroumene ("Het bezeten meisje")
  • Trophonios ("Trophonius")