Lucius Apuleius Madaurensis
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Lucius Apuleius Madaurensis (circa 123-125 - Madaurus, Numidië (het huidige Mdaourouch, Algerije) circa 170-180) was een schrijver. Deze geromaniseerde Berber is vooral bekend om zijn Latijnse schelmenroman Metamorphoses, beter bekend onder de naam de Gouden Ezel.
Zijn eerste opvoeding kreeg hij in zijn thuisstad Madaurus, een Romeinse kolonie, ver van de sterk geromaniseerde Middellandse Zeekust. Na de dood van zijn vader, een provinciale magistraat, erfde Apuleius een substantieel fortuin. Hiermee betaalde hij zijn verdere studies. Hij trok naar Carthago en Athene om zich verder te bekwamen in allerlei onderwerpen, waaronder de neo-Platoonse filosofie. Vervolgens reisde hij naar Rome om Latijnse retoriek te bestuderen. Daar werkte hij waarschijnlijk ook een tijdje als redenaar in de rechtbanken, alvorens terug te keren naar Noord-Afrika. Verder maakte hij rondreizen in Klein-Azië en Egypte, tijdens dewelke hij zich verder verdiepte in filosofie en Oosterse mythologie en religie. Meer details over zijn leven zijn er niet gekend, hoewel velen van mening zijn dat ze biografische gegevens uit zijn werken kunnen halen.
Toen hij naar zijn land terugkeerde werd hij verdacht van toverij: hij zou magie hebben bedreven om het fortuin van een rijke weduwe te bekomen. Hij moest in Sabratha zichzelf verdedigen voor een rechtbank van magistraten, voorgezeten door de proconsul. Zijn verdediging (Apologia) is een hilarisch werk waarin hij zijn tegenstanders volkomen belachelijk maakt: het is een van de grappigste werken die ons uit de Oudheid overgeleverd zijn.
Zijn Metamorphoses is, naast het fel gehavende Satyricon van Gaius Petronius Arbiter, de enige Latijnse roman die tot ons gekomen is. Het is een fantasierijk, oneerbiedig, humoristisch verhaal over de avonturen van een zekere Lucius die met magie experimenteert en per ongeluk in een ezel verandert maar zijn menselijke verstand behoudt. In deze 'vermomming' hoort en ziet hij vele ongewone zaken totdat hij gered wordt op een eerder onverwachte wijze. Binnen dit kaderverhaal bevinden zich vele kortere verhalen, waarvan het langste en het bekendste dat over Amor en Psyche is (Met. IV, 28 - VI, 24).
Andere werken van zijn pen zijn: Over de god van Socrates, Florida en Over Plato en zijn leer.
[bewerken] Nederlandse vertalingen
van de Metamorphosen:
- Apuleius, De gouden ezel: Metamorfosen; vertaald en toegelicht door Vincent Hunink, Amsterdam 2003.
- Apuleius: De gouden ezel: Metamorphosen; vertaald door M.A. Schwartz, Amsterdam 1970 (en vele herdrukken).
van de Apologia:
- Apuleius, Toverkunsten; vertaald en van aantekeningen voorzien door Vincent Hunink met een inleiding van Rudi van der Paardt, Amsterdam 1992.
van de filosofische werken:
- Apuleius, Pronkpassages, Demonen; ingeleid, vertaald en van aantekeningen voorzien door Vincent Hunink, Amsterdam 1994.
[bewerken] Externe link
- Apuleius of Madauros (Engelstalig)
- Amor en Psychè (Engelse vertaling)
- Lucius Apuleius' works: text, concordances and frequency list
- Latijnse tekst van Apuleius' werken (The Latin Library)
- Apuleius op [1] onder literatuur, 50 schrijvers.
