Natriumazide

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Natriumazide
Structuurformule en molecuulmodel
Kristalstructuur van natriumazide
Kristalstructuur van natriumazide
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
NaN3
IUPAC-naam natriumazide
Molmassa 65,00986928 g/mol
CAS-nummer 26628-22-8
Beschrijving Kleurloze kristallen
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Toxisch Milieugevaarlijk
Gevaar
H-zinnen H300 - H410
EUH-zinnen geen
P-zinnen P264 - P273 - P301+P310 - P501
Opslag Brandveilig. Gescheiden van zuren, voeding, voeder en metalen, in het bijzonder lood en loodbevattende stoffen.
EG-Index-nummer 011-004-00-7
VN-nummer 1687
ADR-klasse Gevarenklasse 6.1
LD50 (ratten) (oraal) 27 mg/kg
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Kleur kleurloos
Dichtheid 1,846 g/cm³
Smeltpunt 275 °C
Vlampunt 300 °C
Oplosbaarheid in water (bij 17°C) 417 g/L
Goed oplosbaar in water, ethanol
Geometrie en kristalstructuur
Kristalstructuur hexagonaal
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Natriumazide (NaN3) is het azide van natrium. De stof komt voor als kleurloze en reukloze hexagonale kristallen. Ze is oplosbaar in water en ethanol.

Synthese[bewerken]

Natriumazide wordt in 2 stappen bereid:

\mathrm{2\ Na\ +\ 2\ NH_3\ \longrightarrow\ 2\ NaNH_2\ +\ H_2}
  • Vervolgens reageren natriumamide en distikstofmonoxide met elkaar, om zo natriumazide te vormen:
\mathrm{2\ NaNH_2\ +\ N_2O\ \longrightarrow\ NaN_3\ +\ NaOH\ +\ NH_3}

Toepassingen[bewerken]

Natriumazide wordt gebruikt in ziekenhuizen en laboratoria als biocide. Natriumazide remt bacteriële groei in gram-negatieve bacteriën dankzij inhibitie van het cytochroom c oxidase, door onomkeerbaar te binden op het heem co-factor, op vergelijkbare wijze als koolstofmonoxide. Gram-positieve bacteriën zijn resistent voor natriumazide.

In het laboratorium wordt natriumazide ingezet om benzylazide te bereiden, uitgaande van benzylbromide.

Toxicologie en veiligheid[bewerken]

Natriumazide kan ontploffen bij verwarming boven het smeltpunt, vooral bij het snel verhitten. De oplossing in water is een zwakke base. Ze reageert met koper, lood, zilver, kwik en koolstofdisulfide, met vorming van bijzonder schokgevoelige stoffen. De stof reageert met zuren, waarbij het giftige en ontplofbare waterstofazide wordt gevormd.

De stof is irriterend voor de ogen, de huid en de luchtwegen. Blootstelling aan concentraties juist boven de toegestane grenzen zou effecten op het zenuwstelsel kunnen hebben.

Externe links[bewerken]