Portaal:Esperanto

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken


Jubilea simbolo.svg
Welkom bij het portaal over de internationale taal Esperanto. U vindt hier een overzicht van artikelen over de geschiedenis en de cultuur van het Esperanto in Wikipedia.

Dit portaal is een subportaal van Portaal:Taal.

Artikelen over het Esperanto - Leer Esperanto
Overzicht van de Esperantocultuur
Nuvola apps kscd.png
Esperantomuziek
Zie artikel: Esperantomuziek

Muzikanten die in het Esperanto zingen komen van over de hele wereld en de muziek bestaat in alle genres. Een aantal bekende groepen zijn


Het Franse Vinilkosmo is de belangrijkste uitgeverij van Esperantomuziek.

Nuvola apps multimedia.png
Multimedia
Zie artikel: Radio in het Esperanto

Dankzij het internet kun je nu makkelijk de Chinese of Poolse radio-uitzendingen volgen.



Nuvola apps kate.png
Manifesten en ideologie

Finvenkismo is een traditionele ideologische stroming binnen de Esperantobeweging. De naam is afgeleid van het begrip Fina Venko, "Eindoverwinning", het moment waarop alle wereldbewoners Esperanto als tweede taal spreken.

Aanhangers van het raumismo zijn van mening dat esperantisten zich niet moeten concentreren op de verspreiding van het Esperanto, maar op het beoefenen ervan.


Nuvola apps bookcase.png
Literatuur en schrijvers

Zie artikel: Esperantoliteratuur en Lijst van Esperantoauteurs


Er bestaat relatief veel vertaalde en ook originele literatuur in het Esperanto; meer dan over het algemeen wordt verwacht. Daarnaast zijn er o.a. ook gedichten in deze taal, literaire scholen en zelfs Esperantostrips.

Romanschrijvers: Julio Baghy - Raymond Schwartz 
Poëten: William Auld - Antoni Grabowski - Kálmán Kalocsay
Ideologen: Claude Piron (essaies, pedagogie) - Eugène Lanti -
Andere: Gaston Waringhien (taalkundige) - Marjorie Boulton 

Crystal 128 three.png
Esperantobijeenkomsten
Zie artikel: Esperantobijeenkomst

Het Universeel Esperantocongres wordt jaarlijks georganiseerd in een ander land en dit sinds 1905. Tegelijkertijd wordt, reeds een 40-tal jaar, ook een apart kindercongresje georganiseerd: het Internacia Infana Kongreseto. Ook het Internacia Junulara Kongreso (sinds 1938) en het REF worden steeds in een ander land georganiseerd. Andere bijeenkomsten worden, op een uitzondering na, steeds in hetzelfde land of dezelfde streek georganiseerd. Een aantal bekende Esperantobijeenkomsten zijn:

Nuvola apps kdict.png
Esperantotijdschriften
Zie artikel: Esperantotijdschrift

Monato is het bekendste Esperantotijdschift. Het verschijnt maandelijks in het Esperanto sinds 1979 en heeft lezers in 65 landen. Andere bekende tijdschriften zijn:

Opmerkelijk is dat van Le Monde diplomatique wel een (internet)uitgave bestaat in het Esperanto, maar niet in het Nederlands.

bewerk

Achtergrond
Flag of Esperanto.svg
Taalkundige aspecten van het Esperanto

Het Fundamento de Esperanto beschrijft de 16 basisregels van de grammatica van het Esperanto. De Akademio de Esperanto is een onafhankelijk instituut, dat tot doel heeft deze grammatica in stand te houden en de ontwikkeling van de taal te controleren.

Het belangrijkste Esperantowoordenboek is de Plena Ilustrita Vortaro, dat 1265 pagina's telt en in 2005 nog werd heruitgebracht. In datzelfde jaar werd ook een nieuw woordenboek Nederlands-Esperanto-Nederlands voorgesteld.

Zie ook: Interlinguïstiek - Esperantologie - Plantaal - Esperanto-alfabet - Tabelwoord in Esperanto - Telwoord in Esperanto

Nuvola apps kdmconfig.png
Esperantoverenigingen
Zie artikel: Esperantovereniging

Internationale verenigingen

Vakverenigingen

Verenigingen in Nederland en Vlaanderen


Andere bekende plantalen

Volapük (1879) was een vroege concurrent van het Esperanto, terwijl Ido (1907) een initiatief was om de internationale taal te verbeteren. Andere bekende plantalen zijn o.a. het Interlingua (1951), het Novial en het Lojban, dat meer op filosofische grondslagen berust. Tegenwoordig hebben vooral artistieke kunsttalen als het Klingon, het Quenya en het Sindarijns veel aandacht.

Nuvola apps kpdf recolored horizontal flip.png
Geschiedenis van het Esperanto
Zie artikel: Geschiedenis van het Esperanto

Ludwik Lejzer Zamenhof is de grondlegger van de taal "Esperanto".

Lees verder: Tijdslijn van Esperanto

Nuvola apps edu languages.png
Spreekwoorden in het Esperanto
Zie Wikiquote

Kiu demandas, tiu ne eraras. (Wie vragen stelt maakt geen fouten)
Kiu diras la veron, havas suferon. (Wie de waarheid zegt draagt er de (negatieve) gevolgen van)
Ne ŝovu vian nazon en fremdan vazon. ("Steek je neus niet in andermans zaken.")
Oni ne povas kontentigi kaj la katon kaj la raton. (Men kan niet tegelijkertijd kat en rat tevreden stellen.)
Kiu tro certas pri sia vero kreas inferon sur la tero. ("Wie te zeker is van zijn gelijk schept alleen maar haat en nijd.")

Jubilea simbolo.svg
Symbolen van Esperanto Zie artikel: Symbolen van Esperanto

Het traditionele Esperantosymbool is een groene vijfpuntige ster. Ter gelegenheid van het 100-jarig jubileum van het Esperanto lanceerde de Universala Esperanto-Asocio een eigentijds logo in de vorm van twee naar elkaar toegekeerde E's die een ronde (wereld-)vorm hebben.

  • La Espero, het "volkslied" van de esperantisten
  • Stelo, de munt van de esperantisten

bewerk


Meewerken
Gewenste artikelen



Propedeutische waarde - Felix Zamenhof - Hendrik Zamenhof - Universala Ligo - Eugène Lanti (stichter van SAT) - Amikeca Reto - Esperanto fonologie - Esperanto woordenschat - Esperanto Encyclopedie - Internacia Esperanto-Muzeo - Koffi Gbeglo - Cseh-methode - Ivo Lepenna - Atilio Orellana Rojas - Lidia Zamenhof - Edmond Privat - Marc van Oostendorp - Ronald Bijtenhoorn - Esperantic Studies Foundation - Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj - Ligo internacia de Blindaj Esperantistoj - Internacia Fervojista Esperanto-Federacio - Tutmonda Esperntista Ĵurnalista Asocio - Internacia Naturkuraca Asocio

(vul aan↓)


Projectvoorstellen


bewerk

Wist je dat...
Neutraal Moresnet

bewerk


P linguistics.svg

Subportalen Taal

Engels · Esperanto · Frans · Latijn · Nederlands · Spaans

Wikipedia-logo-v2.svg Zie de Esperanto uitgave van Wikipedia.