Lojban

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Lojban
(la lojban.)
Logo Lojban logo
Auteur Logical Language Group
Jaar 1987
Gebruikers  ?
Alfabet meestal Latijns alfabet
Gereguleerd door Logical Language Group
Classificatie
Algemeen Kunsttaal
Naar doel
  • conceptuele talen
    • logische talen
Naar herkomst
  • gemengde a priori-/a posteriori-talen
Taalcodes
ISO 639-2(B) jbo
ISO 639-3 jbo
Portaal  Portaalicoon   Taal

Lojban is een kunsttaal met een zo logisch mogelijke grammatica. "Lojban" betekent "logische taal" in het Lojban. Lojban is een uitbreiding van Loglan. In 1987 hebben enkele actieve loglanisten zich afgescheiden van het project van Brown vanwege een meningsverschil over de aard en toepassingsdoeleinden van het taalauteursrecht. Daardoor is Lojban nu veel belangrijker geworden dan het originele project. Nu zijn er minstens tientallen actieve lojbanisten, hoofdzakelijk op het internet. The Logical Language Group, Inc. een vereniging zonder winstoogmerk, houdt jaarlijks een bijeenkomst. Het heeft de ISO 639 taalcode jbo.

De taal zelf deelt veel van de eigenschappen en de doelstellingen van Loglan; in het bijzonder:

  • De grammatica is gebaseerd op de predicatenlogica, en kan complexe logische concepten precies uitdrukken.
  • Het heeft geen onregelmatigheden of ambiguïteiten in spelling of grammatica, zodat het gemakkelijk op computers kan worden toegepast.
  • Lojban is ontworpen om cultureel zo neutraal mogelijk te zijn.
  • Vergeleken bij natuurlijke talen is het Lojban eenvoudig te leren.

Terwijl het aanvankelijke doel van het Loglan-project was om de Sapir-Whorf-hypothese te toetsen, heeft de actieve Lojban-gemeenschap extra doelstellingen voor de taal, zoals:

  • Algemeen onderzoek naar taalkunde
  • Onderzoek naar kunstmatige intelligentie
  • Betere mens-computer communicatie, opslagontologie, en computervertaling van teksten in natuurlijke talen
  • Gebruik van taal als onderwijshulpmiddel
  • Persoonlijke creativiteit

Grammatica[bewerken]

In Lojban bestaat er geen onderscheid tussen de werkwoorden, substantieven en bijvoeglijke naamwoorden. Lojban heeft drie woordsoorten: brivla (voor zowel soortnamen als werkwoorden), cmene (voor eigennamen) en cmavo (deze spelen verschillende grammaticale rollen). De lidwoorden verschillen naargelang ze op individu, massa, verzameling, reeks of typisch element wijzen. Brivla veranderen niet naar tijd, persoon of getal; de tijd wordt vermeld door afzonderlijke cmavo, maar het grammaticale getal ontbreekt.

Zoals het hoort in een logische taal, is er een groot assortiment aan verbindingen. De logische verbindingen nemen verschillende vormen aan, afhankelijk van of ze sumti (het equivalent van zelfstandige naamwoorduitdrukkingen), selbri (uitdrukkingen die kunnen dienen als werkwoorden; alle brivla zijn selbri), delen van een tanru (nog het best te vertalen als 'woordreeksen'), of zinsdelen verbinden.

Het Lojban-embleem[bewerken]

Het embleem van Lojban is het resultaat van een peiling onder de leden van LLG, en gedefinieerd als een Cartesisch coördinatenstelsel dat wordt toegevoegd op een venndiagram. Deze definitie vermeldt geen kleur, maar het wordt traditioneel gereproduceerd met het coördinatenstelsel in rood en het venndiagram in blauw. Hoewel er geen officiële verklaring van de symbolen bestaat, zou men redelijk kunnen veronderstellen dat het venndiagram naar predicatenlogica verwijst, terwijl het coördinatenstelsel de rationaliteit, de wiskunde en de natuurwetenschappen vertegenwoordigt.

Voorbeeld[bewerken]

Het Onze Vader:

doi cevrirni.iu noi zvati le do cevzda do'u
fu'e.aicai.e'ecai lo do cmene ru'i censa
.i le do nobli turni be la ter. ku se cfari
.i loi do se djica ba snada mulno vi'e le cevzda.e.a'o la ter.
(.i do nobli turni vi'e le cevzda.ebazake.a'o la ter.)
(.i loi do se djica ba snada mulno vi'e le cevzda.e.a'o la ter.)
.i fu'e.e'o ko dunda ca le cabdei le ri nanba mi'a
.i ko fraxu mi loi ri zu'o palci
.ijo mi fraxu roda poi pacyzu'e xrani mi
.i ko lidne mi fa'anai loi pacyxlu
.i ko sepri'a mi loi palci

Externe links[bewerken]

Icoontje WikiWoordenboek Zoek Lojban op in het WikiWoordenboek.
Wikipedia-logo-v2.svg Zie de Lojban uitgave van Wikipedia.